IV SA/Po 31/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-06-19
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel, który nie posiadał wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego w okresie od 1 września 1990 r. do 31 sierpnia 1993 r., ale posiadał wyższe wykształcenie i przygotowanie pedagogiczne, mógł uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nauczyciel, który posiadał wyższe wykształcenie (zootechnika) oraz ukończył studium pedagogiczne, spełniał wymogi kwalifikacyjne do nauczania w szkołach podstawowych zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r., nawet jeśli nie posiadał wykształcenia filologicznego. W związku z tym, spełnił przesłanki do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w dniu 31 sierpnia 1993 r., co skutkowało uchyleniem decyzji odmawiających nadania tego stopnia.Stan faktyczny
Skarżący K.T. domagał się nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, twierdząc, że spełnił warunki określone w Karcie Nauczyciela do dnia 31 sierpnia 1993 r. Organy administracji odmawiały nadania tego stopnia, wskazując na brak wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego oraz niespełnienie wymogu 3 lat nieprzerwanej pracy w pełnym wymiarze na czas nieokreślony. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, sprawa trafiła ponownie do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K.T na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...], 2. zasądza na rzecz adwokata C.R.od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższone o kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa i 80/100 ) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska
A. Ostateczną decyzją z dnia [...] nr 1 (dalej decyzja z dnia [...]) Dyrektor Publicznego Gimnazjum na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 56/ 97/357, zm. Dz.U.: 106/98/668, 162/98/1118, 12/00/136, 19/00/239, 22/00/291 - dalej KN) w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239- dalej ustawa zmieniająca) nadał K.T. stopień nauczyciela kontraktowego; określił, że posiada On kwalifikacje - "wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym" i może być zatrudniony w: szkole podstawowej, gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej i zawodowej. Decyzja nie ma uzasadnienia. Od decyzji Zainteresowany nie złożył odwołania (k. 27 akt administracyjnych).
B. Dnia 28 września 2005 r. K.T. wytoczył przed Sądem Rejonowym - Sądem Pracy (dalej Sąd Pracy) powództwo przeciwko Zespołowi Szkół przy ul. Żwirki i Wigury, w którym wniósł o: uznanie Go nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu 1 września 1993 r.; wypłatę różnicy [wynagrodzenia] między nauczycielem kontraktowym a mianowanym zgodnie z art. 30 ust. 1 KN- to jest kwoty 11.297,52 zł; wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną a kwotą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany (9.510,80 zł z odsetkami od dnia 1 września 2003 r.); wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną nagrody jubileuszowej a nagrodą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany (1.201,53 zł z odsetkami od dnia 1 września 2003 r.; k. 2 akt administracyjnych).
Postanowieniem z dnia 7 października 2005 r.- sygn. IV P 380/05 Sąd Rejonowy - Sąd Pracy, na podstawie art. 464 §1 kpc przekazał Prezydentowi Miasta do rozpoznania sprawę z powództwa K.T. przeciwko Zespołowi Szkół przy ul. Żwirki i Wigury o ustalenie. W uzasadnieniu Sąd Pracy wskazał, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art."961" pkt 2 Karty Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.- dalej KN). Postępowanie odbywa się na wniosek nauczyciela. Nauczycielowi stopień awansu zawodowego nadaje organ prowadzący szkołę w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 4 KN). Odmowa również następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 6 KN; orzeczenia Sądu "Apelacyjnego" z dnia: 9.8.2001- II SA 1049/01, 31.7.2001- II SA 300/01, 9.5.2001- II SA 3344/0, 16.3.2001- II SA 119/01). Brak dopuszczalności drogi sądowej. Organem właściwym jest Prezydent Miasta i jemu należy przekazać sprawę (art. 464 kpc). Ewentualne roszczenia finansowe Sąd może rozpatrzyć po wydaniu decyzji przez organ prowadzący szkołę (k.10 akt administracyjnych).
Pismem z dnia 5 listopada 2005 r. K.T. wniósł do Prezydenta Miasta o "nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego", wskazując, że stał się On nauczycielem mianowanym dnia 31 sierpnia 1993 r. i że zaszeregowanie Go przez Dyrektora Gimnazjum jako nauczyciela kontraktowego "było oczywistym błędem" (k. 30 akt administracyjnych).
