IV SA/Po 31/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-12
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej mianowania na stopień nauczycielski, w której strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej mianowania na stopień nauczycielski jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 239 ust. 1 lit. d PPSA, ponieważ strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
K.T. wniósł skargę na decyzję Kuratora Oświaty w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka w wysokości 680,60 zł, z której pokrywa bieżące potrzeby, w tym zakup leków. Nie posiada majątku, a mieszka w pokoju należącym do rodziców.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski postanawia przyznać prawo mocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński mb mb
K.T. wniósł skargę na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z którego wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania renta inwalidzka w wysokości 680,60 zł., z której pokrywa bieżące potrzeby w tym zakup leków za kwotę ok. 200 zł/mc. Z dodatkowych informacji wynika, iż wnioskodawca nie ma żadnego majątku, a jego miejsce zamieszkania stanowi pokój w domu należącym do rodziców.
Na podstawie art. 239 ust 1 lit d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Mając więc na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest mianowanie na stopień nauczycielski, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe.
Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 upsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy.
Oceniając informacje przedłożone przez Wnioskodawcę stwierdzić należy, że K.T. może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się Skarżący, a w szczególności fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanego dochodu wynoszącego 680,60 zł., uniemożliwia mu bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło