IV SA/Po 307/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonego przez M. W. D. w sprawie ze skargi I. T. – D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia odmówić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ D.Mataczyński I. T. – D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu. M. W. D. będąc uczestnikiem przedmiotowego postępowania złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wspólnie a źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę i renta rodzinna wynoszące łącznie [...] zł. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i z dokumentów przesłanych na wezwanie Sądu wynika, iż wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości o pow. 2950 m2, jest współwłaścicielem samochodu marki Honda [...] z 1995r., posiada kartę kredytową o limicie zadłużenia [...] zł. obciążoną kredytem [...] zł. (saldo na dzień 28.04.2009r.). Z dodatkowych informacji wynika również, iż wnioskodawca ponosi stałe koszty związane ze spłatą kredytu na zakup komputera ([...] zł. ) oraz opłatami za internet ([...] zł.). Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Na wstępie stwierdzić należy, iż uczestnik postępowania bierze udział w sprawie na prawach strony (art. 33 §1 ppsa). Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest zaś ten kto, wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 §1 ppsa). Z powyższego wynika, iż uczestnika postępowania nie obciążają koszty wpisu sądowego ponoszone przez skarżącego jako osobę wnoszącą do sądu pismo (skargę) podlegające opłacie. W świetle powyższego oceniając informacje przedłożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał aby można uznać go za osobę, która nie jest w stanie zgromadzić środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że M. W. D. posiada stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Powyższy dochód przy uwzględnieniu kosztów koniecznego utrzymania, w tym kosztów związanych z opłatami za internet ([...] zł.) i ratą kredytu na zakup komputera ([...] zł.) pozwala wnioskodawcy na opłacenie kosztów sądowych ograniczających się dla niego w przedmiotowej sprawie do kosztów związanych z ewentualną opłatą kancelaryjną za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem doręczanym na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (100 zł. - §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych Dz.U. Nr 221, poz. 2192 ) i kosztów związanych z ewentualną skargą kasacyjną (250 zł. – §3 w zw. z §2 pkt 3 ppkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym .Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zwrócić należy także uwagę na fakt, iż skarżący wbrew wezwaniu Sądu zawartym w piśmie z dnia [...] maja 2009r. nie przedłożył wyciągu z konta bankowego. Przedłożony wydruk z konta Inteligo prowadzonego przez Bank PKO BP S.A. stanowi bowiem potwierdzenie wpływu na konto renty w kwocie [...] zł., nie stanowi jednak wyciągu z konta bankowego zawierającego operacje przeprowadzone na koncie w tym nie uwzględnia wynagrodzenia za pracę, którą zgodnie z informacjami zawartymi w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykonuje od października 2008r. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie wykazał w wystarczający sposób aby można uznać go za osobę, która nie jest w stanie zgromadzić środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych od niniejszej sprawy, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński MZ