IV SA/Po 324/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków postanawia umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy Postanowieniem z [...]2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał R. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata (k. 18), którego następnie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w osobie adw. I. S. W dniu [...]2011 r. R. P. poinformował o cofnięciu pełnomocnictwa dla adw. I. . i zażądał ustanowienia dla siebie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego R. S., którego – jak wyjaśnił – darzy zaufaniem (k.67). Na zarządzenie Sądu skarżącego poinformowano, że referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ustanowił już dla niego adwokata. Wyznaczenie osoby pełnomocnika z urzędu nie należy natomiast do kompetencji Sądu. Jeżeli zatem pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżącemu nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowany, to powinien swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowej, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika (k.73). W dniu [...].2011 r. na urzędowym druku PPF R. P. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w osobie R.S. (k.87). Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 08.02.2011 r. sygn. IV SA/Po 324/10 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wyjaśniając, że na mocy postanowienia referendarza sądowego z 25.05.2010 r. sygn. IV SA/Po 324/10 skarżący korzysta już z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz podkreślił przy tym, że z uwagi na fakt wypowiedzenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, skarżący może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. o wyznaczenie innego pełnomocnika (k.106). Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wniósł R. P. domagając się "uchylenia postanowienia w całości i ustanowienia wskazanego radcy prawnego – R. S." (k.130). Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestią bezsporną pozostaje, że referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał R. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata, którego następnie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w osobie adw. I. S. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że - pomimo pouczenia skierowanego do skarżącego na zarządzenia Sądu (k. 73) - żądaniem złożonego przez skarżącego wniosku z [...].2011 r. pozostaje uzyskanie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie przez Sąd pełnomocnika w osobie radcy prawnego R. S. (k.87). Reasumując, korzystający w niniejszej sprawie z prawa pomocy, w zakresie całkowitym, R. P. domaga się rozpoznania jego powtórnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z tym zastrzeżeniem, że w miejsce adwokata, skarżący domaga się ustanowienia wskazanego imiennie radcy prawnego. Powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy (k.87), a następnie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 08.02.2011 r. (k.130) wniesiono w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej (k.127). Odnosząc się więc do meritum zgłoszonego [...].2011 r. żądania skarżącego wskazać należy, że przyznane stronie zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje całe postępowanie włącznie z etapem postępowania kasacyjnego. Ustosunkowując się natomiast do żądania ustanowienia radcy prawnego wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 244 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) rola Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się jedynie do jego przyznania (tj. np. ustanowienia adwokata (ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika) lub odmowy przyznania tego prawa. Sąd nie ma wpływu na to kogo konkretnie organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika stronie. Decyzja w tym zakresie (w tym potencjalnie wyznaczenie innego pełnomocnika) jest suwerenną prerogatywą danego organu samorządu zawodowego. Podkreślenia wymaga, przy tym, że stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a. ustawodawca upoważnił właściwe organy samorządu zawodowego do wyznaczenia radcy prawnego (adwokata) wskazanego przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy (jeżeli wskazanie takie we wniosku zwarto). Spełnienie preferencji wnioskodawcy w tym zakresie nie jest jednak obligatoryjne, a jedynie stanowi sugestię, która może zostać uwzględniona "w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem (radcą prawnym)". Nie może zatem budzić wątpliwości, że tylko organ samorządu zawodowego, a nie Sąd może być adresatem zarzutów kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika i tylko do tego organu można kierować ewentualne wnioski o zmianę osoby pełnomocnika. Uwadze Sądu nie umknęło przy tym, iż żądaniem ponownie zgłoszonego przez R. P. wniosku jest m.in. ustanowienie radcy prawnego, podczas gdy na mocy postanowienia referendarza sądowego z 25.05.2010 r. dla R. P. (stosownie do treści zgłoszonego przez niego żądania) ustanowiono adwokata. Wyjaśnić jednak należy, że istotą "Prawa pomocy" jest pomoc dla jednostek, które nie są w stanie zrealizować przysługującego im prawa do sądu. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego stanowią jedynie alternatywne formy pomocy udzielanej w ramach instytucji "Prawa pomocy". Dla skarżącego - zgodnie z jego wolą (k.14) - ustanowiono już adwokata. Natomiast, aby zapewnić R. P. należytą reprezentację w postępowaniu sądowoadministracyjnym i urzeczywistnić realizację konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu nie jest konieczne ustanawianie drugiego pełnomocnika z urzędu. W takiej sytuacji korzystający z prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący nie może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy, w tym wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jemu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Zatem zgłoszenie przez stronę takiego wniosku, zawierającego również żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedniemu cofnięto pełnomocnictwo, powinno skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta, a więc kolejny wniosek jest bezprzedmiotowy (por. postanowienie NSA z 15.12.2009 r., sygn. II OZ 1110/09, postanowienie NSA z 24.11.2009 r., I OZ 1076/09). W świetle powyższego, postępowanie wszczęte powtórnym wnioskiem korzystającego z prawa pomocy w zakresie całkowitym R. P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe. MZ