IV SA/Po 330/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego P.P. kwotę 5651 zł (pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Wójt Gminy D. na podstawie art. 98a, art. 146 ust. 1a, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518; zwanej dalej jako "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; zwanej dalej jako "k.p.a.") w związku z uchwała Rady Gminy D. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr [...], poz. [...]) ustalił opłatę adiacencką w wysokości "[...]" zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr. ew. [...] do [...], [...] do [...] o powierzchni całkowitej [...] m2 położonej w miejscowości D. (obręb D.) (KW [...]) wskazując jednocześnie, że zobowiązanym do wniesienia opłaty jest P. P. (zwany dalej również jako "Skarżący"). Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez P. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że warunkiem ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. jest pozytywne rozpatrzenie przez organ administracji wniosku o przeprowadzenie podziału nieruchomości, wzrost wartości nieruchomości w następstwie wydanej decyzji o podziale nieruchomości oraz obowiązywanie w czasie, gdy decyzja o podziale stał się ostateczna uchwały rady gminy ustalającej wysokość stawki opłaty adiacenciej. Kolegium zaznaczyło również, że wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej powinno nastąpić w terminie 3 lat od momentu uprawomocnienia się decyzja zatwierdzającej podział nieruchomości. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wydał decyzję w ustawowym terminie. Jak wskazało Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy D. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w miejscowości D.. Decyzja ta zdaniem Kolegium stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2013 r., co ma wynikać z akt sprawy. Ponadto w ocenie Kolegium w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości obowiązywała uchwała Rady Gminy D. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Jak stwierdziło Kolegium wartość przedmiotowej nieruchomości po podziale została określona w operacie szacunkowym na kwotę [...]zł. Z kolei wartość tej nieruchomości przed podziałem wynosił [...] zł. Tym samym w ocenie Kolegium wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...]zł. Jak wskazał organ odwoławczy stawka procentowa opłaty adiacenckiej została określona w uchwale i wynosi 30%, wobec tego zawartość ustalonej przez organ I instancji opłaty adiacenckiej wynosi "[...] zł (wzrost wartości nieruchomości) x 15% = [...] złotych". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. P. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie: - art. 80 w związku z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń decyzji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o: - uchylenie w całości decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2015 r. - umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej - zasądzenie od Kolegium zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, - przeprowadzenie dowodu z decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości wraz z zaświadczeniem o jej ostateczności w dniu [...] grudnia 2012 na okoliczność, iż [...] grudnia 2012 r. decyzja powyższa stała się ostateczna, co jest niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzająca podział nieruchomości stałą się ostateczna [...] grudnia 2012 r. Kolegium przyjęło za udowodnioną okoliczność, że rzekomo decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, stała się ostateczna dnia [...] lutego 2013 r., przez co nie dokonało wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału. W związku zaś z powyższym doszło do sprzeczności ustaleń wydanej decyzji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie Skarżący stwierdził, że ustalenie tej opłaty powinno nastąpić, przed upływem trzyletniego terminu, decyzją ostateczną organu pierwszej instancji, a jeżeli wniesiono odwołanie - decyzją ostateczną organu drugiej instancji. Tym samym w ocenie Skarżącego skoro decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna dnia [...] grudnia 2012 r. to nie mogło nastąpić ustalenie opłaty adiacenckiej decyzją Kolegium wydaną dnia [...] lutego 2016 r, a więc po upływie trzyletniego okresu zakreślonego zgodnie z przepisem art. 98a ust. 1 u.g.n. bowiem ten upływał dnia [...] grudnia 2015 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718; zwanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przepis art. 98a ust. 1 u.g.n. przewiduje, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że na wniosek Skarżącego, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy D. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina D., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb D., ark mapy [...] działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2 działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid.[...] o powierzchni [...] m2 dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą Nr [...] Ponadto Rada Gminy D. w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału ustaliła wysokość stawki procentowej jako 30%wzrtostu wartości nieruchomości. Niezbędnym było jednak dokonanie oceny czy ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. Skarżący stanął na stanowisku, iż Kolegium błędnie ustaliło datę, w której decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna i w konsekwencji wydało decyzję po upływie terminu, o którym mowa w art. 98 a ust. 1 u.g.n. W uchwale z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OPS 5/09 (dostępna pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że upływ trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną. Z kolei w uchwale z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 6/13 (dostępna pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "o zachowaniu trzyletniego terminu dla ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, o którym mowa w art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z poźn. zm.), w przypadku zakończenia postępowania decyzją organu odwoławczego, decyduje data wydania decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy, a nie data doręczenia tej decyzji stronie". Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone ww. uchwałach. W uchwale z dnia 25 listopada 2013 r. NSA wyraził również pogląd, że o ile datę ostateczności decyzji organu pierwszej instancji wyznacza dzień, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania, o tyle datę ostateczności decyzji organu odwoławczego wyznacza dzień wydania decyzji, pod warunkiem, że decyzja ta została doręczona stronie. Natomiast za datę wydania decyzji przyjąć należy dzień jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień jej podpisania przez organ, a nie datę jej doręczenia stronie postępowania (por. wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 714/05, z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 453/08 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 216/10, z dnia 25 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2078/11, z dnia 3 grudnia 2014r. sygn. akt II OSK 1205/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarza, C.H.BECK, Warszawa 2014, s. 442). Tym samym w niniejszej sprawie dla zachowania terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. znaczenie ma data w jakiej wydana została decyzja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ustalenie opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie związane było wydaniem przez Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina D., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb D., ark mapy [...] działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2 działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2, działka nr ewid.[...] o powierzchni [...] m2 dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą Nr [...] Analiza uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz decyzji organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że między obu organami zaistniała istotna rozbieżność w zakresie ustalenia daty, w której decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2012 r. stała się ostateczna. Organ I instancji przyjął, że decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2012 r., z kolei Kolegium przyjęło datę [...] lutego 2013 r. W aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem decyzja podziałowa, na której naniesiono pieczęć stwierdzającą, że decyzja ta stała się ostateczna oraz datę naniesienia tej pieczęci. Z akt sprawy nie wynika jednak, czy od decyzji podziałowej zostało wniesione odwołanie. Brak też jednoznacznej informacji w jakiej dacie decyzja ta stałą się ostateczna. Okoliczność ta jest na tyle istotna, że gdyby było tak, jak wskazał to organ I instancji, że decyzja podziałowa stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2012 r., to decyzja Kolegium wydana zostałaby z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. Skoro bowiem w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie odwoławcze, to zasadnicze znaczenie dla zachowania terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. miała data wydania przez Kolegium. W rezultacie Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Niewyjaśnienie w sposób dostateczny daty w jakiej decyzja podziałowa stałą się ostateczna oraz zachowania terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. prowadzi do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy Ponownie prowadząc postępowanie Kolegium zobowiązane będzie poczynić ustalenia w zakresie daty w jakiej decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] stała się ostateczna. Po dokonaniu tych ustaleń Kolegium z uwzględnieniem stanowiska zawartego w niniejszym wyroku, dokona ponownej oceny zachowania terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. Dokonując tej oceny Kolegium powinno mieć na uwadze, że decydujące znaczenie dla zachowania tego terminu ma data wydania decyzji przez organ odwoławczy. W zależności od dokonanych ustaleń Kolegium dokona merytorycznej oceny decyzji organu I instancji, bądź też uchyli decyzję I instancji i umorzy postępowanie administracyjne. Z powyżej wskazanych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 wyroku zasądzając na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę 5.651,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożyła się równowartość uiszczonego wpisu od skargi (834 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (4.800 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).