IV SA/Po 341/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018r. oddalił skargę A. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. A. P. po doręczeniu jej uzasadnienia powyższego wyroku w dniu 18 lipca 2018r. (k. 94 akt), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W powyższym wniosku skarżąca podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] zł. z których opłaca wyżywienie, zakup środków czystości, opłaty za media, ubezpieczenia i podatki, opłaty za telefon i Internet, zobowiązania bankowe, opłaty związane z edukacją dzieci i zakup paliwa w celu dojazdu do pracy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nieruchomość w L. H. stanowi współwłasność z mężem i obciążona jest hipoteką na łączną kwotę [...]GBP. W załączeniu wnioskodawczyni przesłała wyciągi bankowe za okres 6.06 - 29.08.2018r., rachunki za gaz, kopie potwierdzającą wysokość opłaty komunalnej, bilet szkolny syna, opłaty półrocznej za wodę, opłaty telewizyjną i za samochód oraz raty kredytu za dom. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku, stwierdzić należy, że nie można wnioskodawczyni uznać za osobę, której winno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów Skarżąca mieszka na stałe poza granicami kraju. Z tytułu zatrudnienia uzyskuje również stały dochód wynoszący [...] GBP. Posiada również wraz z mężem dom, który obciążony jest hipoteką w wysokości [...] GBP. W tym miejscu wskazać należy, iż fakt spłacania kredytu, którego rata wynosi [...] GBP nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami związanymi z prowadzeniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 28czerwca 2005r. sygn. akt II GZ 56/05). W tym miejscu wskazać należy, iż wszystkie opłaty na które powołuje się wnioskodawczyni nie stanowią jej wyłącznego kosztu utrzymania. W związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z P. P. rachunki za gaz, opłata komunalna, bilet szkolny syna, opłata półroczna za wodę, opłata telewizyjną i opłata za samochód oraz koszty kredytu bankowego na zakup nieruchomości stanowią wydatki obciążające również jej męża. Stosownie bowiem do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 682) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1266/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl ). W tym miejscu stwierdzić należy, iż w świetle przedstawionych przez skarżącą informacji i dokumentów odstąpiono od ustalenia sytuacji majątkowej i dochodów męża wnioskodawczyni. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego już tylko informacje przedstawione przez wnioskodawczynię, w tym dotyczące jej dochodu w wysokości [...] GBP, przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej argumentacji pozwalają na ocenę, że skarżąca jest w stanie opłacić koszty sądowe jak i pełnomocnika z wyboru celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.