IV SA/Po 333/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Stankowski WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję W. Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny dorobku zawodowego postanawia odrzucić skargę sygn. IV SA/Po 333/10 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] października 2009 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej im. W. B. we W. (dalej Dyrektor Szkoły) dokonała negatywnej cząstkowej oceny nr [...] dorobku zawodowego za okres części stażu odbytego od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2009 r. (dalej Ocena) przez mgr S. P.. Staż przedłużono do [...] października 2009 r. z powodu urlopu macierzyńskiego, z którego S. P. korzystała od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2008 r. (k. 3 akt administracyjnych - w załączeniu do odwołania = k. 182 akt administracyjnych - w załączeniu do wniosku z [...] listopada 2009 r.). Odwołanie z dnia [...] października 2009 r. od powyższej decyzji do W. Kuratora Oświaty wniosła S. P.. Odwołująca się wniosła o ponowne ustalenie oceny cząstkowej dorobku zawodowego na stopień nauczyciela dyplomowanego. S. P. podniosła m.in. że staż, który odbywa, trwa od [...] września 2006 r. do [...] października 2009 r. Okres 2 lat i 7 miesięcy stażu odbywała w Szkole Podstawowej im. W. B. we W.; pozostały okres stażu, od [...] września 2009 r. do [...] października 2009 r., Odwołująca odbywa w Przedszkolu Gminnym we W.. Otrzymana ocena negatywna, jest nieadekwatna do pracy Zainteresowanej, wykonywanej podczas odbywania stażu. W punkcie 1 stwierdzono, że plan rozwoju zawodowego był realizowany "nierytmicznie". Tymczasem po wykonaniu zaplanowanych zadań, Zainteresowana składała do teczki załączniki potwierdzające realizację tych zadań. Teczka znajduje się u Dyrektora Szkoły. Odwołująca się nie miała możliwości uzupełniania własnej teczki z dokumentacją w domu - Dyrektor Szkoły nie wyraziła na to zgody. Odwołująca nie zgodziła się z zarzutami punktu 2 Oceny. Dowody w postaci załączników na zrealizowanie tego punktu (§ 8 pkt 1 i 4), znajdują się w teczce u Dyrektora Szkoły. S. P. zgodziła się z punktami 3 i 4 - Dyrektor Szkoły ma prawo mieć swe zastrzeżenia; może uznać, że w opublikowanym materiale są uchybienia. Odwołująca zrobiła to tak, jak najlepiej umiała. Dyrektor Szkoły błędnie uznała, że Zainteresowana nie zrealizowała § 8 ust. 2 pkt 5; mimo że analiza dwu przypadków znajduje się w teczce w postaci załącznika. W ciągu wszystkich lat pracy Dyrektor ani Wicedyrektor Szkoły nie hospitowały lekcji Odwołującej, co uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny pracy nauczyciela. Zainteresowana poniosła, że w ciągu wszystkich staży (od stażysty do nauczyciela dyplomowanego) była źle traktowana przez Dyrektora Szkoły. Dwukrotnie otrzymała wypowiedzenie stosunku pracy; Sąd Pracy dwakroć przywrócił Odwołującą do pracy (k. 1-2 akt administracyjnych). W odpowiedzi na wniesione odwołanie, pismem (nie mającym formy decyzji) z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] W. Kurator Oświaty w P. (dalej Kurator), na podstawie art. 9c ust. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. 97/06/674 ze zm.; dalej KN bądź Karta Nauczyciela) poinformował S. P., że podtrzymał negatywną ocenę dorobku zawodowego, ustaloną przez Dyrektora Szkoły Podstawowej im. W. B. we W. Panią B. M.. Tym samym ustalona negatywna ocena dorobku zawodowego za okres stażu jest oceną ostateczną. Kurator poinformował, że w przypadku ponownego złożenia wniosku skierowanego do dyrektora przedszkola, w którym S. P. jest obecnie zatrudniona, winna Ona odbyć staż w pełnym wymiarze (w okresie 2 lat i 9 miesięcy). Pismo nie zostało opatrzone jakimkolwiek pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia. Pismo Kuratora doręczono Skarżącej dnia [...] listopada 2009 r. (k. 186, 214, 193 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. S. P. wystąpiła do Ministra Edukacji Narodowej za pośrednictwem W. Kuratora Oświaty, z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego w celu stwierdzenia nieważności czynności ustalenia cząstkowej negatywnej oceny dorobku z [...] października 2009 r., podtrzymanej przez Kuratora dnia [...] listopada 2009 r. (k. 172-173 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Departamentu Strategii Ministerstwa Edukacji Narodowej, poinformował Skarżącą, że art. 9c ust. 9 KN, od oceny dorobku zawodowego dokonanej przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie ma odwołania. Minister Edukacji Narodowej nie posiada kompetencji w zakresie dokonywania oraz zmiany oceny dorobku zawodowego nauczycieli i dyrektorów szkół. Jej weryfikacja może nastąpić na drodze sądowej. Organem właściwym do rozstrzygnięć w ww zakresie jest sąd pracy. "Ocena dorobku zawodowego nauczyciela nie jest dokonywana w trybie administracyjnym, w związku z czym Ministerstwo Edukacji Narodowej nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oceny dorobku zawodowego nauczyciela. Powyższe wynika z konieczności przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, o czym traktuje art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego" (k. 163 akt administracyjnych). Skargą z dnia [...] marca 2010 r. S. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "o wszczęcie postępowania dla dokonania kontroli legalności ostatecznego rozstrzygnięcia W. Kuratora Oświaty w P." z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. W. Kurator Oświaty w P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też wskazać, że na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Powyższe oznacza, iż Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami skargi i bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. W pierwszej kolejności należy rozważyć dopuszczalność skargi - w szczególności należy zbadać, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ppsa) i czy skarga nie została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). 1. Dla ustalenia przesłanek z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, konieczne jest wyjaśnienie charakteru prawnego oceny dorobku zawodowego nauczyciela, o jakiej mowa w art. 9c ust. 6-11 KN, a w szczególności czy jest to decyzja administracyjna, inny akt administracyjny lub czynność materialno-techniczna. Z art. 9c ust. 8 i 9 KN wynika, że ocena winna być sporządzona na piśmie, winna zawierać uzasadnienie i pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Powyższe elementy charakteryzują decyzję administracyjną (art. 107 § 1 kpa). Wskazana ocena rozstrzyga sprawę konkretnego nauczyciela co do istoty sprawy, bo pozytywnie lub negatywnie ocenia dorobek zawodowy nauczyciela i tym samym decyduje o dalszym postępowaniu zmierzającym do uzyskania przez nauczyciela stopnia awansu zawodowego. Decyzja Kuratora z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...](dalej decyzja z [...] listopada 2009 r.) rozstrzyga sprawę co do istoty, zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja ta nie ma uzasadnienia faktycznego i prawnego ani pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie (art. 104 § 1 i 2, i art. 107 § 1 i 3 kpa). Kurator w decyzji z [...] listopada 2009 r., bez jakiegokolwiek uzasadnienia wskazuje, że wobec Skarżącej nie znajduje zastosowania art. 9c ust. 11 KN, uprawniający nauczyciela w przypadku negatywnej ostatecznej oceny dorobku zawodowego nauczyciela, na wniosek nauczyciela i za zgodą dyrektora szkoły (przedszkola; art. 3 pkt 2 KN; art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty j.t. Dz.U. 256/04/2572 ze zm.), jednego dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy (A. Barański w: A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska-Skrzeczyńska "Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz" ABC 2007 s. 96 uw. 7); narzuca - w przypadku ponownego złożenia wniosku do dyrektora przedszkola - konieczność odbycia stażu w pełnym wymiarze 2 lat i 9 miesięcy. Postępowanie w sprawie ustalenia oceny dorobku zawodowego nauczyciela jest mocno sformalizowane, dwuinstancyjne, z wyraźnie określonymi terminami czynności i odwołaniem (art. 9c ust. 9 KN). Zgodnie z art. 9c ust. 6 KN, ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu ustala, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia złożenia sprawozdania, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela, dyrektor szkoły. W myśl zd. 2 ust. 3 art. 9c KN, po zakończeniu stażu nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji tego planu. Stosownie do § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. 260/04/2593, zm. 214/07/1580), w terminie 30 dni od dnia zakończenia stażu nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego. Z powyższej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, że ocenę dorobku zawodowego dokonuje się dopiero po zakończeniu stażu, a nie w trakcie stażu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że ocena z dnia [...] października 2009 r. została dokonana przed zakończeniem stażu, który miał być realizowany do dnia [...] października 2009 r. Zgodnie z art. 9h ust. 2 KN, czynności podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego podjęte z naruszeniem postanowień Karty Nauczyciela, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów wydanych na podstawie art. 9g ust. 10 są nieważne, o czym stwierdza w drodze decyzji administracyjnej odpowiedni organ sprawujący nadzór podległościowy lub właściwy minister. Niezrozumiałym jest zatem stanowisko Dyrektora Departamentu Strategii MEN, zaprezentowane w piśmie z dnia [...] lutego 20010 r. nr [...]. Przepisy art. 9c i art. 9h ust. 1 pkt 2 i ust. 2 KN, znajdują się w rozdziale 3a Awans zawodowy nauczycieli Karty nauczyciela, zatem Minister Edukacji Narodowej ma nie tylko prawo, ale i obowiązek przeprowadzenia postępowania mającego na celu zbadanie, czy czynności (wszelkie decyzje, lecz i inne czynności organów uczestniczących w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego mniemające formy decyzji administracyjnej; A. Klawenek "Karta Nauczyciela komentarz" oddk 2005 s. 71-72 uw. 1, 2). Czynności podejmowane w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie szeroko rozumianego awansu zawodowego nauczycieli mają miejsce w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem stosownej decyzji administracyjnej (A. Klawenek – op. cit. s. 53 uw. 3, 4; podobnie między innymi wyrok WSA w Warszawie z: 4.3.2005 r., II SA/Wa 1289/04, LEX nr 164729; 6.X.2004 r., II SA 4048/03, LEX nr 160331). Powyższe jednoznacznie oznacza, że postępowanie prowadzone w tej kategorii spraw (w tym również w przedmiocie oceny dorobku zawodowego) winno spełniać wymagania formalne wynikające z Karty Nauczyciela, aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie a także Kodeksu postępowania administracyjnego - znajdującego zgodnie z postanowieniami jego art. 1 - zastosowanie we wszystkich sprawach administracyjnych prowadzonych przez organy administracji, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w nieprawomocnym wyroku z 20 maja 2010 r., IV SA/Po 985/09. Z powyższych względów Sąd przyjął, że ocena jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 kpa. Wobec powyższego sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa) i nie zachodzi przesłanka odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). 2. Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzję Kuratora z [...] listopada 2009 r. doręczono Skarżącej dnia [...] listopada 2009 r., przeto termin do wniesienia skargi upłynął dnia [...] grudnia 2009 r. (art. 53 § 1 ppsa). Sąd odrzucił zatem skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Ponieważ Skarżąca nie została pouczona przez Kuratora o terminie i sposobie wniesienia skargi, ani przez Dyrektora Departamentu Strategii MEN o możliwości wniesienia skargi (z naruszeniem art. 9 i art. 107 § 1 w zw. z art. 140 kpa), przeto w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, Skarżąca może złożyć wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (w którym znajdują się akta sprawy, a dopiero z uzasadnienia niniejszego postanowienia Sądu Skarżąca dowiedziała się o możliwości złożenia skargi do Sądu i wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia; wyrok WSA w Warszawie z 2.3.2006 r., III SA/Wa 3288/05, akceptowany przez akceptowane przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydanie 4 LexisNexis 2010 s. 242 uw. 2; odpowiednio – orzeczenie SN z 15.6.1957 r., 2 CZ 123/57; NP 3/58/116; W. Siedlecki w Przeglądzie orzecznictwa SN, PiP 1/59/119; glosa K. Lipińskiego w OSPiKA 3/59/71, akceptowane przez J. Krajewskiego w: "Kpc z komentarzem" W.Pr. 1989 t. 1 s. 277 uw. 9), wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ppsa), uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – wraz ze skargą. MZ