IV SA/Po 33/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. T. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 33/18 umarzającego postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia 1. zmienić w części postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. w ten sposób, że przyznaje F. T. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.; 2. w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 marca 2018r. oddalił skargę F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017r. [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Pismem sporządzonym [...] maja 2018 r. Skarżący zwrócił się do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, że dotyczy ono wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku który zapadł w dniu [...] marca 2018 r. P. to zarejestrowano pod sygnaturą [...] Skarżący podkreślił, że "skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r. należy uznać za wyraźnie uzasadnioną". Skarżący podkreślił, że rozumie przez jaką osobę ma zostać wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna, jednak "prosi on o zaakceptowanie treści tego pisma (..) co pozwoli ukształtować całokształt prawdy". Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, F. T. został wezwany do usunięcia braków formalnych jego pisma z dnia [...] maja 2018 r. poprzez wskazanie czy jego pismo jest kserokopią przesłanego do wiadomości WSA w Poznaniu pisma wysłanego bezpośrednio do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy też jest to skarga kasacyjna wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W odpowiedzi na wezwanie, pismem sporządzonym w dniu [...] maja 2018 r. Skarżący poinformował, że jego intencją jego pisma sporządzonego dnia [...] maja 2018 r. było złożenie skargi kasacyjnej. Pismem sporządzonym dnia [...] maja 2018 r. Skarżący został poinformowany, że tak jak już go pouczono, skarga kasacyjna pod rygorem odrzucenia powinna być sporządzona przez pełnomocnika profesjonalnego, który na złożony przez Stronę wniosek może zostać jej ustanowiony w ramach instytucji prawa pomocy. Pismem sporządzonym dnia [...] czerwca 2018 r. F. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W tym stanie sprawy F. T. pismem z dnia [...] czerwca 2018r., ponowionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. P. Skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało przekazane do akt sprawy o sygn. IV SA/Po [...], w dniu [...] czerwca 2018 r. (k.74), już po uprawomocnieniu wyroku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2018 r. (k. 88 akt sąd.), potwierdził, że "wniósł kasację od wyroku z dnia [...] marca 2018 r." oraz, że pozostaje przy swoim stanowisku, "które wiąże się z kasacją wyroku z dnia [...] marca 2018 r." Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu umorzył postępowanie z wniosku o prawo pomocy wskazując, że skarga F. T. została oddalona prawomocnym już wyrokiem Sądu z dnia [...] marca 2018r. i w tej sytuacji stwierdzić należy, że brak jest podstaw do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego. W przewidzianym prawem terminie F. T. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego podnosząc, że "należy przeanalizować każdą treść pisma jakie znajduje się w Sądzie i łączy z danym tematem". Skarżący wskazał, że "zapoznał się z granicami ludzkiej bezczelności", dlatego prosi aby nie "wykluczać żadnej opcji, która usprawni wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego". W dalszej części złożonego sprzeciwu Wnioskodawca odwołał się do ustaleń faktycznych sprawy, kwestionowanych przez niego w rozpoznanej przez Sąd skardze. W sprzeciwie wskazano, że pracownica gminnego ośrodka pomocy społecznej, w osobie A. P., była poinformowana że w 2010 r. Skarżący został zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego, które zostało załączone do prośby skierowanej do fundacji TVN "Nie jesteś sam". Skarżący wyjaśnił, że uważa za zasadne "żeby wypłatę zrealizowała P. A. P. z własnych środków" i wniósł, "żeby Sąd wystąpił z takim zarządzeniem kierunku P. A. P. ". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz,. 1302 – dalej jako: ppsa) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Sąd wskazuje, że na podstawie art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z art. 249a ppsa jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Taka sytuacja zasadniczo ma miejsce m.in. gdy wniosek zostanie złożony po zakończeniu postępowania prawomocnym rozstrzygnięciem. W niniejszej sprawie Wnioskodawca złożył sprzeciw na postanowienie umarzające postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy ze względu na prawomocne zakończenie postępowania sądowego, w którym wnioskodawca złożył ww. wniosek. W okolicznościach badanej sprawy termin do złożenia sporządzonej przez uprawniony podmiot skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2018 r. sygn. IV SA/Po 33/18 rozpoczął swój bieg dnia [...] kwietnia 2018 r., a zakończył się z dniem [...] maja 2018 r. Jak Sądowi jest wiadomym z urzędu, i jak wynika z dokumentacji znajdującej się aktach Wydziału Informacji Sądowej WSA w Poznaniu o sygn. [...], Skarżący samodzielnie sporządzoną skargę kasacyjną skierował w terminie otwartym do dokonania tej czynności, pismem sporządzonym w dniu [...] maja 2018 r. Następnie - już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej - pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika profesjonalnego. W tej sytuacji należało uwzględnić konkretne okoliczności badanej sprawy, w tym w szczególności fakt, że w sprawie ziściła się wyjątkowa sytuacja która uzasadnia merytoryczne rozpoznania złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 05 października 2016 r. sygn. II OZ 1003/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji z treści złożonych przez Skarżącego pism, wynika że w sprawie miała miejsce szczególna sytuacja uzasadniająca rozpoznanie wniosku o prawo pomocy, pomimo złożenia go już po uprawomocnieniu wyroku sprawę rozstrzygającego. Stosownie do art. 245 § 1 ppsa, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie o rodziny. Skarżący zwolniony - z mocy samej ustawy - z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wniósł o ustanowienie pełnomocnika profesjonalnego. Zdaniem Sądu przedstawiona w sprzeciwie sytuacja materialna Skarżącego uzasadniania przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Z przedłożonej przez Skarżącego dokumentacji wynika, że jest on osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Skarżący uzyskuje świadczenie rentowe, przy czym od [...] marca 2018 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie [...] zł (k. 78 akt sąd.). Również żona Skarżącego otrzymuje świadczenie rentowe, przy czym od [...] marca 2018 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie [...] zł (k.79 akt sąd.). Skarżący przedłożył również wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczył, że nie posiada nieruchomości, ani oszczędności, wierzytelności, czy papierów wartościowych, jak również żadnych przedmiotów o wartości wyższej niż [...] zł. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący jest osobą legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 16 § 2 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit c ppsa obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, oznacza to, że Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat sądowych, jak i wydatków. W tej sytuacji, pomimo błędnej argumentacji uzasadnienia, zaskarżone postanowienie w zakresie umarzającym postępowanie z wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznać należało za prawidłowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 249a i art. 16 § 2 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.