IV SA/Po 296/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-06-08
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Donata Starosta, Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości), bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w trybie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd podkreślił, że celem tych działań jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a niekoniecznie z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak zmiany zamierzonego sposobu użytkowania budynku oraz że nałożone obowiązki są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego z garażem do stanu zgodnego z prawem, w tym przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Inwestorzy wykonali roboty budowlane, które zdaniem organów stanowiły istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie parametrów obiektu. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa, w tym błędną ocenę zmiany sposobu użytkowania budynku i nieuwzględnienie ich interesów jako sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi I.W., J.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
Decyzją z dnia [...].09.2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. W. (dalej: PINB, organ I instancji), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 r., Dz. U. Nr 156 poz. 1118 ze zmianami) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami) nałożył na inwestorów - właścicieli obiektu – E. i K. B. wykonania następujących robót, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego z garażem, położonego w Ś. W. przy ul. B. [...], na działce nr ewid. [...] i [...], polegających na:
1. wykonaniu ściany oddzielenia pożarowego (murka ogniowego) z materiałów niepalnych, o wysokości 30 cm na całej długości ściany tylnej budynku, usytuowanej w granicy z działką o nr. ewid. [...];
2. wykonaniu ściany wewnątrz budynku gr. 12 cm z materiałów niepalnych oddzielającej garaż od pomieszczeń gospodarczych wraz z wykonaniem przewodów wentylacyjnych o przekroju min. [...] cm oraz ściany gr. 12 cm oddzielającej pomieszczenie gospodarcze od skrytki;
3. sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do [...] grudnia 2010 r.
Do wydania powyższej decyzji doszło po raz kolejny, bowiem dwukrotnie doszło do umorzenia postępowania w sprawie przez organ I instancji, przy czym powtórnie umorzenie postępowania utrzymane w mocy przez organ II instancji zostało poddane kontroli sądowej, na skutek której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25.07.2008 r. II SA/Po 123/08 uchylił zaskarżone decyzje, a skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 191/09.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. W.. z dnia [...]09.2010 r. złożyli I.i J. W. zarzucając ustaleniom organu błędy co do kubatury budynku, wadliwego usytuowania bramy dwuskrzydłowej, nałożenia obowiązku ściany oddzielenia pożarowego, nałożenia obowiązku wykonania ścian wewnątrz budynku bez wskazania, że powinny być wykonywane podobnie jak murek ogniowy po uprzednim zatwierdzeniu projektu zamiennego, niewstrzymanie robót budowlanych. Odwołujący zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie udziału w pomiarach specjaliście, który reprezentowałby interesy odwołujących się.
W wyniku rozpoznania odwołania W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego decyzją z dnia [...].01.2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorom:
1. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem:
a) wykonanie pomiędzy garażem i pomieszczeniem gospodarczym (tj. wewnątrz budynku) ściany zapewniającej wymaganą izolację akustyczną, o której mowa w § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz uniemożliwiającej przenikanie spalin lub oparów paliwa z garażu do pomieszczenia gospodarczego, wraz z zastosowaniem wentylacji co najmniej naturalnej, o jakiej mowa w §108 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz
b) wykonanie oddzielenia przeciwpożarowego budynku poprzez:
albo wyprowadzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m na całej długości ściany tylnej budynku usytuowanej w granicy z działką nr [...],
- albo zastosowanie na całej długości ściany tylnej budynku usytuowanej w granicy z działką nr [...] pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej Im w klasie odporności ogniowej E I 60, równolegle do połaci dachu bezpośrednio pod pokryciem, które na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia oraz
2. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych,
w terminie do dnia [...] maja 2011 r.
