IV SA/Po 341/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2009r nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ D.Mataczyński R.W. wniósł skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł., działając poprzez pełnomocnika – córkę N.W. – W., po wydaniu postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem a źródłem ich utrzymania jest dochód z upraw, chowu i hodowli w wysokości 5720 zł na rok. Z dodatkowych informacji wynika, że wnioskodawca posiada dom o pow. 120 m2 . Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 15 lipca 2009r. (odebranym w dniu 21 lipca 2009r. k. 50) wezwał R.W. do przedłożenia wyciągów ze wszystkich kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, przedłożenie kopii zeznań podatkowych, zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym i określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.). Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. W związku z powyższym na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), stwierdzić należy iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Z wyliczenia zawartego w formularzu wniosku wynika, iż wnioskodawca wraz z żoną posiadają stały miesięczny dochód. Trudno przy tym przyjąć aby podany przez skarżącego dochód 5720 zł na rok stanowił jego rzeczywisty dochód. Mało prawdopodobnym jest bowiem aby trzyosobowa rodzina posiadając na utrzymaniu dom o pow. 120 m2 utrzymywała się z kwoty 476 zł miesięcznie, tym bardziej iż wnioskodawca prowadzi wraz z żoną pieczarkarnię (vide nagłówek faksu przesłanego do Sądu w dniu 1 czerwca 2009r. k. 14 – 15 akt). Powyższe pozwala sądzić, iż rzeczywisty dochód wnioskodawcy jest wyższy od deklarowanego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwrócić należy przy tym uwagę na fakt, iż wnioskodawca wbrew wezwaniu Sądu nie przedłożył wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do niego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii zeznań podatkowych za lata 2008 – 2009, zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym i nie określił kwoty stałych wydatków miesięcznych. Tym samym wnioskodawca uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym. Przy braku informacji objętych zakresem pisma o przesłanie dodatkowych informacji dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, przy braku wiarygodnych danych dotyczących dochodu nie można uznać R.W. za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński j.a.