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 65 kpa przekazał wniosek K.T. o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego "do Urzędu Miasta i Gminy".
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Prezydent Miasta prawomocnym postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 65 kpa przekazał wniosek [...] o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego "do Urzędu Miasta i Gminy [...]" (k. 32-34, 37 akt administracyjnych).
C. Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy (dalej Burmistrz) na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego (k. 40 akt administracyjnych).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 41-42).
D. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że Wnioskodawca wniósł o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej. Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej). W postępowaniu dowodowym ustalono, że Zainteresowany był zatrudniony w okresie od 1 września 1990 do 31 sierpnia 1993 r. w Szkole Podstawowej nr 2 w charakterze nauczyciela języka angielskiego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r. stosunek pracy z nauczycielem na podstawie mianowania z mocy prawa nawiązuje się jeżeli w okresie trzech lat nieprzerwanej pracy w szkole licząc od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania. KN nie określa sposobu liczenia terminów- odsyłając w tym zakresie do Kodeksu Pracy (art. 91c ust. 1 KN). Kodeks Pracy w zakresie obliczania terminów odsyła do Kodeksu Cywilnego (art. 300 KP). Art. 112 KC stanowi, że termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Art. 10 ust. 2 pkt 7 KN wymaga do uzyskania mianowania z mocy prawa trzech lat nieprzerwanej pracy licząc od dnia zatrudnienia. Początkowy dzień terminu trzyletniej pracy K.T. rozpoczął się 1 września 1990; dniem zakończenia terminu trzyletniego, odpowiadającemu nazwą dniowi początkowemu jest 1 września 1993 r. Wnioskodawca w tym dniu nie był już pracownikiem Szkoły Podstawowej nr 2 (dalej SP nr 2); z dniem 1 września 1993 r. nie uzyskał On z mocy prawa mianowania, a tym samym Jego dalsze zatrudnienie w innych placówkach oświatowych było zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę. Zainteresowany nie spełniał przesłanek do nadania Mu stopnia [awansu zawodowego] nauczyciela mianowanego (k. 57 akt administracyjnych).
E. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...] w mocy.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium podniosło, że art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.) na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu KN. By art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej znalazł zastosowanie, nauczyciel musiał być dnia 6 kwietnia 2000 r. zatrudniony na podstawie mianowania. Nie ulega wątpliwości, że Odwołujący nie był zatrudniony we wskazanej dacie na podstawie mianowania w oparciu o akt mianowania. W okresie od 25 października 1991 do 7 sierpnia 1996 r. obowiązywał art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu pozwalającym na przekształcenie stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę w stosunek pracy regulowany przepisami o mianowaniu po spełnieniu określonych wymogów. K. T. był zatrudniony w charakterze nauczyciela w SP nr 2 w okresie od 1 września 1990 do 31 sierpnia 1993 r., z którym to dniem Jego stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę uległ rozwiązaniu, co potwierdza świadectwo pracy. Odwołujący wielokrotnie przyznawał, że Jego praca nauczyciela nie była w tym okresie oceniana. Karta Nauczyciela nie zawiera przepisów określających sposób obliczania terminów. W myśl art. 98 ust. 1 KN w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 1993 r., w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami Karty, mają zastosowanie przepisy KP. Tak samo stanowi aktualnie obowiązujący art. 91c ust. 1 KN. W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy, mają zastosowanie przepisy KC (art. 300 KP). W tej sytuacji należy zastosować art. 112 KC. Termin trzyletni, którego początek rozpoczął się dnia 1 września 1990 r., upływa dnia 1 września 1993 r. Oznacza to, że jeszcze dnia 1 września 1993 r. Odwołujący się winien pozostawać w stosunku zatrudnienia w SP nr 2, by można mówić o spełnieniu warunku z art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 1993 r. Nie ma przy tym znaczenia, że rok szkolny trwa od 1 września do 31 sierpnia następnego roku. Gdyby ustawodawca chciał odmiennie uregulować kwestię liczenia terminów ze względu na specyfikę pracy w szkolnictwie, nie odsyłałby w tym zakresie do KP, a przezeń do KC. Samorządowe Kolegium podziela pogląd Sądu Najwyższego, zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały 7 Sędziów z dnia 27 maja 1993 r.- I PZP 14/93- OSNC 11/93/189, że w dniu poprzedzającym uzyskanie nominacji nauczyciel musi pozostawać w stosunku pracy ze szkołą, ale oczywistym jest, że nauczyciel musi pozostawać w stosunku pracy ze szkołą w dniu, w którym stosunek pracy ma ulec przekształceniu ze stosunku z umowy o pracę w stosunek z nominacji. W przeciwnym razie nie powstałby stosunek pracy z nominacji. Sąd Najwyższy ani w tezie, ani w uzasadnieniu powołanej uchwały, nie zajmował się kwestią sposobu liczenia terminów. W aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających, że Odwołujący w okresie do 7 sierpnia 1996 r. legitymuje się innym okresem pracy nauczyciela, wynoszącym trzy lata nieprzerwanej pracy w szkole. Nie wskazują na to ani dokumenty złożone bezpośrednio do przedmiotowej sprawy, ani świadectwa pracy znajdujące się w aktach sprawy sądowej, dołączonej do akt niniejszej sprawy administracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że na okres nieprzerwanej pracy, o której mowa w art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN, nie mogą się składać okresy zatrudnienia w różnych szkołach. Brak podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art. 6-8 i 10 kpa. Kwestia dokonania przez organ odmiennej niż oczekuje strona interpretacji prawa, nie stanowi naruszenia czy ograniczenia jej praw, w szczególności w odniesieniu do czynnego udziału strony w postępowaniu. Istotnym było bowiem ustalenie stanu faktycznego, którego Odwołujący nie kwestionuje.
F. K.T. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o "zmianę zaskarżonego orzeczenia" i uznanie Go "nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu 31 sierpnia 1993 r.". W jej motywach podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN, z dniem 31 sierpnia 1993 r. doszło do przekształcenia z mocy prawa Jego stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy, w stosunek pracy na podstawie mianowania. W piśmie z dnia 8 listopada 2006 r. Skarżący wskazał, że spełniał wszelkie wymogi wynikające z KN i z § 3 pkt 3 i 7 rozporządzenia Ministra Edukacji [Narodowej] z dnia 10 października 1991 r.; zajęcia dydaktyczne kończą się 24 czerwca 1993 r., więc w tym dniu został nauczycielem mianowanym z mocy prawa. Obowiązkiem dyrektora SP nr 2 było dokonanie oceny Jego pracy w okresie zajęć dydaktycznych, które to zajęcia kończyły się 24 czerwca 1993 r. Umowa o pracę z Gimnazjum przekształciła się w stosunek pracy z mianowania (art. 92 ust. 1 i 2 [KN] i art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej). W piśmie z dnia 30 listopada 2006 r. K.T. wskazał, że "nauczycielem mianowanym został w dniu 24.6.1996 r." (k. 2-3v, 8-9v, 18 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 27 czerwca r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. IV SA/Po 901/06:
I stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji
II stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...]
III stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia
[...] nr [...]
IV uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż koniecznym będzie w szczególności dokonanie ustaleń, czy w dniu 31 sierpnnia 1993 K.T. spełniał pozostałe wymogi do mianowania ( nie tylko ze zd. 1 i zd. 2 in princ. ust. 2 art. 10 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r.), czy zachował uprawnienia wynikające z mianowania na dzień 6 kwietnia 2000 r. ( art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej – bowiem tych ustaleń w zaskarżonej decyzji i decyzjach je poprzedzających brakuje (art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa).
G. Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] odmówiono zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej przez dyrektora Publicznego Gimnazjum, nadającej K.T. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego . Podstawą wydania tej decyzji były przepisy art. 9b ust. 4 KN w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy KN oraz zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 155 kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K.T. w okresie od 01.09.1990 r. do 30.09.1990 r. był zatrudniony w Szkole Podstawowej nr 2 na czas określony w wymiarze 10/18 natomiast od 01.10.1990 r. do 31.08.1991 r. w wymiarze 16/18 w okresie od 01.09.1991 r. do 31.08.1993 r.zatrudniony był w wymiarze 18/18 jako nauczyciel języka angielskiego.
Ostatnia umowa uległa rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26.01.1982 r. – Karta Nauczyciela, wg stanu prawnego obowiązującego na dzień 31.08. 1993 r. stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli bezpośrednio przed mainowaniem wykonywał nieprzerwanie, przez co najmniej 2 lata, w pełnym wymiarze zajęć pracę pedagogiczną w szkole lub pracę dydaktyczną na stanowisku nauczyciela akademickiego, który został pozytywnie oceniony. Jeżeli w okresie 3 lat nieprzerwanej pracy w szkole, licząc od dnia zatrudnienia, nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a wypełnia on pozostałe warunki do mianowania, uzyskuje mianowanie z mocy prawa. Jednym z pozostałych warunków do uzyskania mianowania jest zatrudnienie w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony (art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela) oraz wymóg posiadania kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska ( art. 10 ust.2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela).
Z ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednoznacznie, iż zatrudnienie w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony musiało trwać pełne 3 lata, aby nauczyciel uzyskał mianowanie z mocy prawa w przypadku braku oceny (wyrok SN z 21.10.1983 sygn. I PRN 170/83, wyrok SN z 03.06.1998 sygn. I PKN 172/98, wyrok SN z 01.12.1999 sygn. I PKN 396/99).
W okresie od 01.09.1990 do 31.08.1993 r. kwestię kwalifikacji zawodowych nauczyciela regulowały odpowiednio Rozporządzenie Minisrtra Edukacji Narodowej z 08.05.1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. z 1989 r. nr 34 poz. 189 ze zm.), a następnie Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10.10.1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. z 1991 r. nr 98 poz. 433 ze zm.). Pod rządami pierwszego z rozporządzeń kwalifikacje do nauczania języka obcego posiada osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzaju prowadzonych zajęć ( § 1 ust. 1 rozporządzenia) lub ukończyła nauczycielskie kolegium języków obcych lub posiada co najmniej świadectwo dojrzałości i zdała państwowy egzamin z języka obcego stopnia I lub II w trybie określonym odrębnymi przepisami przez Ministra Edukacji Narodowej ( § 6 ust. 1 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z rozporządzeniem z 1991 r. kwalifikacjie do nauczania języków obcych posiada absolwent wyższych studiów magisterskich z przygotowaniem pedagogicznym odpowiedniego kierunku filologicznego lub lingwistiki stosowanej ( § 7 ust. 1 rozporządzenia), absolwent wyższych studiów zawodowych na kierunku (specjalności) nauczanie języka obcego, absolwent nauczycielskiego kolegium języków obcych, osoba legitymująca się dyplomem studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub innym egzaminem równoważnym, określonym odrębnymi przepisami o państwowych egzaminach z języków obcych § 7 ust. 2 rozporządzenia) oraz kwalifikacje do naucznania języków obcych w przedszkolach, szkołach podstawowych i placówkach wymienionych w § 3 rozporządzenia posiada również osoba, która legitymuje się co najmniej świadectwem dojrzałości i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego I stopnia albo innym egzaminem równoważnym, określonym odrębnymi przepisami ( § 7 ust. 3 rozporządzenia).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż K.T. w dniu 31.08.1993 r. nie spełniał do uzyskania mianowania przesłanki zatrudnienia na czas nieokreślony w pełnym wymiarze zajęć przez okres 3 lat oraz nie spełniał przesłanki posiadania wymaganych kwalifikacji.
Z przedłożonych dokumentów wynika jedynie, iż w tym okresie K.T. ukończył kurs nadający kwalifikacje pedagogiczne oraz kurs metodyczny języka angielskiego w wymiarze 40 godzin.
Burmistrz Miasta i Gminy wezwał w oparciu o przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, K.T. do przedłożenia dokumentów potwierdzających wymagane kwalifikacje. K.T. odmówił dostarczenia dokumentów.
Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności prawne i faktyczne organ stwierdził, iż K.T. z dniem 31.08.1993r. nie nabył mianowania z mocy prawa. Wobec powyższego podejmując zatrudnienie w Publicznym Gimnazjum mógł być zatrudniony wyłącznie w oparciu o umowę o pracę, dodatkowo praca ta miała charakter w niepełnym wymiarze czasu zajęć, co skutkowało również niemożnością zatrudnienia K.T. na podstawie mianowania. Dlatego uzyskanie przez K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust 3 ustawy z dnia 18.02.2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw, w zw. z art. 9b ustawy Karta Nauczyciela było prawidłowe.
Reasumując brak jest przesłanek do zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] w oparciu o art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego z powodów przytoczonych powyżej.
K.T. odwołał się od tej decyzji wnosząc o jej zmianę. Podniósł on, że posiadał pełne kwalifikacjie do nauki języka angielskiego zgodnie z § 3 pkt 3, 7 oraz § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.10.1991 r.
Decycją Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 104 kpa w zw. z art. 9b ust. 7 pkt 2 KN i 31 pkt 1 ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oswiaty zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.
Wydając decyzję z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy zbadał okoliczności, jakie wskazał w wytycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ustalił, że K.T. zatrudniony był w okresie od 01.09.1990 r. do 30.09.1990 r. w Szkole Podstawowej nr 2 na czas określony w wymiarze 10/18, natomiast od 01.10.1990 r. do 31.08.1991 r. w wymiarze 16/18, w okresie od 01.09.1991 r. – 31.08.1993 r. zatrudniony był w wymiarze 18/18 jako nauczyciel języka angielskiego na czas nieokreślony, która to umowa została rozwiazana. Następnie od 01.09.1999 r. został zatrudniony w Publicznym Gimnazjum w wymiarze 8/18 jako nauczyciel języka angielskiego i 1/18 jako wychowawca. Nadto stwierdzono, że K.T. nie posiadał kwalifikacji do nauczania języka angielskiego.
Zgodnie z obowiązującym na dzień 31.08.1993 r. stanem prawnym ( art. 10 ustawy KN) stosunek pracy z nauczycielem nawiazuje się na podstawie mianowania, jeżeli nauczyciel posiada obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta z pełni praw publicznych, nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał, nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona. Jeżeli w okresie 3 lat od zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe wymagania do mianowania, nabywa mianowanie z mocy prawa.
K.T. w badanym okresie nie posiadał kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Ukończył jedynie kurs metodyczny języka angielskiego w wymiarze 40 godzin. Nie daje to podstaw do uznania kwalifikacji zawodowych zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, a mianowicie rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 10.10.1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. nr 98, poz. 433 z późn. zm.).
K.T. wniósł skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia. Zdaniem Skarżącego w dniu 31 sierpnia 1993 r. upłynął trzyletni okres nieprzerwanej pracy w Szkole Podstawoej nr 2 co spowodowało skutek materialnoprawny zgodny z art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola o której mowa w art. 1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Bezsporne jest, iż Skarżący w okresie od 1 września 1990 r. do 31 sierpnia 1993 r. był zatrudniony w Szkole Podstawewej nr 2 w charakterze nauczyciela języka angielskiego. Z tym, że w okresie od 01.09.1990 r. do 30.09.1990 r. Skarżący był zatrudniony na czas określony w wymiarze 10/18, od 01.10.1990 r. do 31.08.1991 r w wymiarze 16/18, a od 01.09.1991 r. do 31.08.1993 r. w wymiarze 18/18.
W myśl art. 9 ust. 1 KN stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:
1/ posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub
ukończyła szkołę kształcącą nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego
są to wystarczające kwalifikacje;
2/ przestrzega podstawowych zasad moralnych;
3/ spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.
Właściwy Minister w drodze rozporządzenia określa szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( art. 9 ust.2 KN).