W uzasadnieniu, organ II instancji podniósł, że dla treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego podjętego w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie należy przypisać faktowi związania organów nadzoru budowlanego obu instancji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania administracyjnego, które zostały wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 25 lipca 2008 r, (II SA/Po 123/08 - art. 153 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, iż "W wypadku (...) stwierdzenia istotności odstąpień koniecznym byłoby rozważenie prowadzenia postępowania w trybie odpowiednich uregulowań art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego". Nadto "(...) badając charakter odstąpienia organ winien mieć na względzie fakt, że posadowienie komina w ścianie granicznej wiązało się z jednoczesną nieprzewidzianą w projekcie zmianą przewodu wentylacyjnego na spalinowy, z zamontowaniem pieca i instalacji centralnego ogrzewania", a - co zostało podkreślone w uzasadnieniu cytowanego orzeczenia z uwagi na treść art. 36a ust. 5 pkt 6 prawa budowlanego - "(...) zakres wykorzystania ogrzewanego za pomocą pieca CO budynku jest znacznie szerszy aniżeli obiektu nieogrzewanego, bądź ogrzewanego jedynie w sposób doraźny". Sąd dostrzegł również, że "Doświadczenie życiowe wskazuje, że wykonanie kosztownej instalacji centralnego ogrzewania nie służy jedynie do wysuszenia budynku, wbrew temu co utrzymuje inwestor", zaś ta okoliczność jak i rezygnacja przez inwestora "z wykonania ścian działowych oddzielających garaż, pomieszczenie gospodarcze i skrytkę" mogła wskazywać na zmianę "zamierzonego przeznaczenia budynku", a jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny "(...) prowadzenie robót budowlanych, które zmieniają zmierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części stanowi w świetle art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego istotne odstępstwo". Dodania wymaga jeszcze, że sąd administracyjny pierwszej instancji w wyroku z 25.07.2008 r. na niezbędność dokonania rozważań dotyczących wymiarów przedmiotowego obiektu budowlanego oraz – ze względu na art. 36a ust. 5 pkt 7 prawa budowlanego - rozważenia dokonanych odstępstw "w odniesieniu do ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania z dnia [...] listopada 2002 r. ([...])".
Zdaniem organu II instancji, w pierwszym rzędzie opisania wymaga kwestia "zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części" wiążąca się z: 1) "posadowieniem komina" wraz z 2) "jednoczesną nieprzewidzianą w projekcie zmianą przewodu wentylacyjnego na spalinowy, z zamontowaniem pieca i instalacji centralnego ogrzewania" oraz 3) rezygnacją "z wykonania ścian działowych oddzielających garaż, pomieszczenie gospodarcze i skrytkę". W tym względzie organ wskazał, że opisany przez Sąd stan faktyczny uległ zm[...] [...] maja 2010 r. oraz załączonej do niego dokumentacji fotograficznej - "(...) komin w (...) budynku gospodarczo garażowym w Ś. W.. przy ul. B. [...] rozebraliśmy a piec CO został zdemontowany", a przez to przewód wentylacyjny przestał pełnić funkcję przewodu spalinowego. Choć w budynku pozostała część instalacji centralnego ogrzewania, to jednak z jednej strony likwidacja komina i pieca pozbawiła ją jakichkolwiek cech użytkowych, a z drugiej strony takie działania inwestorów wskazują, że nie nastąpi zmiana zamierzonego (tj. określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę) sposobu użytkowania budynku. Podobnie organ ocenił niewykonanie ścian działowych w przedmiotowym obiekcie budowlanym, stwierdzając, że samo niewykonanie ścian działowych nie oznacza, że nastąpiła zmiana parametrów użytkowych obiektu. Skoro rozebrano komin, przywrócono wentylacyjną funkcję jednego z przewodów kominowych oraz zlikwidowano piec centralnego ogrzewania, to - w ocenie organu odwoławczego – nie nastąpiła zmiana zamierzonego sposobu użytkowania budynku gospodarczego z garażem, posadowionego na działkach nr [...] i [...], położonych przy ul. B.... w Ś[...] W., o jakiej mowa w art. 36a ust. 5 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623; dalej: prawo budowlane).
Organ II instancji stwierdził, że już w protokole z dnia [...] lipca 2006 r. sporządzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. W.zawarte zostało oświadczenie inwestora K. B., w którym wprost stwierdził: , że nie ma zamiaru zmieniać sposobu użytkowania budynku. Będzie on użytkowany jako gospodarczo-garażowy zgodnie z pozwoleniem. Na fakt braku zmiany zamierzonego sposobu użytkowania budynku wskazuje również jednoznacznie całość dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji podczas kontroli budynku przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2010 r.
Organ II instancji podkreślił, że opisana powyżej kwestia braku zmiany zamierzonego sposobu użytkowania budynku jest również istotna z punktu widzenia art. 36a ust. 5 pkt 7 prawa budowlanego "w odniesieniu do ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania z dnia [...] listopada 2002 r. ([...])", gdyż - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny - "(...) trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że odstępstwo w tym zakresie powiązane jest najczęściej z dokonaniem zmiany zamierzonego sposobu użytkowania na etapie prowadzenia robót budowlanych". Odnosząc się zatem do tej decyzji należy przede wszystkim wyjaśnić, iż wykazany brak zmiany zamierzonego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku oznacza brak zmiany ustaleń co do funkcji obiektu budowlanego (pkt 1.1. rozstrzygnięcia decyzji). Po wtóre, choć ustalono warunki zabudowy dla "jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego z garażem" (pkt 1.1. rozstrzygnięcia decyzji), a powstał "Budynek jednokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony" (opis techniczny do projektu techniczno-budowlanego z listopada 2002 r.), to jest to zgodne z przepisami mającymi w tym przypadku zastosowanie (§ 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 15, poz. 140 ze zm. (dalej: rozporządzenie z 1994 r.) w zw. z § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2002 r.)), ponieważ przed wejściem w życie rozporządzenia z 2002 r. został złożony (tj. w dniu 26 listopada 2002 r.) wniosek o pozwolenie na budowę budynku opracowany na podstawie przepisów rozporządzenia z 1994 r. Organ wskazał, że oprócz wymogu jednokondygnacyjności budynku w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określono jego wysokości. Co więcej na posadowienie budynku w granicach sąsiednich działek (tj. "w odległości mniejszej niż podane w art. 12 ust. 6" rozporządzenia z 1994 r.) zgodę wyrazili ich ówcześni właściciele (pkt 1.3. rozstrzygnięcia decyzji) i na takie usytuowanie budynku gospodarczego z garażem udzielono pozwolenia na budowę. Jak stąd wynika, inwestorzy nic dokonali zatem jakiegokolwiek odstąpienia, o jakim byłaby mowa w art. 36a ust. 5 pkt 7 prawa budowlanego.
Odnosząc się do wytycznych wyroku z 25.07.2008 r. , a dotyczących obowiązku ustalenia wymiarów obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego, organ II instancji podkreślił, że w zakresie szerokości budynku gospodarczego z garażem (dłuższa i krótsza ściana szczytowa budynku) nie sposób ustalić jakie wielkości zostały przyjęte w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Ś. z dnia [...]stycznia 2003 r Podobną uwagę (dotyczącą wykluczających się danych zawartych w zatwierdzonym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej projekcie budowlanym) należało sformułować odnosząc się także do długości budynku. Organ II instancji podniósł, że niezależnie zatem od kilkucentymetrowych różnic w pomiarach dotyczących szerokości budynku (dokonanych przez organ oraz mgra inż. arch. P. K.) bezsporne jest, że zmienione zostały przez inwestorów charakterystyczne parametry obiektu budowlanego tzn. jego długość i szerokość, a ponadto zmianie - w stosunku do projektowanej - uległa wysokość budynku gospodarczego z garażem. Naturalną konsekwencją wyżej wymienionych zmian pozostałych charakterystycznych parametrów przedmiotowego budynku musiała być, w opinii organu II instancji zmiana kubatury budynku gospodarczego z garażem, posadowionego na działkach nr [...] i [...], położonych przy ul. B. . w Ś. W.. Organ II instancji uznał więc, że inwestorzy realizując budowę budynku gospodarczego z garażem dokonali zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tzn.: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości, czyli dokonali istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego, o jakich mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego, mimo iż nie uzyskali oni decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 prawa budowlanego). Dalej, organ II instancji odnosząc się do zarzutu, iż nie zapewniając udziału w pomiarach inż. P. Kuleszy dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. W. naruszył zasadę wyrażoną w art. 10 k.p.a., stwierdził, że kontrola obiektu budowlanego, o jakiej mowa wart. 81 ust. 4 prawa budowlanego nie jest tożsama, z dowodem z oględzin, a w związku z przeprowadzaną kontrolą prawo wstępu na teren budowy mają pracownicy organu administracji publicznej. Przy tak zgromadzonym materiale dowodowym brak było podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji administracyjnej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.). W opinii WINB, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.W. w świetle istotnych odstąpień od projektu budowlanego, nie tylko prawidłowo zastosował art. 51, ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, lecz również zasadnie nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Prawidłowo też odwołując się do treści § 106 ust. 1 i § 108 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. - organ wskazał, że konieczność wykonania ściany działowej z materiałów niepalnych wraz z odpowiednią wentylacją jest wynikiem tego, iż garaż znajduje się w budynku o innym przeznaczeniu (tj. w budynku gospodarczym). Jednak w ocenie organu odwoławczego wymóg zapewnienia odpowiedniej szczelności i izolacyjności akustycznej odnosi się wyłącznie do garażu, a wobec tego, o ile w pełni uzasadnione było nakazanie wykonania ściany działowej pomiędzy garażem, a pomieszczeniem gospodarczym, o tyle brak było podstaw do sformułowania nakazu wykonania takiej ściany pomiędzy "pomieszczeniem gospodarczym" i "skrytką" (pkt 2 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji). Ponadto w przywołanych przepisach określone zostały wymogi techniczno-budowlane tej ściany wyłącznie co do jej szczelności (wliczając w to kwestie zapewnienia prawidłowej wentylacji) oraz izolacyjności akustycznej, a nie -grubości, czy materiałów z jakich winna być wykonana.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił także stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. W. o konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, gdyż przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest bezpośrednio przy granicy działki (§ 272 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.), a wobec tego "W budynku z dachem rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lub zastosować pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej Im i klasie odporności ogniowej E I 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem, które na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia" (§ 235 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.). Jednakże - podobnie jak w przypadku potrzeby wykonania ściany działowej - stanowisko organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, które znalazło wyraz w pkt 1 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, wymagało modyfikacji. Otóż, zdaniem organu II instancji - jak wprost wynika z cytowanego powyżej § 235 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. - zachowanie wymogów oddzielenia pożarowego może nastąpić nie tylko poprzez wyprowadzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lecz również poprzez zastosowanie w sposób opisany w tym przepisie pasa z materiału niepalnego o odpowiedniej szerokości i odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Wybór koniecznych do wykonania robót budowlanych związanych z wykonaniem oddzielenia przeciwpożarowego budynku pozostawiono inwestorowi, bowiem -zgodnie z cytowanymi przepisami rozporządzenia z 2002 r. -wykonanie robót określonych zarówno w pkt 1 lit. b tiret pierwsze, jak i robót, o jakich mowa w pkt 1 lit. b tiret drugie rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, doprowadzi przedmiotowy budynek w tym zakresie do stanu zgodnego z prawem, a nie jest przecież rzeczą organów administracji publicznej określenie, które z tych dwóch rozwiązań jest dla inwestora bardziej celowe. Organ II instancji wywiódł, że z tych powodów konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) poprzez nakazanie inwestorom obiektu budowlanego wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wreszcie, organ II instancji wyjaśnił, że skoro do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine prawa budowlanego), to przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego konieczne będzie m.in. sprawdzenie zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine prawa budowlanego), a skoro w tym przypadku decyzja Burmistrza Miasta Ś. W. z dnia [...]listopada 2002 r. (sygn. [...]) -jak wprost wynika z pkt 5 jej rozstrzygnięcia - była ważna "do dnia [...]12.2003 r.", to -w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - na nowo będą musiały być ustalone warunki zabudowy dla tej już zrealizowanej inwestycji.
J. i I. W.. za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego K. W., wnieśli skargę na powyższą decyzję, wnosząc o zmianę decyzji w tym zakresie poprzez;
1. uchylenie nakazu wyprowadzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego ponad pokrycie dachu wymienionego w punkcie 1 "b" decyzji WINB i punktu 1 decyzji PINB i nałożenie na inwestora wykonania dachu z materiału niepalnego
a ponadto obowiązku:
- rozebrania przewodów wentylacyjnych zbudowanych na ścianie usytuowanej w granicy nieruchomości ze skarżącymi,
- zdemontowania bramy dwuskrzydłowej zamontowanej w odległości l,67m. od wspólnej granicy i zamurowanie otworu,
- zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji jak i decyzji PINB skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 5 pkt 9 i art. 36a ust.5 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane, § 3 ust.l pkt 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. oraz naruszenie przepisów art. art. 7,77 §1 i 80 kpa.
Skarżący podnieśli, iż wskazania zawarte w wyroku WSA z dnia 25 lipca 2008 r., na który powołują się organy obu instancji, nie zostały rzetelnie przezeń zrealizowane. Przede wszystkim, zdaniem skarżących, niezgodnie z istniejącym stanem rzeczy zarówno PINB jak i WINB w dalszym ciągu zgodnie twierdzą, że w sprawie nie został naruszony przepis art. 36a ust.5 pkt. 6 i 7 ustawy Pr. Budowlane, czemu przeczą załączone do akt zdjęcia, na których widać samochód firmowy K. B., zapasy nowych opakowanych okien oraz pracowników firmy w roboczych kombinezonach przy załadunku lub rozładunku tych materiałów budowlanych do samochodu, zaś z akt wynika, że w pomieszczeniu znajdują się umywalki, ciepła woda, centralne ogrzewanie, pomieszczenie jest bardzo dobrze oświetlone. Zdaniem skarżących, w przedmiotowym budynku prowadzona jest bez zezwolenia działalność gospodarcza, a WINB w zaskarżonej decyzji powołuje się ponownie na oświadczenie Inwestora, który twierdzi, że nie zamierza zmienić sposobu użytkowania budynku, pomimo, że WSA wcześniej uznał, iż takie oświadczenie inwestora jest nie wystarczające. Ocena WINB przeczy faktom podanym przez skarżących i popartych załączonymi zdjęciami, do których organy administracyjne obu instancji nie odniosły się w wydanych decyzjach i ich uzasadnieniu. Twierdzeniu WINB przeczy także fakt, że budynek jest w dalszym ciągu ogrzewany przy pomocy pieca i instalacji centralnego ogrzewania, spaliny zaś są wyprowadzone z budynku w innym niż poprzednio miejscu, poprzez rurę, której wylot znajduje się tuż przy łatwopalnym dachu. Zdaniem skarżących, funkcja budynku nazwanego gospodarczym została całkowicie zmieniona w porównaniu do projektowanej, a stanowisko WINB wyrażone na stronie 8 uzasadnienia, że nałożenie na inwestora obowiązków wymienionych w pkt. 1 i 2 decyzji ma zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich jest nietrafne.
