IV SA/Po 315/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Donata Starosta /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013r. sprawy ze skargi A. N. i J. N. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Wojewoda W.po rozpoznaniu odwołania J. N. i A. N. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. W. z dnia [...]04.2011r. (znak: [...]), nakazującą A. N. i J. N. rozbiórkę obiektu budowlanego budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [...] z obrębu [...], przy ul. Z. [...] w O. W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pobudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [...]. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] września 2010r. PINB wydał postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego, budynku gospodarczo - garażowego na działce; o ustaleniu wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń prowadzonych prac budowlanych polegających na zabezpieczeniu terenu i budynku przed dostępem osób postronnych; o nałożeniu obowiązku przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: zaświadczenia o zgodności budowy budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowaniu przestrzennego. Organ podniósł, że zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. N.. W odpowiedzi W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...] stwierdził niedopuszczalność powyższego zażalenia. Skargę na to postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 07.04.2011r., sygn. akt IV SA/Po 1091/10. Pismem z dnia [...].07.2011 r. organ I instancji wezwał J. N. i A. N. do przedłożenia wymaganych postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r. dokumentów. W dniu [...] kwietnia 2012r. PINB w O. W.. wydal decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę A. N. i J. N. rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku gospodarczo – garażowego. Dalej organ wyjaśnił, że na skutek wniesionego odwołania PINB w dniu [...] maja 2012r. wydał decyzję nr [...], uchylającą w trybie art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") decyzję nr [...]. Decyzja ta została uchylona w całości przez WWINB, a postępowanie zmierzające do wydania decyzji w trybie art. 132 Kpa zostało umorzone (decyzja z dnia [...].07.2012r., znak: [...]). Następnie WSA w P. postanowieniem z dnia [...] września 2012r., sygn. akt IV SA/Po 861/12 odrzucił skargę A. N. i J. N. na powyższą decyzję. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 ww. ustawy, które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeżeli ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. W świetle powyższych przepisów budowa przedmiotowego obiektu, tj. budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach: [...] i powierzchni zabudowy wynoszącej: [...]m wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor decyzji takiej nie uzyskał - w takim przypadku mają zastosowanie przepisy art. 48 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt został wybudowany, wg ustaleń organu powiatowego, po 2000r. Dowodem na potwierdzenie tej okoliczności sprawy są udostępnione przez Starostwo Powiatowe szkice geodezyjne. Dokumenty te jednoznacznie obrazują, iż budynek gospodarczo - garażowy został zinwentaryzowany w dniu [...] września 2009r., natomiast poprzedni operat geodezyjny z dnia [...] grudnia 2000r. nie pokazuje budynku na tej działce, stąd powyższy wniosek, że przedmiotowy obiekt powstał na omawianym terenie po 2000r. Według oświadczenia W. J. obiekt został wybudowany w 2007r. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Ponadto organ wyjaśnił, że PINB postanowieniem nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na A. N. i J. N. obowiązek przedłożenia określonych w tym postanowieniu dokumentów. Natomiast przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego wskazuje, że niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie, nałożonych na niego postanowieniem obowiązków (z art. 48 ust. 2 i 3) powoduje stosowanie ust. 1 tegoż artykułu. Nieprzedłożenie dokumentów, lub przedłożenie niekompletnych dokumentów należy traktować jako niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków. W związku z tym należy jednoznacznie uznać, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją niewykonania obowiązków zawartych w postanowieniu wydanym przed tym rozstrzygnięciem. Organ jest obowiązany wydać nakaz rozbiórki biorąc pod uwagę powyższe, co wynika wprost z dyspozycji art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że organ powiatowy podjął się wezwania do przedłożenia dokumentów wymaganych postanowieniem nr [...]. Mimo to nie zostały one przedłożone przez strony postępowania. Zatem słusznie PINB zastosował wyżej wymienione przepisy prawa. Organ odwoławczy zgodził się również z twierdzeniem PINB, iż przedmiotowy budynek gospodarczo - garażowy nie jest zapleczem budowy rozbudowy obiektu mieszkalnego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Zdaniem organu w omawianej sprawie powstał obiekt, posiadający fundamenty (słupki betonowe osadzono w ziemi i zabetonowano), który nie spełnia przesłanek ww. przepisu prawa. Zdaniem organu słusznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku gospodarczo – garażowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli A. N. oraz J. N. zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na wydaniu nakazu rozbiórki budynku, który jako obiekt tymczasowy nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. - naruszenie przepisów postępowania tj. art. art. 107§3, art. 7, art. 77§1 i art. 80 Kpa, polegające na nie ustaleniu istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, nie ustosunkowaniu się do podniesionych przez stronę zarzutów oraz niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji i o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że dysponują ostatecznym pozwoleniem na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na wyżej wymienionej działce, wydanym przez Starostę. Skarżący wskazali, że wskazany w zaskarżonej decyzji budynek został postawiony na czas tymczasowy jako zapiecze socjalno-magazynowe do prowadzonych prac budowlanych związanych właśnie z rozbudową budynku mieszkalnego. Budowa w/w zaplecza została zakończona przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego. Nadto przedmiotowy budynek gospodarczy pobudowany został z elementów ogrodzeniowych tj. słupki betonowe pomiędzy którymi znajdują się ogrodzeniowe płyty betonowe. W ocenie skarżących przedmiotowy budynek spełnia rolę budynku tymczasowego, z którego zamierza również skorzystać, gdyż obecnie ma zamiar rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego. Skarżący podkreślił, że wystąpił już o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego na przedmiotowej działce. Decyzją z dnia [...]marca 2012r. Prezydent Miasta umorzył postępowanie w sprawie wydania w/w decyzji, jednakże inwestor zamierza wystąpić o wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać także należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez odwołujących, a także wskazanych w odwołaniu naruszeń przepisów postępowania i Prawa budowlanego. Skarżący podnieśli, że wbrew art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja nakazuje rozbiórkę całego budynku, podczas gdy możliwe jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez dokonanie częściowej rozbiórki budynku, tak, aby ostatecznie jego rozmiar nie przekraczał norm dopuszczalnych w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy nie rozważyły możliwości nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego. Nie można orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki jedynie jego części. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego należy poprzedzić rozważeniem innych przewidzianych przez prawo środków pozwalających na przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Ponadto, nawet nakazując rozbiórkę organy powinny mieć na względzie, że jej celem nie jest karanie inwestora. Skarżący zwrócili uwagę, że decyzję pierwszej instancji, jak i również utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, oparto na przyjętym a priori założeniu, iż stwierdzenie naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę), przy jednoczesnym nie wywiązaniu się inwestora z obowiązków nałożonych na niego wtórnie (obowiązek dostarczenia dokumentów), stanowi podstawę do orzeczenia całkowitej rozbiórki budynku. Trzeba mieć jednak na względzie, że środki stosowane przez organy administracji budowlanej powinny być proporcjonalne do stopnia naruszenia, a ich podjęcie może nastąpić jedynie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla usunięcia naruszenia prawa. Przez proporcjonalność środka należy rozumieć wybór takiego rozwiązania, które uwzględni charakter i zakres naruszenia prawa. Skoro w stanie faktycznym sprawy istnieje ewentualna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez jego modyfikację albo tylko częściową rozbiórkę, to organy powinny tę możliwość rozważyć w pierwszej kolejności. Podjęcie środków w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem rodzi zatem potrzebę zbadania - w trybie opinii specjalistycznej (art. 84 § 1 Kpa) - czy istnieje techniczna możliwość częściowej rozbiórki bądź przebudowy ścian budynku i dostosowania obiektu do dopuszczanych parametrów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nakazanie całkowitej rozbiórki obiektu bez takiej analizy naruszało art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na nieposzanowanie uprawnienia inwestora wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wnikliwa ocena możliwości technicznych częściowej rozbiórki bądź przebudowy była również konieczna w świetle art. 7 i 77 Kpa, a czyniąc rozstrzygnięcie przekonującym dla strony pozwalałaby zrealizować w pełni zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 Kpa) oraz zasadę należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 Kpa). W odpowiedzi na skargowe organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ponowna analiza nie wykazuje, by w sprawie zostały naruszone przepisy prawa budowlanego i procesowego. W dalszej części pismo organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Stosownie do ust. 1 tego przepisu powołanej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym, co wynika z ust. 3, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów: po pierwsze, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz po drugie, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Ustęp 4 stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika jednoznacznie, że w sytuacji, gdy inwestor dokonał samowoli budowlanej i nie przedłożył dokumentów umożliwiających wszczęcie postępowania legalizacyjnego, właściwy organ zobligowany jest do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie wykonali nałożonych na nich obowiązków. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] września 2010r. PINB w O. W. zobowiązał skarżących do przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: zaświadczenia prezydenta Miasta O. W. o zgodności budowy budynku jw. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowaniu przestrzennego. Następnie organ pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał skarżących do przedłożenia wymaganych ww. postanowieniem dokumentów. Pomimo powyższego do dnia wydania decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego strona nie przedstawiła zaświadczenia prezydenta Miasta o zgodności budowy budynku jw. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowaniu przestrzennego. Również sam zamiar wystąpienia o wypis i wyry planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na fakt nie wywiązania się z nałożonego obowiązku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący zrealizowali roboty budowlane w ramach samowoli budowlanej, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy, inwestorem w zakresie budowy ww. obiektu budowlanego byli skarżący. Poza sporem jest, że obiekt ten w obecnym kształcie został wybudowany w po 2000 r. Powyższe wynika przede wszystkim z oświadczenie inwestora wskazującego na rok 2008 r. (protokół oględzin k. 38), a znajduje potwierdzenie w oświadczeniu sąsiada wskazujące na rok 2007 r. (notatka z dnia [...] października 2010 r. - k. 17) oraz znajdujących się w aktach szkicach geodezyjnych. Nie ulega również wątpliwości, że przedmiotowy budynek zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, bowiem inwestorzy po pierwsze nie udokumentowali faktu uzyskania decyzji o pozwoleniu na jego budowę, a po drugie sami oświadczyli, że na budowę przedmiotowego budynku nie mieli pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (oświadczenie z dnia [...] września 2010 r. k. 3 akt administracyjnych). Załączona do akt sprawy dokumentacja w postaci protokołu kontroli robót budowlanych sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazuje, że na terenie działki [...] znajduje się budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach [...]mx[...]m i powierzchni zabudowy wynoszącej: [...]m. Ustalenia te potwierdził skarżący i nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Wobec powyższego zgodzić należy się ze stanowiskiem organów obu instancji, że na budowę przedmiotowego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Z art. 28 ust 1 ustawy wynika zatem jednoznacznie, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29 – 31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 25 m. Jednakże z uwagi na wielkość budynku gospodarczo-garażowego powyższy przepis nie znajduje zostasowania w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego jakoby obiekt ów był tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego stanowi, że tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a także posiada fundamenty i dach. Trzeba zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jemu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (wyrok NSA z 1 października 2009 r., II OSK 1461/2008, LexPolonica nr 2094095; wyrok NSA z 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/2010, LexPolonica nr 2459510; wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., II OSK 773/2010, LexPolonica nr 2578136). Wydzielenie budynku z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tworzy w budynku przestrzeń zamkniętą, będąc jednocześnie osłoną przed szkodliwym działaniem czynników klimatycznych, zabezpieczeniem przed wejściem niepowołanych osób oraz takimi czynnikami zewnętrznymi jak hałas czy zapach. Właściwości tej nie ma drewniana wiata ogrodowa (wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2011 r., II SA/Gl 1267/2010, LexPolonica nr 2511376). Fundament jest natomiast elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji (wyrok NSA z 25 marca 2011 r., II OSK 547/10, niepubl.) [za: W. Piątek, Komentarz do art. 3 Prawa budowlanego [w:] A. Despot-Mładanowicz, A. Gliniecki Andrzej, A. Ostrowska, Z. Kostka, W. Piątek, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012). Podsumowując stwierdzić należy, że przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, którym, co wskazano już wyżej skarżący się nie legitymują. Podkreślić należy, że podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, iż powołane organ administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r. SK 2/01 OTK - A 2002/2/15 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oceną możliwości jego legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB, przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Z powyższych względów, wobec prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zarzut naruszenia art. 7, 77 oraz art. 80 Kpa nie mógł zostać uwzględniony. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi stawiane przez powyższy przepis. Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości legalizacji części zamierzenia inwestycyjnego wyjaśnić należy, że orzecznictwo przywołane przez skarżącego dotyczy sytuacji gdy kilka obiektów budowlanych realizowanych jest w ramach jednego zamierzenia inwestycyjnego i część z nich nie wymaga pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.