IV SA/Po 294/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Makosz- Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz ( spr. ) Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie prawa jazdy. 1.stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz- Frymus /-/ E. Kręcichwost- Durchowska A./T Decyzją z dnia [...]nr [...] Starosta P. na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1992 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) i § 5 ust. 1 pkt 3 i § 7 ust. 1 pkt. 1 lit. d oraz pkt 4 a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 150, poz. 1680) odmówił W.B. wymiany prawa jazdy kategorii A. W uzasadnieniu organ podniósł, że w aktach kierowcy nie było dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. W związku z tym organ zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Rozwoju Regionalnego w R. o ich odtworzenie. Z kserokopii protokołów z przeprowadzonych egzaminów wynika, że W.B. nie uzyskał wyniku pozytywnego z egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A. W.B. odwołał się od powyższej decyzji twierdząc, że zdał egzamin poprawkowy z przepisów ruchu drogowego i praktycznego prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jego zdaniem wpisujący oceny zapomniał wpisać ocenę z praktycznego prowadzenia pojazdów mechanicznych ponieważ w tym protokole we wszystkich rubrykach jest wpisana ocena- gdy ktoś zdawał egzamin lub kreska – gdy ktoś nie zdawał egzaminu. Tylko w jego przypadku jest puste miejsce tzn. nie ma kreski i dlatego można wnioskować, że zapomniano wpisać ocenę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz pkt. 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21.01.2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że W.B. nie uzyskał pozytywnego wyniku z egzaminu w zakresie kategorii A. W protokole z dnia [...].06.1956 r. w rubryce: przepisy ruchu drogowego jest wpisana ocena – dostateczna. W rubryce praktyczne prowadzenie pojazdu nie wpisano nic ani kreski ani oceny co jest dowodem na to, że W.B. nie zaliczył tego egzaminu. Na powyższą decyzję W.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że egzaminy poprawkowe zdawał w dniu [...].06.1956 r. Z protokołu nr [...] wynika, że w rubryce praktyczne umiejętności prowadzenia pojazdów motocyklowych nie ma nic- ani oceny, ani kreski, (jak w innych pozycjach) i na podstawie powyższego protokołu otrzymał w dniu [...] lipca 1956 r. " Pozwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii motocyklowej" nr [...]. Wypisujący protokół nr [...] nie dopełnił swoich obowiązków poprzez nieprawidłowe wypełnienie powyższego protokołu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm. zwanej dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawowe upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu, zawarte w art. 150 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w § 5 ust. 2 z 2002 r. odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami, a więc do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia z 2004 r. , które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d określało zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonych aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień. Zgodnie z art. 92 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz. U. 78/97/483, sprost. 28/01/319) rozporządzenia są wydane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie winno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. " upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką winny określać cechy aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych (wyrok NSA z 15.I.2002 r. – II SA 2348/00). Zakres zastosowania przepisów rozporządzenia z 2004 r. w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczony jest zakresem delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 prd, w którym wskazano, jakie kwestie minister właściwy do spraw transportu zobligowany był uregulować w drodze aktu wykonawczego. Analiza treści tej delegacji wskazuje, że w ramach postępowania o wymianę tych dokumentów zastosowanie mają wyłącznie te przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które nie dotyczą weryfikacji posiadanych przez kierowcę uprawnień. Jeśli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, iż zachodzą rozbieżności miedzy posiadanym prawem jazdy ( bądź wtórnikiem prawa jazdy), a dokumentacją znajdująca się w aktach ewidencyjnych kierowcy, może skorzystać z uprawnień, jakie na podstawie delegacji zawartej w art. 100 ust. 1 prd uregulowano w rozporządzeniu w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami. W doktrynie trafnie wskazuje się, że wydanie dokumentu w postaci prawa jazdy poprzedza wydanie decyzji o przyznaniu prawa jazdy ( W. Kotowski " Ustawa prawo o ruchu drogowym. Komentarz praktyczny" DW ABC 2002 s. 583 uw. 1). Aktualne w tej materii pozostaje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle podobnej instytucji – rejestracji pojazdu, która odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, nie zaś czynności materialno prawnej ( art. 73 ust. 1 prd; uchwały: 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.9.2001- OPS 6/01 – Jur. 12/01/34; 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.1999: OPK 24/99 i OPK 25/99- ONSA 2/00/54 i 55, akceptowane przez R. A. Stefańskiego " Prawo o ruchu drogowym. Komentarz" DW ABC 2005 s. 463 uw. 1). Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności bądź wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa lub w ustawach szczególnych ( art. 16 § 1 kpa). Z upoważnienia zawartego w art. 150 ust. 2 prd nie wynika prawna możliwość pozbawienia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Prawo jazdy zostało Skarżącemu wydane na podstawie decyzji administracyjnej i jej zmiana wymaga nadzwyczajnego trybu przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych ( art. : 145, 156, 154, 155 kpa; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4.X.2005 r. – sygn. II SA/Po 1609/03- ONSA i WSA 3/06/83 i szereg niepublikowanych wyroków WSA- przykładowo- z dnia 2.6.2005 – 4/II SA/Po 680/03; 15.11.2005-4/II SA/Po 2106/03; 28.4.2005-4/II SA/Po189/03; 18.5.2006-IV SA/Po 795/05. Organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i na podstawie art. 135 i art. 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji. Zauważyć też należy, iż Skarżący w dniu [...] kwietnia 2000 r. złożył wniosek o wydanie mu prawa jazdy kategorii A, B i E. Natomiast decyzją z dnia [...] orzeczono jedynie o odmowie wymiany prawa jazdy kategorii A. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji czyniło niemożliwym odniesienie się do zagadnień merytorycznych, podnoszonych w skardze. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Makosz- Frymus /-/ E. Kręcichwost- Durchowska A.T