IV SA/Po 324/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza na rzecz adwokat I. S. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty W. z [...] r. nr [...] o odmowie podania R. P. informacji o właścicielach działek położonych we C. gm. W.. Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta W. odmówił R. P. podania informacji o właścicielach wskazanych przez niego działek położonych we C. gm. W.. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu [...]2010 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. R. P. [...].2010 r. sporządził zażalenie na postanowienie Starosty W., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. rozpoznał je i postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. R. P. wniósł skargę do sądu administracyjnego domagając się jego uchylenia w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Na zarządzenie Sądu, pismem z dnia [...].2010 r. zwrócono się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. o niezwłoczne udzielenie informacji na temat daty i sposobu złożenia przez R. P. zażalenia na postanowienie Starosty. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, wyjaśniono, że w znajdujących się w siedzibie organu aktach sprawy brak koperty stanowiącej dowód złożenia zażalenia za pośrednictwem poczty. W takiej sytuacji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego wyjaśnił, że "istnieje domniemanie, że skarżący złożył je osobiście w siedzibie Starostwa Powiatowego we W. [...].2010 r." (k. 35). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych niż podniesione w niej przyczyn, które Sąd niezwiązany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Przystępując do wyjaśnienia motywów wydanego wyroku, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że uwadze Sądu nie umknęło, iż na rozprawie w dniu [...]2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wyłączenie sędziego WSA A. J.(k.44). Zważywszy jednak na fakt, że w dacie orzekania przez Sąd wniosek ten pozostał prawomocnie oddalony (k.49) nie stwierdzono przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy w dniu [...].2011 r. Natomiast skutki podjętej przez skarżącego próby wzruszenia prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego, podjętej [...].2010 r. (k. 67) będą ewentualnie podlegały ocenie Sądu II instancji w razie wniesienia skargi kasacyjnej od niniejszego wyroku (por. postanowienie NSA z 06.11.2007 r., sygn. II OZ 1071/07). Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że postanowienie Starosty W. z [...] r. doręczono skarżącemu w dniu [...].2010 r. Fakt ten, bowiem dokumentuje załączone do akt zwrotne potwierdzenie odbioru tego postanowienia (k.6). Jak dowodzi pieczęć placówki nadawczej adresowaną do skarżącego przesyłkę zawierającą postanowienie o nr [...] nadano w Urzędzie Pocztowym we W. w dniu [...].2010 r. Awizowaną dwukrotnie przesyłkę wydano adresatowi [...].2010 r. W świetle powyższego ustawowy termin do złożenia przez R. P. zażalenia od tego postanowienia upływał z dniem [...].2010 r. (poniedziałek). Jak wynika z akt sprawy skarżący zażalenie od postanowienia Starosty W. sporządził [...].2010 r. (k.5). W ocenie Sądu wątpliwości budzi jednak prawidłowość ustaleń organu II instancji, co do daty wniesienia tego zażalenia, jak również ustalenia tego organu co do terminowości jego złożenia. Tymczasem okoliczność ta wobec brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 898, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.) ma zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Jednym z ciążących na organie obowiązków jest wymóg zbadania, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Stosownie, bowiem do treści art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia pierwszoinstancyjnego. W konsekwencji, postanowienie, co do którego strona uchybiła termin do wniesienia zażalenia i nie przywrócono jej terminu, korzysta z tzw. domniemania mocy obowiązującej, a to oznacza, że sprawa nim zakończona nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem w dacie orzekania organ II instancji nie posiadał informacji pozwalających na jednoznaczne ustalenie, czy zażalenie zostało złożone przed upływem terminu do jego wniesienia – obowiązany był ustaleń w tym zakresie dokonać. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że od doręczonego skarżącemu w dniu [...].2010 r. postanowienia zażalenie złożono w w siedzibie Starostwa Powiatowego we W., w dniu 04.02.2010 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika aby organ II instancji w ogóle badał terminowość złożonego zażalenia. Bez wątpienia jednak, przekonania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. o terminowym złożeniu przez R. P zażalenia dowodzi fakt rozpoznania go in meriti. Jeżeli, bowiem organ ten stwierdziłby, że skarżący zażalenie wniósł po upływie ustawowego terminu, obwiązany byłby do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia. Skoro zatem zażalenie skarżącego podlegało merytorycznej ocenie organu II instancji przyjąć należy, że złożono je w terminie. Fakt ten nie został jednak udokumentowany w aktach sprawy i pomimo wezwania Sądu dokumentu potwierdzającego prawidłowość ustaleń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego – w tym zakresie – nie przesłano. Dlatego też ustalenia organu II instancji uznać należało za dowolne. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania postanowienia o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). W niniejszej sprawie, wskutek powyżej opisanego zaniechania, nie sposób przyjąć, aby organ II instancji w sposób dokładny wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Tymczasem, w stwierdzonych okolicznościach sprawy, zaniechanie ustaleń, co do terminu i sposobu wniesienia zażalenia stanowi naruszenie przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Z tego też względu koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) i dlatego orzeczono jak w pkt I wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno Kartograficznego w P. będzie zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności poczynienie znajdujących oparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale ustaleń, co do sposobu i terminu złożenia zażalenia. Organ powinien również rozważyć zasadność poczynienia ustaleń czy ewentualnie toczyło się postępowanie zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego zażalenia, a jeśli tak to jakim zakończyło się rezultatem. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a. oraz przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c w zw . z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).