IV SA/Po 317/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J.M. i Ł.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2010r nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić prawa pomocy J.M. i ł.M. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma córkami, a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę Ł.M. wynoszące [...] zł. brutto. Wnioskodawcy oświadczyli, iż nie posiadają żadnego majątku. Zgodnie z wyliczeniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy na wynajem mieszkania skarżący wydają [...] zł., prąd i wodę – [...] zł./2 mies., gaz – [...] zl./2 mies., wyżywienie – [...] zł., środki czystości i ubranie – [...] zł. Do wniosków załączono zaświadczenie Prezydenta Miasta L. potwierdzające fakt zarejestrowania J.M. w PUP w L. jako osoby bezrobotnej oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez Ł.M., z którego wynika, iż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w ostatnich 3 mieiącach wynosiło [...] zł. netto. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący osiągają stały dochód wysokości [...] zł netto z tytułu pracy wykonywanej przez Ł.M. Powyższa kwota przy uwzględnieniu deklarowanych wydatków wynoszących w rozliczeniu miesięcznym [...] zł. oznacza, że wnioskodawcy nie należą do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Jak wynika z zestawienia przedłożonego przez wnioskodawców kwota ich miesięcznych dochodów przekracza kwotę miesięcznych wydatków średnio o kwotę [....] zł., która pozwala na zgromadzenie środków koniecznych na opłacenie kosztów sadowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego 100 zł. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. jh