Skarżący podnieśli także, że zdemontowanie przewodów wentylacyjnych usytuowanych wbrew projektowi w granicy jest konieczne, ponieważ uniemożliwi to w przyszłości inwestorom podłączenia do nich pieca c. o. co czynili przez ponad 5 lat zamieniając jeden z nich na przewód dymowy. Również pozostawienie bramy wjazdowej w odległości 1,67 m. od granicy nieruchomości, w budynku wykorzystywanym na cele gospodarcze, stanowi znaczną uciążliwość dla skarżących. Z kolei dokonane przez inwestorów odstępstwa doprowadziły do istotnego pogorszenie funkcji mieszkalnej terenu, co pozostaje w ewidentnej sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnieśli także, że inwestorzy posiadali możliwość wzniesienia budynku gospodarczego w odpowiedniej odległości od wspólnej granicy. Skarżący przyznali, że wprawdzie wyrazili zgodę na budowę w granicy na prośbę inwestorów mając na uwadze przedłożony projekt z którego wynikało, że takie posadowienie budynku nie będzie miało negatywnego wpływu na wykonywanie przez skarżących prawa własności, a przewidywany obecnie przez organy projekt zamienny wraz z nałożonymi na inwestorów obowiązkami zmienia ten stan rzecz na niekorzyść skarżących naruszając ich prawa. Zdaniem skarżących, nie budzi wątpliwości, że wiodąca funkcja mieszkalna terenu wykluczyła możliwość zatwierdzenie projektu w obecnym kształcie i dlatego inwestorzy realizują, swój zamysł przy pomocy projektu zamiennego a wykonane odstępstwa wykorzystają, według swego uznania bez uwzględnienia uzasadnionych interesów skarżących co miało miejsce przez okres 5 lat. W ustalonym stanie faktycznym zaś nie istnieje zatem inna możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, a więc i z przepisem art. 5 ust.1 pkt. 9 ustawy Pr. budowlane, niż nakaz rozbiórki przewodów wentylacyjnych zbudowanych w granicy nieruchomości ze skarżącymi oraz bramy wjazdowej. W opinii skarżących, nałożony w decyzji obowiązek wykonania ściany pomiędzy garażem a pozostałą częścią budynku leży w interesie inwestora i jest konieczny w świetle Rozporządzenie Ministra Infrastruktury, nałożenie zaś na inwestorów w pkt. "b" decyzji obowiązku wykonania ściany oddzielenia pożarowego na budynku albo pasa na dachu z materiału niepalnego nie ochroni dostatecznie uzasadnionych interesów skarżących. Ponadto, skarżący podnieśli, że rzeczą PINB jak i WINB było określić rzeczywistą wysokość wewnątrz budynku aby ustalić czy przekraczając wysokość przewidzianą projektem inwestor miał na celu zmianę sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na spełniający warunki do prowadzonej w nim działalności gospodarczej i wjazd samochodów dostawczych. Zdaniem skarżących, organy obu instancji wydając trzykrotnie decyzje o umorzeniu postępowania doprowadziły do stanu, w którym bez przeszkód realizowana była budowa obiektu z istotnym odstąpieniami od zatwierdzonego projektu, tj.:
1. przesunięciem o ponad 6 m. przewodów wentylacyjnych i zbudowanie ich w ścianie graniczącej ze skarżącymi, z czego jeden został wykorzystany jako spalinowy,
2. zbudowaniem komina i zadymianiem nim nieruchomości skarżących przez ponad 5 lat,
3. przekroczeniem wysokości i szerokości budynku,
4. wykonaniem dachu rozprzestrzeniającego ogień, zamiast pokrycia blachą,
5. wykonaniem bramy dwuskrzydłowej w odległości 1,67 m. od granicy skarżących, podczas gdy budynek zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie mógł pogarszać funkcji mieszkalnej na tym terenie,
6. likwidacją ścian poprzecznych co sprawia, że budynek gospodarczy w części naziemnej posiada około 130 m2 powierzchni użytkowej plus podpiwniczenie i nie odpowiada definicji budynku gospodarczego.
W opinii skarżących, w tym stanie rzeczy organ I instancji, mając na uwadze zapis planu zagospodarowania przestrzennego, powinien wstrzymać postanowieniem wykonywanie robót a następnie wydać decyzję orzekającą:
1. o rozbiórce przewodów nie tylko dymowego ale i wentylacyjnych wykonanych niezgodnie z projektem aby uniemożliwić ich zamianę na dymowe,
2. o demontażu bramy,
3. o zmianie dachu z jednoczesnym zmniejszeniem wysokości budynku a tym samym jego kubatury i nakazującą zbudowanie ścian wewnętrznych, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Pr. budowlane.
