IV SA/Po 32/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska (spr) Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji /-/B.Popowska /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski KP Decyzją [...] z dnia [...]., Burmistrz K. odmówił B.B. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego z powodu braku właściwego orzeczenia o niepełnosprawności. Decyzja ta została doręczona Stronie w dniu 23 września 2005 r. Strona odwołała się od ww. decyzji w dniu 11 października 2005 r., wnosząc o pozytywne rozpatrzenie swojej sprawy. Decyzją [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wnosząc w dniu 14 grudnia 2005 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Skarżąca poprosiła o pozytywne rozpatrzenie swojej sprawy. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało w całości swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.] – dalej jako: ppsa). W wypadku jednak, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa), Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W myśl art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezależnie zatem od wywodów skargi i podniesionych w niej zarzutów, Sąd orzeka o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi. W rozpatrywanej sprawie, w przedłożonych Sądowi wraz ze skargą B.B. aktach administracyjnych znajduje się pismo zatytułowane "Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego", które jednak nie zostało wniesione w ustawowym terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie. Decyzja organu I instancji wraz z pouczeniem o możliwości i terminie wniesienia odwołania została bowiem doręczona prawidłowo w dniu 23 września 2005 r. dorosłemu domownikowi (zwrotne poświadczenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych, na odwrocie decyzji organu I instancji), a więc termin 14-dniowy upływał w dniu 7 października 2005 r., (w piątek), a ww. pismo – "odwołanie" zostało wniesione dopiero w dniu 11 października 2005 r. Należy także dodać, iż Wnosząca odwołanie nie wystąpiła o przywrócenie terminu w trybie art. 58 kpa (podnoszone we wniosku okoliczności dotyczą merytorycznych kwestii wiążących się z wydaniem decyzji organu I instancji, lecz nie uprawdopodobniają przyczyn powodujących złożenie wniosku z uchybieniem terminu). W związku z powyższym należy podkreślić, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tej czynności, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z uwagi na powyższe, obowiązkiem organu rozpatrującego odwołanie jest w pierwszej kolejności zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są określone enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa, choć z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7 tej ustawy katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. Nie są oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 omawianej ustawy (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005 r., str. 942). Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób bezsporny dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wyliczonych w art. 156 §1 kpa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł wobec braku wniosku strony skarżącej o zwrot kosztów. /-/ P. Miładowski /-/ G. Radzicka /-/ B. Popowska KP