IV SA/Po 327/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na zarządzenie Burmistrza Gminy Czempiń z dnia 8 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 133/17 odrzucił skargę B. S. na zarządzenie Burmistrza Gminy Czempiń z dnia 8 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OZ 680/17 oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie. Pismem z dnia 1 marca 2017r. (złożonym w dniu 6 marca 2017 r.) B. S. reprezentowana przez radcę prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na zarządzenie Burmistrza Gminy Czempiń z dnia 8 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora. Wraz z wnioskiem skarżąca złożyła przedmiotową skargę. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca wskazała, że w odpowiedzi Burmistrza brak było pouczenia o zakresie i terminie złożenia skargi do Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej w dniu 20 grudnia 2016 r. nadał skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca wskazał, że brak pouczenia w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin wpłynięcia skargi bezpośrednio do Sądu oraz niejednoznaczność w zakresie kategorii przepisu art. 101 ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jako szczególnego przepisu formalnego względem art. 54 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi usprawiedliwionym jest twierdzenie o istnieniu braku zawinienia po stronie skarżącej w uchybieniu terminu. Skarżąca wskazała, że nie bez znaczenia są również rozbieżności w przepisach proceduralnych obowiązujących w ustawie kodeks postępowania cywilnego (art. 369 § 3) dopuszczających złożenia środka zaskarżenia wprost do sądu wyższej instancji. Skarżąca podniosła, że skarga wpłynęła przed upływem terminu do jej złożenia, a Sąd przekazał skargę organowi administracji w okresie trwania terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wskazała, że do 22 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącej pozostawał w przekonaniu, że skargę złożono w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym możliwe jest wówczas, gdy strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 cytowanej ustawy w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej z uchybieniem terminu ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie tego terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Innymi słowy, przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Na gruncie niniejszej sprawy profesjonalny pełnomocnik skarżącej (radca prawny) skierował skargę do sądu zamiast do organu. Wskazać jednak trzeba, że taka omyłka nie może stanowić o przywróceniu terminu, gdyż wyniknęła z zaniedbania strony skarżącej i nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy uzasadniającego przywrócenie uchybionego terminu. Pomyłka, nieuwaga, czy zaniedbanie nie są natomiast okolicznościami wyjątkowymi, którym nie sposób zapobiec lub którym nie sposób przeciwdziałać, a tylko takie uzasadniają przywrócenie terminu. Sąd podkreśla, że radca prawny jako profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do szczególnej staranności w dbaniu o interesy procesowe swojego mocodawcy. Z uwagi na to, że skarżącą reprezentuje w postępowaniu profesjonalny pełnomocnik, tj. radca prawny, odpadła okoliczność szczegółowego pouczania Strony "co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 sierpnia 2010 r. II GSK 580/10 (CBOSA), "(...) powoływanie się pełnomocnika na brak pouczenia nie może być podstawą korzystnych rozstrzygnięć procesowych. Profesjonalny pełnomocnik powinien wykazywać się znajomością prawa. Podlega on szczególnym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem". Okoliczności przywoływane przez skarżącą mogą co najwyżej posłużyć do uznania zachowania przez niego terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., to jest terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie zmieniają one natomiast negatywnej oceny zaistniałej pierwotnie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia skargi, to jest błędnego zaadresowania skargi, wynikłej z zaniedbania pełnomocnika skarżącej. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.