Decyzję taką mógł i powinien wydać także WINB w wyniku dwukrotnego odwołania skarżących od decyzji PINB, co zahamowałoby samowolę inwestorów. Zdaniem skarżących, prowadzenie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę jest kwalifikowaną formą wykroczenia.
Pismem z dnia 29.03.2011 r. organ II instancji wniósł odpowiedź na skargę, wnosząc o jej oddalenie i podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżących cofnął żądanie z punktu 2 skargi, natomiast podtrzymywał żądania wyartykułowane w pkt 1, 3 oraz w miejscu zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. postawił zarzut naruszenia § 3 ust. 1 pkt. 8.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.
Z kontrolowanej decyzji i przywołanych przepisów wynika, że organ stosując art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 Pr. Budowlanego uznał, że przy realizacji inwestycji doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem inwestorzy realizując budowę budynku z garażem dokonali zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tzn: kubatury, powierzchni, zabudowy, wysokości, długości i szerokości o których mowa w art. 36a pkt 2 Pr. Budowlanego. Natomiast nie można podzielić zarzutu skargi, że nastąpiła zmiana zamierzonego sposobu użytkowania budynku gospodarczego z garażem. W tym zakresie odmienne stanowisko organu zostało w sposób wyczerpujący wyjaśnione, zarówno w protokołach kontroli i w materiale zdjęciowym. Nawet jeżeli inwestorzy taki zamiar mieli montując instalację centralnego ogrzewania, to nie ulega wątpliwości, że poprzez likwidację przewodów wentylacyjnych, likwidację przewodu spalinowego zarówno na dachu jak i wewnątrz budynku, wreszcie usunięcie pieca CO od tegoż zamiaru odstąpili. Zarzuty skarżących, że w obiekcie prowadzona jest działalność gospodarcza opierają się na przypuszczeniach. Samo przechowywanie materiałów, narzędzi i sprzętu nie jest równoznaczne z prowadzeniem w obiekcie działalności produkcyjnej. Toteż wbrew zarzutom skargi organ nadzoru budowlanego nie naruszył § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast ingerencja organu nadzoru budowlanego poprzez określenie rodzaju materiałów i sprzętu czy narzędzi jakie mogą być przechowywane w budynku gospodarczym nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa budowlanego.
Sąd nie podzielił również żądania skargi aby organ nadzoru budowlanego w formie decyzji narzucił inwestorom zastosowanie wskazanego przez skarżących pokrycia dachowego – konkretnie blachy.
§ 272 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 ze zm.) stanowi, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Z kolei § 235 ust. 3 stanowi, że w budynku z dachem rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego winny mieć konstrukcję określoną w pkt 1 ppkt b skarżącej decyzji. Skoro przepisy przewidują dwie możliwości wykonania oddzielenia przeciwpożarowego – zasadnie organ nakładający obowiązek wykonania takiego oddzielenia pozostawił wybór inwestorowi. Natomiast narzucenie inwestorom w przedmiotowej sprawie wybranego przez skarżących pokrycia dachu nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Nałożone obowiązki w zaskarżonej decyzji zarówno w pkt. 1 ppkt a i b jak i obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, o którym mowa w pkt 2 decyzji wbrew zarzutom skargi nie naruszają art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. Budowlanego, gdyż z tego przepisu nie wynika, że inwestor ma doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, tylko to, że nakazane czynności mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. Budowlanego. Jakkolwiek należy wskazać, że to dopiero prowadzone na wniosek skarżących postępowanie doprowadziło do likwidacji negatywnego oddziałowywania obiektu na nieruchomość skarżących (likwidacja instalacji wentylacyjnej i przewodu dymowego od strony nieruchomości skarżących) to obecny stan obiektu nie oddziałowywuje negatywnie na nieruchomość skarżących.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie kończy postępowania co wynika z treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. Budowlanego, jednakże rolą organów nadzoru budowlanego wbrew twierdzeniom skargi jest rozstrzygnięcie sprawy w ramach szeroko rozumianych przepisów prawa budowlanego, a nie likwidacja konfliktów sąsiedzkich.
Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
AT-Sz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło