IV SA/Po 34/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-07-07

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 ust. 1 lit. c PPSA, można odmówić ustanowienia adwokata z urzędu z powodu braku wykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący, mimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawach dotyczących chorób zawodowych, nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Fakt ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej świadczy o możliwości poniesienia takich kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący S.J. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu w przedmiocie choroby zawodowej. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy z uwagi na przepis PPSA zwalniający strony w sprawach dotyczących chorób zawodowych z tych kosztów. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 29 kwietnia 2009r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę S.J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżący reprezentowany przez adwokata K.D. złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem a źródłem ich utrzymania są należne im świadczenia rentowe i emerytalne w łącznej wysokości 5.018,51 zł. Z dodatkowych informacji wynika, że skarżący posiada mieszkanie o pow. 48m2. Na podstawie art. 239 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Mając więc na uwadze fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa stwierdzenia choroby zawodowej, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 upsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając informacje przedłożone przez wnioskodawcę stwierdzić należy, że S.J. przy uwzględnieniu wysokości deklarowanego dochodu wynoszącego 5.018,51 zł. nie może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Świadczyć o tym również fakt, iż skarżący ustanowił już pełnomocnika w osobie adwokata K.D., który zgodnie z przesłanym pełnomocnictwem ustanowiony został do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje odmowę ustanowienia adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło