IV SA/Po 336/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/ IV SA/Po 336/05 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w C. zwrócił się pismem z dnia 4 października 2004 r. do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o zwrot kosztów pochówku, w kwocie [...]zł, zmarłego mieszkańca Z. D. W piśmie wyjaśniono, że Z. D. został mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w C. w dniu 3 grudnia 2003 r., nie posiadał żadnego dochodu, a od stycznia 2004 r. otrzymywał zasiłek stały wyrównawczy wypłacany przez Ośrodek Pomocy Społecznej w K. Podano też, że nie udało się ustalić żadnego członka rodziny ponieważ zmarły wcześniej przebywał w noclegowni w L. i nie posiadał stałego zameldowania. W związku z tym Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. pismem z 25 października 2004 r. wezwał Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C. o ustalenie czy zmarły miał żonę, dzieci, rodzeństwo, rodziców i inne osoby bliskie. Dyrektor Domu Pomocy Społecznej ustalił, że zmarły był rozwiedziony, miał dwie córki już pełnoletnie, ale była żona zmarłego odmówiła w imieniu córek i swoim, refundacji kosztów pogrzebu. Natomiast rodzice zmarłego byli nieznani, a innych osób bliskich nie ustalono. Pismami z dnia 19 listopada i 29 listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. poinformował Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C., że po wnikliwym przeanalizowaniu sprawy nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia prośby, ponieważ od chwili zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej Z. D. nabył prawo do wszystkich usług łącznie z pochówkiem. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej powołał się na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. nr 82 poz. 929), które w § 9 – 12 określa standardy obowiązujących podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej, a w załączniku nr 1 rozdział II "usługi opiekuńcze i wspomagające" pkt 6 stanowi, że dom pomocy społecznej sprawia pogrzeb zgodnie z wyznaniem zmarłego mieszkańca domu. W wyniku dalszej wymiany korespondencji między stronami Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K., pismem z dnia 22 grudnia 2004 r. nr [...], poinformował Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C., iż nie znalazł podstaw do wydania decyzji w niniejszej sprawie, gdyż przepisy kpa stanowią, że organ załatwia sprawę w drodze decyzji, ale w granicach upoważnienia ustawowego, czyli konkretnego przepisu prawa materialnego. Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w C. pismem z dnia 4 stycznia 2005 r., za pośrednictwem Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie "od decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] r., uzupełnionej w dniu 22 grudnia 2004 r. odmawiającej zwrotu kosztów pochówku zmarłego mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w C.". W odwołaniu tym wniesiono o uchylenie wymienionej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania przez Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C. z dnia [...]r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium, powołując się na przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej oraz obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., stwierdziło, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie pisemnych decyzji administracyjnych, a do postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej mają zastosowanie przepisy Kpa. Odwołanie, zgodnie z art. 127 kpa, można wnieść od decyzji wydanej w I instancji. Natomiast zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie odwołanie wniesione zostało od zwykłych pism, nie mających znamion decyzji, co zgodnie z art. 134 kpa, musiało skutkować stwierdzenie niedopuszczalności wniesionego odwołania. Wnosząc skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w C. wniósł o uchylenie tego postanowienia i rozstrzygnięcie odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i "przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Gminy K. W uzasadnieniu skargi Dyrektor DPS powołał się na przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. twierdząc, że mają one zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na to, że Z. D. został mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w C. na podstawie przepisów tej ustawy. Skarżący stwierdził, że stanowisko organu odwoławczego jest bezzasadne i niezgodne z prawem, wskazując na treść art. 43 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., z którego wynika, że decyzje administracyjne wydawane są w formie pisemnej. Zdaniem skarżącego fakt, że Burmistrz K. odmówił przyznania świadczenia w innej formie niż decyzja, bez zastosowania jakichkolwiek przepisów (mimo protestów skarżącego i wniosku o wydanie decyzji administracyjnej), nie może go pozbawić możliwości wniesienia odwołania, tym bardziej, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sąd nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do niedopuszczalności odwołania Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie przesądza jego treść, a nie forma. Użycie tej czy innej nazwy, bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia jeżeli jest to akt rozstrzygający co do istoty indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracji publicznej. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ (wyrok NSA z 20 lipca 1981 r. sygn. SA 1163/81 – OSP 1982/9/169; wyrok SN z 18 października 1985 r. sygn. II CR 320/85 – OSNC 1986/10158; wyrok NSA z 21 lutego 1994 r. sygn. I SAB 54/93 – OSP 1995/11/222; postanowienie SN z 18 października 1995 r. sygn. III ARN 45/95 – OSNP 1996/10/138; wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r. sygn. III SAB 34/01 – Lex nr 79247). Niewątpliwie przedmiotowa sprawa należy do właściwości organów administracji publicznej, a pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] listopada 2004 r. i [...] grudnia 2004 r. zawierają niezbędne elementy pozwalające zakwalifikować je jako decyzje. Wbrew twierdzeniom Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C. podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.), a nie przepisy "starej" ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. bowiem istotny w tym zakresie jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Nieuzasadnione jest stanowisko Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dotyczące braku podstaw do wydania decyzji, gdyż, jak twierdzi, przepisy kpa stanowią, że organ załatwia sprawę w drodze decyzji, ale w granicach upoważnień ustawowych, czyli konkretnego przepisu prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w sprawach nie uregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 106 cytowanej ustawy o pomocy społecznej przyznanie lub odmowa świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej z wyjątkiem świadczeń w postaci pracy socjalnej i poradnictwa oraz przyznania biletu kredytowego. Do świadczeń z pomocy społecznej zalicza się, zgodnie z art. 36 ust. 2 lit. "f" i lit. "o" ustawy o pomocy społecznej, sprawienie pogrzebu oraz pobyt i usługi w domu pomocy społecznej. Natomiast art. 58 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajanie ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych w całości pokrywa dom pomocy społecznej. Standard obowiązujących podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej określa, obowiązujące w dacie orzekania w niniejszej sprawie, rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. nr 82 poz. 929), wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.). Rozporządzenie to, zgodnie z art. 159 ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. utraciło moc z dniem 15 listopada 2005 r., kiedy to weszło w życie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. nr 217 poz. 1837). Zgodnie z § 9 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 15 września 2000 r. oraz załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia w rozdziale II "Usługi opiekuńcze i wspomagające" pkt 6 ustanowiono, że dom pomocy społecznej zapewnia pogrzeb zgodnie z wyznaniem mieszkańca domu. W świetle wyżej przytoczonych okoliczności rzeczą organu odwoławczego będzie rozpoznanie odwołania Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w C., o ile zostało wniesione w ustawowym terminie, i wydanie stosownego orzeczenia, w zależności od wyników postępowania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/