IV SA/Po 31/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-05-21

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, jako współużytkownik wieczysty gruntu i współwłaściciel budynków sąsiadujących z planowaną inwestycją, powinna być uznana za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jeśli została pominięta, czy jej późniejsze złożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu było zasadne?
Ratio decidendi
Skarżąca, jako współużytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości i współwłaściciel budynków, powinna być uznana za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednakże, mimo wadliwego ustalenia kręgu stron przez organ I instancji, skarżąca miała wiedzę o postępowaniu i w nim uczestniczyła, składając odwołanie po terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy, uznając jej status strony, rozpoznał ten wniosek, ale odmówił przywrócenia terminu, co było zgodne z utrwalonym orzecznictwem, gdyż możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję. Skoro skarżąca nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej decyzji organu I instancji, termin do złożenia odwołania upływał wraz z terminem dla stron, którym decyzje doręczono, co czyniło wniosek o przywrócenie terminu bezzasadnym. W związku z tym, Sąd oddalił skargę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu budynków biurowo-usługowych z garażami podziemnymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności pozbawienie jej możliwości udziału w postępowaniu przed organami obu instancji, mimo że jest współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżąca miała wiedzę o postępowaniu, a jej wniosek był bezzasadny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i nakazano zwrócić skarżącej kwotę tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę; 2. nakazuje zwrócić skarżącej B.S. kwotę [...] ([...]) zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].01.2013r. nr [...] działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227 ze zm. - zwanej dalej ustawą), §3 ust. 1 pkt 37 i 56 b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, póz. 1397) a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków biurowo – usługowych z garażami podziemnymi na działkach nr [...],[...],[...] i fragmentach działek nr [...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb J. i [...] ark. [...] położonych w P. przy ul. G./B. W/w decyzję doręczono: [...] sp. z o.o. w P, J.S., J.F., M.F., K.S., P.S., T. N. sp. z o.o. w P, Zarządowi Dróg Miejskich w P, [...] sp. z o.o. w P., P. Centrum Edukacji Ustawicznej i Praktycznej, E. Operator sp. zo.o. w P., Stowarzyszeniu B. Jednocześnie informacje o tej decyzji te podano do publicznej wiadomości z pouczeniem o możliwości zapoznania się z jej treścią. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w ramach projektowanej inwestycji zrealizowane zostaną: cztery siedmiokondygnacyjne budynki biurowe z dwukondygnacyjnymi garażami podziemnymi, jeden jednokondygnacyjny pawilon biurowo- usługowy. Powierzchnia całkowita zabudowy wyniesie ok. 10 581 m2. Na terenie inwestycji planuje się realizację usług takich jak: gastronomia, handel, usługi fryzjerskie i kosmetyczne, biurowe, w tym bankowe. Planuje się również wykonanie niezbędnej infrastruktury technicznej tj. budowę przyłączy instalacji energetycznej, wodociągowej, centralnego ogrzewania, telekomunikacyjnej oraz przykanalików kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz budowę sieci kanalizacji sanitarnej w ul. B. o długości ok. 170 m, a także budowę dróg o długości ok. 280 m i chodników wewnętrznych, naziemnych miejsc postojowych i wjazdów/wyjazdów do garaży podziemnych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2011 r., wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Tamtejszy organ określił jednocześnie zakres raportu, który dla przedmiotowego przedsięwzięcia powinien w szczególności zawierać analizę zagadnień z zakresu ochrony powietrza, ochrony przed hałasem, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami i hydrogeologii. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji sporządzony na zlecenie Inwestora został złożony w dniu 29.12.2011r. Prezydent Miasta P. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z prośbą o wydanie opinii zgodnie z art. 77 ust 1 pkt 2 ustawy oraz odrębnym pismem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie działając na podstawie art. 33 ust. 1, w związku z art. 79 ust. 1 ww. ustawy Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w niniejszym postępowaniu, poprzez podanie informacji (na stronie internetowej Organu, na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu oraz w pobliżu miejsca inwestycji) o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości zapoznania się z treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz z pozostałą niezbędną dokumentacją sprawy, a także o możliwości składania uwag i wniosków w siedzibie organu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. pozytywnie zaopiniował przedłożoną dokumentację w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych z zastrzeżeniem, że realizacja inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w oparciu o przekazany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wraz z uzupełnieniami, uzgodnił, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, realizację przedsięwzięcia określając warunki realizacji przedsięwzięcia. Odwołanie od ww. decyzji złożyło Stowarzyszenie B. z siedzibą w P. (reprezentowane przez J.S.) oraz J.S. działający w imieniu własnym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odrębne odwołanie pismem z dnia 24 kwietnia 2013r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniosła również B.S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] października 2013r. nr [...] odmówiło B.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie decyzją z dnia [...] października 2013r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia B. i J.S., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż ustalenie stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia odbywa się na ogólnych zasadach określonych w k.p.a.. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Biorąc powyższe pod uwagę w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami tego postępowania oprócz wnioskodawcy są bezpośredni sąsiedzi planowanej inwestycji i właściciele działek objętych przewidywanym obszarem ograniczonego oddziaływania. Konieczność utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania dla danego przedsięwzięcia powinna wynikać z raportu o oddziaływaniu na środowisko. Pozostali właściciele oraz wieczyści użytkownicy nieruchomości sąsiadujących z miejscem planowanej inwestycji mogą być uznani za strony postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli, zgodnie z art. 28 k.p.a., mają oni interes prawny w postępowaniu lub postępowanie dotyczy ich obowiązku. Poza podmiotami uznanymi w niniejszym postępowaniu za strony, nikt inny nie wykazał swojego interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. Nadto wskazać należy, że organ zapewnił udział społeczeństwu w toczącym się postępowaniu (o każdym etapie postępowania informowano poprzez ogłoszenia) i jeżeli ktokolwiek z członków lokalnej społeczności uważałby, że pominięto jego osobę a ma on interes prawny jako strona w tym postępowaniu, to nie było żadnych przeszkód, ażeby z wnioskiem takim wystąpić, a organ wówczas zobligowany był istnienie takiego interesu prawnego zbadać i dopuścić taką osobę do postępowania jako stronę. Co do pominięcia B.S., organ odwoławczy wskazał, iż nie tylko z powodu okoliczności leżących po stronie organu, ale przede wszystkim z powodu okoliczności leżących po jej stronie nie brała ona udziału w postępowaniu w I instancji, choć z łatwością mogła dowiedzieć się o takim postępowaniu i wziąć w nim udział. B.S. odbierała bowiem korespondencję w przedmiotowej sprawie, ponadto organ o każdym etapie postępowania informował poprzez ogłoszenia publiczne, a nadto uczynił niezbędne kroki w celu ustalenia kręgu stron. Niestety jeżeli właściciele nieruchomości nie dokonają obowiązkowych zgłoszeń, to bazy te nie będą odpowiadały treści ksiąg wieczystych a organ bazuje na dostępnych mu źródłach, przede wszystkim danych z ewidencji gruntów. Jak wynika z odwołania skarżący J.S. miał ąwiadomość, że nie jest on jedynym użytkownikiem wieczystym działki nr [...], jak i jedynym właścicielem posadowionych na niej budynków. W tej sytuacji Kolegium nie może uznać, iż organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia kręgu stron. Przepis, który jest jedyną podstawą uchylenia decyzji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stanowi, iż dotyczy to sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z niniejszym nie mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia. Kolegium nie podzieliło również stanowiska skarżącego, że organ I instancji naruszył art. 66 ust. 1 ustawy. Raport zawiera opis analizowanych wariantów, w tym wariantu zerowego, czyli nie podejmowaniu żadnych działań, wariantu racjonalnego alternatywnego a także wariantu proponowanego przez Inwestora, który jednocześnie został przez niego uznany za wariant najkorzystniejszy dla środowiska. RDOŚ po uzyskaniu uzupełnień do raportu i wyjaśnień, do których zobowiązał inwestora, postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jej warunki, które to warunki zostały uwzględnione również w zaskarżonej decyzji, a zatem zupełnie nieuzasadniony jest zarzut rzekomych braków uzupełnień do raportu, czy też nie wykonania zobowiązań organu, skoro sam organ stwierdził, że materiał zgromadzony w sprawie pozwala mu na wydanie postanowienia uzgadniającego i co wyraźnie zaznaczył w piśmie z dnia 28.09.2012 r. Zarówno organ uzgadniający, jak i organ wydający decyzję uznały, iż przedstawienie wariantów realizacji inwestycji nie podlega dalszemu uzupełnieniu, więc niesłuszny jest zarzut, jakoby inwestor takiego uzupełnienia nie dokonał. Nadto jak wynika z całokształtu materiału, warianty zostały przedstawione przez Inwestora wraz z uzasadnieniem i spełniając wymogi ustawowe. Przyjęcie wariantu zaproponowanego przez inwestora nie wskazuje, ażeby istniały jakiekolwiek przesłanki do uznania, że wariant realizacyjny spowoduje ponadnormatywne oddziaływanie na środowisko, w szczególności oddziaływanie poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Oprócz przedstawionych wariantów realizacji przedsięwzięcia Inwestor na skutek złożonych przez Stowarzyszenie B. pism zaproponował nie tyle kolejny alternatywny wariant realizacji przedsięwzięcia, co wariant alternatywny w zakresie komunikacji - dotyczący sytuacji, w której doszłoby do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego już po wydaniu decyzji środowiskowej i co dopuściło by możliwość obsługi komunikacyjnej z ul. projektowanej zamiast ul. B. przez rampę na podziemne kondygnacje garażowe budynków nr 2 i 3, w czym Kolegium nie zauważyło żadnej nieprawidłowości. Ten alternatywny wariant komunikacyjny dopuszczono pod warunkiem, że pozostałe parametry inwestycji będą zgodne z charakterystyką przedsięwzięcia oraz zgodne z pozostałymi warunkami zawartymi w decyzji i założeniami przyjętymi w raporcie i oczywiście jego wprowadzenie jest możliwe jedynie w przypadku powstania projektowanej ulicy, a wcześniej uchwalenia stosownego planu zagospodarowania przestrzennego, co w rzeczywistości nie jest zależne od inwestora i trudno tu mówić o dawaniu inwestorowi wyboru. Kolegium nie podzieliło również stanowiska, że warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska zostały określone w sposób ogólnikowy oraz nieprecyzyjny. Organ I instancji w sposób szczegółowy wskazał i uzasadnił wszystkie elementy decyzji środowiskowej wymagane prawem. W ocenie Kolegium organ I instancji nie naruszył również art. 82 ust. 2 ustawy. Organ może nałożyć obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę, ale nie musi. Kwestia ta pozostaje w uznaniu organu, wydającego decyzję. Skoro organ I instancji uznał, że taka potrzeba nie zachodzi, a swoje uznanie oparł na materiale zgormadzonym w sprawie i jego analizie, to jego działanie znajduje oparcie w prawie. Podobnie ma się rzecz, jeżeli chodzi o nałożenie obowiązku przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. W art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy określono, że jednym z fakultatywnych elementów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, może być nałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej z podaniem jej zakresu oraz terminu przedstawienia. Uzasadnieniem dla przeprowadzenia analizy jest okoliczność, iż na obecnym etapie nie można ustalić pełnego oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego. Organ I instancji uznał, że dla przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia analizy porealizacyjnej, co również jest zgodne z wnioskami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., a Kolegium nie stwierdziło, ażeby to uznanie pozostawało w sprzeczności z prawem, bądź materiałem dowodowym. Kolegium uznało równiez, iż organ I instancji nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało przeprowadzone bardzo wnikliwie, sam raport poddany został już na etapie uzgodnień szczegółowej weryfikacji, a jej następstwem było kilkukrotne jego uzupełnianie i dokonywanie wyjaśnień przez inwestora. Organ I instancji wnikliwie wyjaśnił stan faktyczny, a że przy tych czynnościach posiłkował się również ustaleniami organu uzgadniającego wynika ze specyfiki postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ w sposób wyczerpujący i wnikliwy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, o czym świadczy również skrupulatności i szczegółowość uzasadnienia decyzji, które w opinii Kolegium czyni zadość art. 107 § 3 k.p.a. Nadto organ odniósł się w toku postępowania i w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zgłaszanych przez strony postępowania kwestii, starając się prowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie tylko wzbudzić zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, ale i również organ starał się wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi się kierował już w toku postępowania a następnie przy sporządzaniu decyzji, aby zadośćuczynić zasadzie przekonywania. Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego są wyrażone w uzasadnieniu decyzji, z którego treści strony postępowania mają możliwość uzyskania wiedzy na temat motywów wydanego rozstrzygnięcia. W opinii Kolegium zatem ani art. 7, ani 77 czy 107 i 8 k.p.a. nie zostały przez organ naruszone. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, iż sprzeciw społeczeństwa lub jednej ze stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia a sama ustawa jako przesłanki negatywne wskazuje przypadki gdy: • lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami uchwalonego m.p.z.p. (art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy); • z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w takim wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy); • z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 (o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - art. 81 ust. 2 ustawy); • z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne) - art. 81 ust. 3 ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła B.S. zarzucając rażące naruszenie art.28 w zw. z art.10 i 15 k.p.a. poprzez pozbawienie jej możliwości udziału w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji. Skarżąca wskazała, że z winy organu pozbawiono ją możliwości udziału w postępowaniu przed organem I instancji oraz uniemożliwiono jej wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji czym naruszono zasadę dwuinstancyjności. Skarżąca zarzuciła nadto: 1/ niepoinformowanie jej przez SKO o zakończeniu postępowania przed SKO pomimo uznania jej za stronę, co uniemożliwiło jej zajęcie stanowiska w sprawie, 2/ uznanie że z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu ponieważ z łatwością mogła się o nim dowiedzieć, 3/ przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w sposób naruszający zasadę dwuinstancyjności, gdyż jeżeli SKO uznało, że organ I instancji wadliwie ustalił krąg uczestników postępowania, to decyzje taką należało uchylić w celu ponownego przeprowadzenia postępowania. 4/ naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo rażącego naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca wskazała, że jest współużytkownikiem wieczystym gruntu i współwłaścicielem budynków położonych przy ul. B. [...]. Przedmiotowa inwestycja jej zdaniem będzie skutkować znacznym wzrostem immisji na teren jej nieruchomości i spadkiem wartości tejże nieruchomości. Skarżąca podniosła, że o decyzji organu I instancji dowiedziała się przez przypadek w dniu 22.04.2013r. i 26.04.2013r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wskazano na fakt, iż SKO w P. dopiero 22.10.2013r. wydało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając jednocześnie legitymację skarżącej do bycia strona postępowania. Uniemożliwiło to skarżącej możliwość faktycznego udziału w postępowaniu odwoławczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie były decyzje organów I i II instancji w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków biurowo – usługowych z garażami podziemnymi na działkach nr [...],[...],[...] i fragmentach działek nr [...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb J. i [...] ark. [...] położonych w P przy ul. G/B. Na wstępie należy wskazać, iż zarzuty skargi ograniczają się do kwestii procesowych wynikających z naruszeń praw strony. Odnosząc się do powyższej kwestii należy więc wskazać, iż przymiot strony w sprawach z zakresu ustalania uwarunkowań środowiskowych dla danej inwestycji mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu ewentualnego jego oddziaływania. Innymi słowy, decydującym dla zaliczenia określonego podmiotu do kręgu stron postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań jest ustalenie zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, przez co należy rozumieć jego wpływ na środowisko przyrodnicze oraz na nieruchomości sąsiednie (zob. wyrok NSA z dnia 10.05.2012 r., sygn. akt II OSK 1063/11, baza orzeczeń NSA). Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia obejmuje również ocenę zagrożeń (takich jak emisje hałasu, zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, uciążliwość zapachowa), których ze swej specyficznej istoty nie sposób ująć w ramy wyznaczone przez granice wynikające z prawa własności (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 07.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Po 292/10, baza orzeczeń NSA). Uwzględniając powyższe, mając na uwadze fakt, iż skarżąca jest współużytkownikiem wieczystym sąsiedniej nieruchomości i współwłaścicielem posadowionych na niej budynków (vide wyciąg z ksiąg wieczystych), stwierdzić należy, że skarżąca winna być stroną przedmiotowego postępowania. Jej status został jednak uznany przez organ odwoławczy, który doręczył jej wydaną przez siebie decyzję. Odnosząc się do wadliwego uzasadnienia kręgu stron ustalonych przez organ I instancji, a więc do naruszenia przez ten organ art. 28 k.p.a., stwierdzić należy przede wszystkim, iż naruszenie tego przepisu, uzasadniające zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., można oceniać tylko w odniesieniu do art. 10 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W sytuacji, gdyby okazało się, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brały udziału osoby, którym przysługiwał przymiot strony, uzasadnione jest zasadniczo uchylenie decyzji tego organu i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania w celu zapewnienia tym podmiotom udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie należy mieć jednak na uwadze, iż jak wynika z akt sprawy organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowo – usługowych z garażami podziemnymi na działkach nr [...],[...],[...] i fragmentach działek nr [...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb J. i [...] ark. [...] położonych w P przy ul. G/B, w tym o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości zapoznania się z treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i możliwości składania uwag i wniosków (k. 527 akt), o ponownej możliwości zapoznania się z treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami i pozostałymi dokumentami i możliwości składania uwag i wniosków (k. 887 akt), oraz o wydaniu decyzji przez organ I instancji (k. 1060). Jak wynika z akt sprawy w całym postępowaniu przed organem I instancji brał również aktywny udział mąż skarżącej jako współużytkownik wieczysty gruntu i współwłaściciel budynków położonych przy ul. B [...] (korespondencję kierowaną do męża odbierała m.in. skarżąca jako żona adresata ). Efektem powyższego było złożenie przez skarżącą odwołania, które złożone zostało po terminie, jednak organ uznając status skarżącej jako strony postępowania, postanowieniem z dnia [...] października 2013r. nr [...] rozpoznał złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia powołano się na ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania. Podkreśla się jednocześnie, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06). Skoro więc skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i nie doręczono jej decyzji organu pierwszej instancji, ewentualny termin do złożenia odwołania upływał wraz z upływem terminu dla stron którym decyzje doręczono. Powyższe oznaczało bezzasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o czym organ orzekł w postanowieniu z dnia [...] października 2013r. Należy również dodać, iż w oparciu o przepisy k.p.a. uchybienie organów, poprzez wadliwe ustalenie kręgu postępowania bądź też niepowiadomienia ich o wszczęciu tego postępowania a następnie w trybie art. 10 K.p.a o możliwości zapoznania z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie dowodów i materiałów sprawy, jest uchybieniem procesowym, które jednakże nie ma wpływu na rozstrzygnięcie (nie daje zatem podstaw do uchylenia decyzji) chyba że strona wykaże, iż na skutek tego uchybienia (braku wiedzy o toczącym się postępowaniu lub jego zakończeniu) została pozbawiona możliwości dokonania czynności które mogły mieć wpływ na jego przebieg bądź wynik. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pomimo braku powiadomienia jej o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji przez organ I instancji nie tylko miała o nim wiedzę, ale też w nim uczestniczyła poprzez złożenie odwołania od decyzji I instancyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, a także skargi do tutejszego sądu na decyzję organu II instancji. Uznając podniesione przez skarżącą zarzuty formalnoprawne za bezzasadne, Sąd nie stwierdziwszy uchybienia zasad i trybu postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko , na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło