IV SA/Po 324/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jest dopuszczalny, gdy strona już korzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym, a cofnięcie pełnomocnictwa nie skutkuje koniecznością ponownego przyznania tego prawa?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jest bezprzedmiotowy, gdy strona już korzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Cofnięcie pełnomocnictwa przez stronę nie obliguje sądu do ponownego przyznania prawa pomocy, a ewentualne zastrzeżenia co do sposobu reprezentacji powinny być kierowane do organów korporacji zawodowych.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został częściowo uwzględniony przez referendarza sądowego poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Po cofnięciu pełnomocnictwa przez adwokata, skarżący wielokrotnie wnosił o ponowne przyznanie prawa pomocy i ustanowienie innego pełnomocnika. Sąd administracyjny uznał te wnioski za bezprzedmiotowe, umarzając postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków postanawia umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy
Postanowieniem z [...].2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał R. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata (k. 18), którego następnie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w osobie adw. I.S.
W dniu [...]2011 r. R. P. poinformował o cofnięciu pełnomocnictwa dla adw. I. S. i zażądał ustanowienia dla siebie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego R. S., którego – jak wyjaśnił – darzy zaufaniem (k.67). Na zarządzenie Sądu skarżącego poinformowano, że referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ustanowił już dla niego adwokata. Wyznaczenie osoby pełnomocnika z urzędu nie należy natomiast do kompetencji Sądu. Jeżeli zatem pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżącemu nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowany, to powinien swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowej, a nie Sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika (k.73).
W dniu [...]2011 r. na urzędowym druku PPF R. P. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w osobie R. S. (k.87). Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].2011 r. sygn. IV SA/Po 324/10 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wyjaśniając, że na mocy postanowienia referendarza sądowego z [...].2010 r. sygn. IV SA/Po 324/10 skarżący korzysta już z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz podkreślił przy tym, że z uwagi na fakt wypowiedzenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, skarżący może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. o wyznaczenie innego pełnomocnika (k.106). Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wniósł R. P. domagając się "uchylenia postanowienia w całości i ustanowienia wskazanego radcy prawnego – R. S." (k.130). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].2011 r. umorzył postępowanie z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy (k.140). Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...].2011 r. sygn. I OZ 340/11 (k.159) oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji i podzielił stanowisko tego Sądu wskazując, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, natomiast jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżącemu nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowany, to powinien swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika.
Pismem sporządzonym dnia [...]2011 r. (k.188) R. P. wniósł zażalenie na stanowienie WSA w Poznaniu z dnia [...] 2011 r. (k. 177) odrzucające zażalenie na postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego oraz tym samym pismem wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości.
W dniu [...].2011 r. (k. 194) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wyjaśniając, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. [...].2011 r. skarżący korzystał już z prawa pomocy w zakresie całkowitym, a przyznanie prawa pomocy obejmuje także postępowanie egzekucyjne, a zatem nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa w zakresie zgodnym z wcześniej rozstrzygniętym wnioskiem.
Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wniósł R. P. żądając uchylenia postanowienia referendarza z dnia [...].2011r. w całości "gdyż do wniesienia skargi kasacyjnej niezbędna jest pomoc prawna" i domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej "od wyroku sądu z [...].2011 r. w sprawie kradzionych mu królików" (k. 200).
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kwestią bezsporną pozostaje, że referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał R. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata, którego następnie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w osobie adw. I. S.. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że - pomimo pouczenia skierowanego do skarżącego na zarządzenie Sądu (k. 73) – a także, pomimo wyjaśnień co do bezprzedmiotowości kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy zawartych w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (k.159) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (k.140) żądaniem wniosku sporządzonego przez skarżącego w dniu [...]2011 r. (k.200) objęto ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Reasumując, korzystający w niniejszej sprawie z prawa pomocy - w zakresie całkowitym – R. P. domaga się rozpoznania jego trzeciego już wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc się więc do meritum zgłoszonego pismem z [...].2011 r. żądania skarżącego wskazać należy, że przyznane stronie zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje całe postępowanie włącznie z etapem postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że - obecnie - na mocy postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu z 25.05.2010 r. sygn. IV SA/Po 324/10 R. P. korzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym, co oznacza, że – po pierwsze – R. P. jest zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu prowadzonym pod sygn. IV SA/Po 324/10, po drugie - dla R. P. został ustanowiony adwokat w postępowaniu prowadzonym pod sygn. IV SA/Po 324/10.
Wobec powyższego wyjaśnić należy, że: po pierwsze - w sprawie o sygn. IV SA/Po 324/10 sprawa prawa pomocy została przez Sąd już rozstrzygnięta; po drugie - jeżeli R. P. chciałby wyznaczenia innego niż adw. I. S. adwokata, to musi w tym celu zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P., po trzecie - w aktualnym stanie sprawy o sygn. IV SA/Po 324/10 kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, kierowany do Sądu jest bezprzedmiotowy. Korzystający, bowiem z prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący nie może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy, w tym wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, bowiem przyznane jemu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Zatem zgłoszenie przez stronę takiego wniosku, zawierającego również żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedniemu cofnięto pełnomocnictwo, powinno skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta, a więc kolejny wniosek jest bezprzedmiotowy. Takie stanowisko, na gruncie rozpoznawanej sprawy, prezentował już Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA 13.05.2011r., sygn. I OZ 340/11).
W świetle powyższego, postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem (z dn. [..].07.2011 r.) korzystającego z prawa pomocy w zakresie całkowitym R. P. o przyznanie mu prawa pomocy należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło