IV SA/Po 307/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekr. sąd. Monika Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi F. S. O. M. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/M. Dybowski MW Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dla Województwa decyzją nr [...] z dnia [...]., działając na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., nr 90, poz. 575), ( 1 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.) oraz art. 138 ( 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] stwierdzającą u J. G. chorobę zawodową w postaci zaćmy obu oczu. W wyniku wniesionej skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia [...] sygn. akt II SA/Po [...] uchylił wskazane wyżej decyzje organu pierwszej jak i drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajdują dostatecznego potwierdzenia ustalenia dotyczące występowania w środowisku pracy czynnika szkodliwego dla zdrowia powodującego chorobę zawodową. Sąd zwrócił również uwagę na to, iż pominięcie badania występowania czynnika szkodliwego i oparcie rozstrzygnięcia na stwierdzeniu występowania czynnika odmiennego od wymienionego w orzeczeniu Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej i to bez udokumentowanej oceny związku przyczynowego z wystąpieniem choroby zawodowej stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia przez J. G. choroby zawodowej, w dniu [...] wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 104 §1 i 2 kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., nr 90, poz. 575 ze zm.), mając na uwadze treść orzeczenia lekarskiego Centrum Medycyny Pracy [...] Ośrodek [...] nr [...] z dnia [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej, stwierdził u J. G. zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego i długofalowego nadfioletowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził również związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a praca wykonywaną przez J. G. w ostatnim zakładzie pracy. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła F. S. O. "[...]" S.A. i organowi wydającemu powyższą decyzję zarzuciła, iż wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673), nie wykazał występowania w środowisku pracy czynników powodujących tę chorobę. F. S. O. "[...]" S.A. w złożonym przez siebie odwołaniu podniosła, iż jako pracodawca J. G. w latach 1977 - 1996 posiada pełną dokumentację dotyczącą badań środowiska pracy, w tym wyniki badań Państwowej Inspekcji Radiowej - Okręgowego Inspektoratu , a także świadectwa dopuszczenia aparatów spawalniczych do produkcji. Z dokumentacji tej wynika, że kontrole nie wykazały występowania czynników szkodliwych a świadectwa potwierdzają spełnienie przez narzędzia pracy (spawarki) wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy. Odwołujący powołał się także na to, że stosował na wszystkich stanowiskach pracy spawaczy techniczne środki zabezpieczające pracowników. Ponadto "[...]" S.A. podniósł, że pomiary pól elektromagnetycznych dokonane przez Państwową Inspekcję Radiową oraz WSSE potwierdzają, że stan ochrony przed promieniowaniem nie budził żadnych zastrzeżeń. Odwołujący wskazał również na okoliczność, iż J. G. był poddawany w okresie zatrudnienia systematycznym badaniom okresowym przez uprawnionych lekarzy, które nie stwierdzały żadnych symptomów choroby zawodowej. Wobec braku wykazania istnienia czynników szkodliwych w środowisku pracy odwołującego, organ decyzyjny nie może wskazać na związek przyczynowy pomiędzy chorobą J. G. a tymi czynnikami. Ponadto "[...]" S.A. wskazał na fakt, iż organ pierwszej instancji orzekał w oparciu o te same środki dowodowe, które były podstawą decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dla Województwa i Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego, uchylonych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia [...] maja 1999r. sygn. akt II SA/Po [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] wydał decyzję [...], w której działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., nr 90, poz. 575), ( 1 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.) w zw. z §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 ( 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał na orzeczenie lekarskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek nr [...] z dnia [...] o rozpoznaniu u J. G. zaćmy obuocznej wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego i nadfioletowego powstającego przy spawaniu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę na to, iż ocena narażenia zawodowego na stanowisku pracy p. G. nie była poparta wynikami badań natężenia promieniowania podczerwonego i nadfioletowego, dlatego organ odwoławczy próbował ustalić jakie laboratorium przeprowadza tego typu pomiary. W trakcie postępowania odwoławczego stwierdzono, iż ze względu na brak wysoko specjalistycznej aparatury pomiarowej takich pomiarów nie przeprowadzają nawet laboratoria jednostek drugiego stopnia w dziedzinie medycyny pracy tj. instytuty medycyny pracy. W związku z tym zwrócono się do Centrum Medycyny Pracy Ośrodek z zapytaniem, czy w takiej sytuacji do celów orzeczniczych wystarczy stwierdzenie faktu istnienia promieniowania podczerwonego i nadfioletowego w środowisku pracy. W odpowiedzi na powyższe, w opinii z dnia [...] wskazano, iż brak wyników pomiaru natężenia promieniowania nadfioletowego i podczerwonego nie jest czynnikiem wykluczającym wystąpienie zaćmy u spawacza, ponieważ istnienia narażenia na te czynniki nie sposób wykluczyć a zaćma jest chorobą powstałą wskutek przewlekle się powtarzających ekspozycji na promieniowanie, którego efekt kumulacyjny nawet małych czy też sekundowych dużych dawek daje zmiany patomorfologiczne. F. S. O. "[...]" S.A. nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem zaskarżyła je do sądu administracyjnego. Skarżąca zarzuciła decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa, §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) oraz brak wykazania istnienia związku przyczynowego miedzy warunkami pracy u skarżącego a chorobą J. G. . F. S. O. "[...]" S.A. powtórzyła przy tym w znacznej części argumentację podniesioną w odwołaniu. Odnosząc się do naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, skarżąca wskazała na pismo Centrum Medycyny Pracy Ośrodek z dnia [...] nr [...] kierowane do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , z którego wynika, że pomiary promieniowania podczerwonego i nadfiołkowego nie zostały wykonane. Badań tych nie przeprowadzono do końca postępowania odwoławczego pomimo tego, iż w celu wykazania, że w środowisku pracy skarżącego występowało działanie promieniowania podczerwonego i długofalowego nadfioletowego, należało przedstawić dowód w postaci wyników badań na okoliczność ich występowania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 1.Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie, kryterium weryfikacji zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. - dalej. rozporządzenie z 1983 r.). O stosowaniu wymienionego rozporządzenia decyduje data rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Wynika to z przepisów rozporządzenia z 30. 07. 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 132, poz. 1115- dalej rozporządzenie z 2002 r.) Zgodnie z § 10 w/w rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie ( 03. 09.2002 r.) jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. W tym miejscu należy stwierdzić, że w aktach sprawy znajduje się opinia Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego z uzasadnieniem podejrzenia choroby zawodowej i zaleceniem przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego z 05. 05. 1997 r. Co prawda organy I i II instancji opierały się na orzeczeniu Centrum Medycyny Pracy - Ośrodka w [...], które rozpoznało u J. G. w dniu 29 lipca 2003r. zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego i długofalowego nadfioletowego, to jednak niniejsze postępowanie jest kontynuacją postępowania administracyjnego poddanego ocenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia [...] maja 1999r. sygn. akt II SA/Po [...]; w wyroku tym uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego . Fakt nie podjęcia przez organy administracyjne postępowania w sprawie choroby zawodowej w sposób zgodny z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku, przez okres pomiędzy wydaniem wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcia a ponownym zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej przez zainteresowanego pracownika, nie może prowadzić do zmiany podstaw prawnych znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku ze wskazaniem obowiązującej organy Inspekcji Sanitarnej podstawy prawnej orzekania w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że decyzja organu I instancji nie była wydana na podstawie właściwych przepisów, ponieważ powołano rozporządzenie z 2002 r. Zauważyć jednak należy, że w wykazie chorób ujętym w w/w rozporządzeniu, choroby - w tym choroby układu wzroku - określone zostały w sposób bardziej precyzyjny, aniżeli w wykazie rozporządzenia z 1983 r. Tym samym, kwalifikacja choroby według kryteriów z 2002 r. ( pkt 25) praktycznie "mieści się" w zakresie objętym pkt 14 wykazu z 1983 r. Wobec powyższego, Sąd oceniając prawidłowość decyzji organu I instancji, uwzględnił ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wyrażony w wyroku NSA z 25. 05. 1983 r.( II SA 403/83; ONSA 1983, Nr 1, poz. 38): decyzja organu I instancji, która nie budzi zastrzeżeń merytorycznych, mimo wydania na podstawie nie obowiązujących przepisów, powinna pozostać w obrocie prawnym. Sąd zauważa również, iż błąd natury formalnej organu I instancji sanował organ II instancji. 2. Zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r., rozpoznawanie chorób zawodowych leży w gestii upoważnionych do tego jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej. W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r., za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. O chorobach układu wzrokowego stanowi pkt 14 oraz pkt 8 załącznika, o ile choroba jest wywołana promieniowaniem jonizującym. Z punktu widzenia rozporządzenia z 1983 r., istotne jest zatem stwierdzenie wystąpienia zamieszczonej w wykazie choroby układu wzrokowego oraz ustalenie, że jej przyczyną jest działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Spełnienie obu przesłanek będzie też stanowiło kryterium sądowoadministracyjnej kontroli obu zaskarżonych decyzji. 3.Bezspornym w niniejszej sprawie jest zatrudnienie J. G. w F. S. O. "[...]" S.A. i wykonywanie przez Niego w okresie od 1 kwietnia 1977r. do 14 czerwca 1993r. prac polegających na spawaniu elementów mebli okrętowych, a także stwierdzenie u J. G. zaćmy obu oczu. Powyższa kwalifikacja mieści się w określeniu zamieszczonym w pkt 14 wykazu: "choroby układu wzrokowego". Sporne jest natomiast, czy przyczyną tej choroby było działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Organy uznały taką właśnie przyczynę, Skarżący - były pracodawca, uważa fakt ten za nieudowodniony. W świetle przepisów rozporządzenia z 1983 r., rolą organów prowadzących postępowanie w sprawie choroby zawodowej było przeprowadzenie postępowania pod kątem ustaleń co do związku przyczynowego pomiędzy postawioną diagnozą i wskazaniem konkretnego schorzenia, a działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy i zebrania dowodów o których mowa w art. 75 kpa. Zdaniem Sądu, organy pierwszej jak i drugiej instancji w pełni zastosowały się do powyższego obowiązku, opierając się przy tym na orzeczeniu lekarskim Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w [...] nr [...] z dnia [...] o rozpoznaniu u J. G. zaćmy obuocznej wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego i nadfioletowego powstającego przy spawaniu. W tym miejscu warto określić orzeczenie lekarskie w kategoriach dowodu w sprawie administracyjnej ( art. 75 kpa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej w rozumieniu § 8 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r. jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (wyrok NSA z 5.11.1998 - I SA 1200/98) i jako takie podlega swobodnej ocenie dowodów. W/w orzeczenie w toku postępowania w sprawie choroby zawodowej traktować należy jak opinię biegłego, będącą szczególnym środkiem dowodowym w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (wyrok NSA z 5.11.1998 - I SA 1200/98), który podlega ocenie organu administracyjnego orzekającego w danej sprawie na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Poprzez opinię biegły przedstawia swoje stanowisko co do udostępnionych mu dowodów, które to stanowisko formułuje dzięki posiadaniu wiadomości specjalnych oraz praktyki zawodowej. Opinia jest składową pozwalającą organowi na odniesienie się do twierdzeń stron o okolicznościach sprawy i pozwala na zgodną z zasadami postępowania oraz logiki i dialektyki ocenę faktów. Nie ulega zatem wątpliwości, że opinia biegłego charakteryzować się musi zarówno spójnością, jak też odpowiednią systematyką i jasnością zawartej w niej treści. Zasadniczą cechą opinii jest również jej weryfikowalność. Chodzi w szczególności o to, aby przez uzewnętrznienie mechanizmu rozumowania i technik stosowanych przez biegłego, można było skontrolować zasadność jego stanowiska. Kontrolę tę przeprowadza decydent procesowy (organ I i II instancji). Przedstawione wymagania co do opinii biegłego nie są jedynie formalnością, gdyż umożliwiają przeprowadzenie oceny tego dowodu, w ramach której organ orzekający zobowiązany jest także ujawnić motywy i sposób odniesienia się do przeprowadzonego dowodu. Stąd zarówno opinia fragmentaryczna, jak i nazbyt hermetyczna, uniemożliwia swobodną ocenę tego dowodu lub czyni ją niepełną (ułomną). W ocenie Sądu, orzeczenie lekarskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w [...] nr [...] z dnia [...]., będące podstawą wydania zaskarżonych decyzji jak i jego ocena dokonana przez organy orzekające w sprawie, spełniają warunki dotyczące dowodu z opinii biegłych. Odnosząc się dalej do orzeczenia lekarskiego jako opinii w rozumieniu art. 84 §1 kpa stwierdzić należy, iż pomiędzy decydentem procesowym a biegłym istnieje podział ról - biegły jest pomocnikiem decydenta procesowego w zakresie dostarczania decydentowi wiadomości specjalnych, do biegłego nie należy jednak ustalanie stanu faktycznego ani rozstrzyganie zagadnień prawnych (orz. SN z: 26.11.1949 - WaC 167/47 - DPP 6/ 50/56; 17.11.1967 - I PR 355/67 - OSNC 6/68/109, akceptowane przez T. Erecińskiego - op.cit. s. 554 uw.5, s.559 uw. 23; E. Wengerek - op.cit. s. 460 uw. 9 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo SN). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że zagadnienie związku przyczynowego bądź przyczynienia się do powstania szkody, należą do kwestii prawnych (odpowiednio - wyrok SN z: 25.4.1997 - I CKN 60/97 - OSNC 11/97/173; 6.6.1997 - II CKN 213/97 - OSNC 1/98/5), tym bardziej, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (wyrok SN z: 19.7.1984 - II PRN 9/84 - OSNC 4/85/53, 4.6.1998 - III RN 36/98 - OSNAP 6/99/192, 11.3.1999 - III RN 128/98 - OSNAP 24/99/771; wyrok NSA - OZ w Łodzi, omówiony przez G. Romanowskiego "Wystarczy praca w hałasie" - Rzeczpospolita z 4.11.2002 s. C1). Mając na uwadze wskazany wyżej podział ról pomiędzy decydentem procesowym a biegłym, organ prowadzący postępowanie, korzystając z wiadomości specjalnych, celem dopełnienia wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z prośbą o ustalenie jakie laboratorium prowadzi pomiary natężenia promieniowania nadfioletowego i podczerwonego. Okazało się jednak, iż ze względu na brak specjalistycznej aparatury pomiarowej tego typu pomiarów nie przeprowadzają nawet upoważnione jednostki drugiego stopnia w dziedzinie medycyny pracy. tj. instytuty medycyny pracy. W związku z tym zwrócono się do Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w [...] z prośbą o wyjaśnienie czy dla celów orzecznictwa lekarskiego w zakresie zaćmy zawodowej u spawaczy konieczne jest udokumentowanie poziomu natężenia promieniowania nadfioletowego i podczerwonego, czy wystarczy stwierdzenie faktu istnienia takich czynników w środowisku pracy. W odpowiedzi na powyższe, w opinii z dnia [...] stycznia 2005r. (k. 52 akt) wskazano, iż brak wyników pomiaru natężenia promieniowania nadfioletowego i podczerwonego nie jest czynnikiem wykluczającym wystąpienie zaćmy u spawacza, ponieważ istnienia narażenia na te czynniki nie sposób wykluczyć, a zaćma jest chorobą powstałą wskutek przewlekle się powtarzających ekspozycji na promieniowanie, którego efekt kumulacyjny nawet małych czy też sekundowych dużych dawek daje zmiany patomorfologiczne. Do powyższej opinii dołączono poglądy piśmiennictwa medycznego, potwierdzające stanowisko WCMP w Poznaniu, w tym stwierdzenie, że "Spawacze stanowią prawdopodobnie najliczniejszą grupę zawodową, w której występuje narażenie na UV" ( k- 50). Wyjaśnienia dotyczące narażenia na promieniowanie podczas wykonywanej pracy spawacza złożył J. G. podczas posiedzenia sądowego, poprzedzającego wydanie wyroku. Uczestnik postępowania stwierdził, że promieniowanie szkodliwe powstaje podczas topienia materiału przy pomocy elektrody. Zatem nawet dobre spawarki nie są w stanie wyeliminować szkodliwego promieniowania, tym bardziej "stare" spawarki, które on używał. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze obiektywne trudności w dokonaniu pomiarów (brak sprzętu) oraz utrwalone w orzecznictwie stanowisko, że istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne i wystarczające jest w tym względzie wykazanie wysokiego (przeważającego) prawdopodobieństwa (por. orzecz. SN III PZP 85/86 - OSNCP 1989r. nr 9, poz. 109), organ odwoławczy prawidłowo postąpił, orzekając w oparciu o zebrany materiał dowodowy.. Na marginesie Sąd stwierdza, że Skarżący mógł przeprowadzić we własnym zakresie pomiary czynników szkodliwych na stanowisku, które zajmował J. G. , nie czekając na "zalecenie" organu odwoławczego (k- 43). Pasywna postawa w tym względzie spowodowała, że domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie nie zostało obalone. W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdza naruszenia przez organy wskazanych przez skarżącą art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Sąd nie stwierdza też innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. /-/M. Dybowski /-/B. Popowska /-/E. Kręcichwost-Durchowska MW