Skarżący rozpoczął pracę jako nauczyciel języka angielskiego od 01.09.1990 r., a zatem w stosunku do niego zastosowanie będzie miało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08.05.1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić naauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. 89, nr 34, poz. 189). Rozporządzenie to w § 1 ust. 1 stanowi, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach i innych placówkach oświatowo – wychowawczych, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2 KN, z uwzględnieniem § 2 – 12, posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych o kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzjem prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych o kierunku zbliżonym do tego przedmiotu lub zajęć, dajacym wiedzę merytoryczną z ich zakresu, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne.
Zgodnie z § 3 wyżej cytowanego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych o dowolnym kierunku oraz posiada przygotowanie pedagogiczne określone w § 1 ust. 2 pkt 2.
W ocenie Sądu Skarżący spełnia wymogi określone w § 3 rozporządzenia. K.T. ukończył wyższe studia magisterskie dzienne na Wydziale Zootechnicznym Akademii Rolniczej we Wrocławiu i w dniu 20.03.1981 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera zootechniki. Skarżący legitymuje się zatem dyplomem ukończenia studiów wyższych. Nadto posiada również przygotowanie pedagogiczne w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia. Przez przygotowanie pedagogiczne w myśl tego przepisu rozporządzenia rozumie się:
1. ukończenie studiów wyższych na kierunku i specjalności kształcącej nauczycieli, lub
na kierunku psychologa
2. ukończenie studiów wyższych na innych kierunkach i specjalnosciach oraz jednej
z niżej wymienionych form przygotowywania pedagogicznego:
a) studium pedagogiczne
b) międzynarodowe studium pedagogiczne,
c) Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich,
d) studium podyplomowe dla nauczycieli,
e) inna forma przygotowania do pracy nauczyciela, organizowana w systemie
dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli i nauczycieli akademickich.
Skarżący w dniu 02.07.1991 r. uzyskał świadectwo ukończenia studium pedagogicznego organizowanego przez WOM i tym samym uzyskał kwalifikacje do nauczania, w myśl cytowanego rozporządzenia.
W świetle powyższego bezsporne jest, iż Skarżący posiada kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych.
Przytaczany przez organy administracji publicznej - § 6 rozporządzenia nie jest lex specialis w stosunku do § 1. Zdaniem Sądu przemawia za tym sformułowanie użyte w § 3 rozporządzenia, a mianowicie słowo " również".
W § 1 rozporządzenia określono kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach i innych placówkach oswiatowo – wychowawczych. Z kolei § 3 rozporządzenia stanowi o wymaganiach do nauczania w szkołach podstawowych.
W przedmiotowej sprawie istota sprowadza się do ustalenia czy w dniu 31.08.1993 r. Skarżący spełnił wymagania do mianowania a jeśli tak, to czy zachował uprawnienie wynikające z mianowania na dzień 06.04.2000 r.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy KN stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie mianowania lub umowy o pracę.
Stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeśli:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) korzysta z praw publicznych,
4) nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie,
5) posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,
6) może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony,
7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną w szkole lub pracę dydaktyczną na stanowisku nauczyciela akademickiego, która została pozytywnie oceniona.Jeżeli w okresie 3 lat nieprzerwanej pracy w szkole licząc od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki do mianowania, uzyskuje mianowanie z mocy prawa. Do okresu nieprzerwanej pracy wlicza się przerwy z powodu choroby lub urlopów, innych niż wypoczynkowy, trwający łącznie nie dłużej niż 3 miesiące. W przypadku przerwy trwającej dłużej niż 3 miesiące, okres trzyletniej pracy przedłuża się o czas przerwy przekraczajacej 3 miesiące,
8) ponownie podejmując pracę w zawodzie nauczycielskim, jeżeli poprzednio był nauczycielem mianowanym, a przerwa nie przekaraczała 5 lat, a w wypadku dłuższej przerwy – jeżeli wykonywał w tym okresie pracę nauczyciela.
W ocenie Sądu Skarżący spełnia warunki określone w art. 10 ust. 2 pkt 7 zdanie 2 KN i z dniem 31.08.1993 r. stał się nauczycielem mianowanym z mocy prawa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...].
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 pkt 1 w zw. z § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r.,nr 163, poz. 1348).
/-/ I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło