IV SA/Po 326/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ P.Miładowski /-/ G.Radzicka Decyzją z dnia 27.04.2007 r. nr [...] (dalej – decyzja z 27.04.2007 r.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta - Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego K. K., nie przyznał Mu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu żywności w łącznej kwocie 363,07 zł za marzec 2007 r., pokrycie kosztów zakupu prasy w kwocie 2,70 zł oraz zakupu karty telefonicznej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji z dnia 27.04.2007 r. (w sentencji omyłkowo wskazano datę 19.04.2007 r., z uzasadnienia decyzji jednak niezbicie wynika, że mowa o decyzji z 27.04.2007 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25.02.2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Pismem z dnia 10.03.2008 r. skarżący ponownie wniósł odwołanie od decyzji z dnia 27.04.2007 r., nie wskazując żadnych zarzutów. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 06.06.2008 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm., dalej - kpa) orzekło o umorzeniu postępowania, wskazując w uzasadnieniu, iż odwołanie z dnia 10.03.2008 r. (omyłkowo określone datą 02.04.2008 r.) jest ponownym odwołaniem w sprawie, ponieważ skarżący składał już odwołanie od decyzji z 27.04.2007 r. i zostało ono rozpoznane – wydana została decyzja z 25.02.2008 r. A zatem postępowanie zainicjowane odwołaniem z dnia 10.03.2008 r. jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Skargę na decyzję z 06.06.2008 r. (zatytułowaną odwołanie) złożył skarżący, nie wskazując konkretnych zarzutów, a jedynie załączając plik załączników nie związanych ze sprawą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 organ odwoławczy, jeśli zaistnieją ku temu przesłanki wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W myśl zaś art. 105 § 1 gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skarżący domagał się pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zakupu żywności w łącznej kwocie 363,07 zł za marzec 2007 r., pokrycie kosztów zakupu prasy w kwocie 2,70 zł oraz zakupu karty telefonicznej. Organ I instancji decyzją z dnia 27.04.2007 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy, a organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymał tę decyzję w mocy (decyzja z dnia 25.02.2008 r. nr [...]). Pismo z dnia 10.03.2008 r. roku jest zatem kolejnym odwołaniem skarżącej od tej samej decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ II instancji słusznie zatem umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (wyrok NSA z 26 maja 1981 roku sygn. SA 895/81, ONSA 1/81/47). W istniejącej w sprawie sytuacji procesowej, zachodziła pierwotna i trwała bezprzedmiotowość postępowania, skutkujące jego umorzeniem (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kpa. Komentarz" CH. Beck 2006 s. 489 nb 5; s. 746 - 747 nb 37, 38). Dla stwierdzenia czy rozstrzygana sprawa została już uprzednio załatwiona inną decyzją ostateczną, kluczowe znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a nadto tylko między tymi samymi stronami (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 969). Należy stwierdzić, że organ II instancji prawidłowo uznał, że odwołanie z 10.03.2008 r. roku dotyczy tego samego organu, tej samej decyzji zaskarżanej, tego samego przedmiotu, w tym samym stanie faktycznym – a zatem jest w swojej istocie tożsame z pierwszym odwołaniem w sprawie. W zaistniałych okolicznościach Kolegium nie mogło zgodnie z obowiązującym prawem orzec odmiennie aniżeli to uczyniło, z uwagi na brzmienie art. 156 §1 pkt 3 kpa, w związku z art. 105 §1 kpa oraz 145 § 1 pkt 2 ppsa. W przeciwnym razie wydałoby decyzję dotkniętą wadą nieważności. Z poszanowaniem przepisów prawa organ umorzył więc postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe. W świetle ustaleń doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione określone warunki, w szczególności jeśli nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć bowiem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). W konsekwencji tak długo, jak długo orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w stosownym, prawem przewidzianym trybie takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. Komentarz do art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze, 2005 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, niepubl.). To zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca, stąd jedynym zgodnym z prawem rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa skargę należało oddalić. E. Kręcichwost-Durchowska Paweł Miładowski G. Radzicka