IV SA/Po 344/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-07-04
Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska - Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która ustala parametry zabudowy i zagospodarowania terenów (minimalna powierzchnia działki, minimalna powierzchnia biologicznie czynna) sprzeczne z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jest nieważna w części dotyczącej tych terenów?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która ustala parametry zabudowy i zagospodarowania terenów (minimalna powierzchnia działki, minimalna powierzchnia biologicznie czynna) w sposób sprzeczny z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, narusza art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i podlega stwierdzeniu nieważności w części dotyczącej tych terenów. Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami [...] i MW, ponieważ ustalone w planie minimalne powierzchnie działek i biologicznie czynnych były sprzeczne z wymogami studium, które dopuszczało zabudowę na działkach o większej powierzchni i wymagało zalesienia minimum 50% powierzchni działki na terenach dolesień i korytarzy ekologicznych.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej naruszenie ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda wskazał, że ustalenia planu dotyczące minimalnej powierzchni działek i minimalnej powierzchni biologicznie czynnej dla terenów oznaczonych symbolami [...] i MW są sprzeczne z ustaleniami studium, które dopuszczało zabudowę na działkach o większej powierzchni i wymagało zalesienia minimum 50% powierzchni działki na terenach dolesień i korytarzy ekologicznych. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując m.in. koniecznością doprecyzowania ustaleń studium ze względu na różnicę skal map oraz zmianę stanu faktycznego terenu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami [...] i MW oraz zasądził od Gminy G. na rzecz W. W. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. sprawy ze skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów mieszkaniowych i mieszkaniowo-usługowych w Jankowie Dolnym 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami [...] i MW; 2. zasądza od Gminy G. na rzecz W. W. kwotę [...]zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Pismem z [...] marca 2019 r. (znak: [...]) W. W. (dalej też jako "Wojewoda" lub "Skarżący"), reprezentowany przez r.pr. M. B., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej w skrócie "u.s.g."), zaskarżył w części uchwałę Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów mieszkaniowych i mieszkaniowo-usługowych w Jankowie Dolnym (zwaną też dalej "Uchwałą" lub "Planem"), i wniósł o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały (tj. części tekstowej Planu) w części dotyczącej ustaleń odnoszących się do terenów [...] i MW oraz załącznika nr [...] do Uchwały (tj. części graficznej Planu) w części dotyczącej ustaleń odnoszących się do terenów [...] i MW – ze względu na istotne naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p.");
2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że Uchwała wpłynęła do Wojewody [...] czerwca 2018 r. Następnie wskazał, że dokonując oceny legalności Uchwały, Skarżący – w odniesieniu do zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ("m.p.z.p.") – stwierdził, iż wbrew wynikającemu z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wymogowi nienaruszania przez plan miejscowy ustaleń studium, postanowienia Planu w zakresie parametrów i wskaźników zagospodarowania terenu, tj. minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek i minimalnej powierzchni biologicznie czynnej dla południowej części terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW i terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej [...], naruszają ustalenia obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. (uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lutego 2000 r. – zwana też dalej "Studium"). Na wyrysie ze Studium, stanowiącym obligatoryjny element rysunku Planu, południowa część terenu [MW] oraz teren [...] wchodzą w skład jednostki oznaczonej symbolem D - tereny dolesień, korytarze ekologiczne z dopuszczeniem zabudowy. W ramach terenów dolesień zostały zaznaczone tereny zajęte przez wody oznaczone jako W. Zgodnie z pkt 3.2 pn. "Zasady określenia stref polityki przestrzennej" (s. 33 Studium) ustala się, że na obszarach oznaczonych na rysunku Studium symbolami D i OD dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i letniskową na działkach o powierzchni min. 2000 m2 pod warunkiem zalesienia min. 50% powierzchni działki. Mając na względzie cytowane zapisy Studium, Skarżący stwierdził, że ustalenia Planu odnoszące się do południowej części terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oznaczonej symbolem MW zawarte w § 8 ust. 2 pkt 7 (minimalna powierzchnia biologicznie czynna - 25% powierzchni działki) i w § 8 ust. 2 pkt 15 (minimalna powierzchnia nowo wydzielonych działek - 800 m2) oraz ustalenia odnoszące się do terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej oznaczonej symbolem [...] zawarte w § 8 ust. 1 pkt 13 (minimalna powierzchnia biologicznie czynna - 30% powierzchni działki) i w § 8 ust. 1 pkt 24 (minimalna powierzchnia nowo wydzielonych działek dla zabudowy wolnostojącej 750 m2, a dla zabudowy bliźniaczej 350 m2) Uchwały są sprzeczne z ustaleniami obowiązującego Studium. W ocenie Skarżącego za spełnienie ustaleń studium w zakresie wymogów dla terenów dolesień i korytarzy ekologicznych nie można uznać wyznaczenia na terenach MW i [...] niewielkich terenów obowiązkowej zieleni biologiczno czynnej wyłączonych z zabudowy, które na rysunku Planu zostały wyznaczone w postaci zielonego szrafu.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. (dalej też jako "Wójt") wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotowy Plan stanowi zmianę dotychczas obowiązującego planu miejscowego, w którym tereny przewidziane są już pod zainwestowanie, zostały jedynie zmienione funkcje i doprecyzowane parametry zabudowy. Od czasu uchwalenia obowiązującego planu, Studium dla przedmiotowego terenu nie uległo zmianie. Nowy Plan jest zatem jedynie zmianą i doprecyzowaniem obowiązującego planu miejscowego w zakresie terenu dotychczas przeznaczonego pod MU (teren zabudowy mieszkaniowej z usługami) – zmiana przeznaczenia na teren [...] (teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej). Podobnie teren, który w dotychczas obowiązującym planie przeznaczony było pod AG (teren aktywizacji gospodarczej) oraz teren Kp (teren drogi publicznej), ma obecnie funkcję MW (teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Sporządzona zmiana m.p.z.p. została wykonana w oparciu o obowiązujące Studium, którego załącznik graficzny został wykonany w skali 1:20.000 na mapie topograficznej. Opracowany Plan został natomiast wykonany w skali 1:1000 na mapie zasadniczej. Przejście pomiędzy tymi skalami oznacza dwudziestokrotne powiększenie i wymusza podejmowanie decyzji planistycznych w zakresie doprecyzowania granic pomiędzy docelowymi jednostkami funkcjonalnymi w planie miejscowym. Tym samym, mając na względzie jeszcze to, że poszczególne jednostki wyznaczone w Studium zostały określone na podstawie mapy glebowo-rolniczej, to sporządzając Plan dokonano weryfikacji zasięgu poszczególnych jednostek uwzględniając faktyczny stan w terenie, ukształtowanie i użytkowanie terenu oraz uwzględniając dotychczasowe uwarunkowania planistyczne w postaci dotychczas obowiązującego planu miejscowego. Mając na względzie również to, że znajdujący się dotychczas na działkach nr [...] i [...] zbiornik wodny (stawek) wysycha, a na terenie działki nr [...] brak jest obniżeń terenu, w których długookresowo mogłaby się gromadzić woda, to dokonano stosownej interpretacji rysunku Studium. W wyniku tych działań stwierdzono, mając na względzie spójność opracowanej zmiany planu i obwiązującego Studium, że właściwym jest wskazanie na terenach (2MN/U i MW) choćby niewielkich obszarów obowiązującej zieleni biologicznie czynnej – terenu wyłączonego z zabudowy, w ten sposób realizując zachowanie zgodności ze Studium (w ramach powierzchni biologicznie czynnej mogą być realizowane również niewielkie zbiorniki wodne – stawy). Ponadto, odnośnie do terenu [...], Wójt wskazał, że cały obszar objęty opracowaniem jest skanalizowany, zatem wskazana w Planie minimalna powierzchnia działki na terenie [...] wynosząca 350 m2 nie jest sprzeczna ze Studium, bowiem na terenach, które są skanalizowane, Studium nie określa minimalnej wielkości działek.
Na rozprawie w dniu [...] lipca 2018 r. pełnomocnik Wojewody podtrzymał wnioski i wywody skargi. Ponadto wyjaśnił, że Wojewoda weryfikował prawidłowość procedury planistycznej i nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień. Odnosząc się zaś do zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia, że na terenach, które są skanalizowane, Studium nie określa minimalnej wielkości działek, pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że takie postanowienie dotyczy terenów innego rodzaju, a mianowicie terenów osadniczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
1. Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w Wągrowcu wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506; w skrócie "u.s.g.").
1. W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z [...].07.2005 r., II OSK [...], ONSAiWSA 2006, nr [...], poz. 7; postanowienie NSA z [...].11.2005 r., I OSK [...], Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA").
2. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały (co, jak wskazano w skardze, nastąpiło [...] czerwca 2018 r.) nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę później, w trybie art. 93 u.s.g.
2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. T., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z [...].03.2008 r., I OSK [...]; z [...].04.2008 r., II GSK [...]; z [...].10.2010 r., I OSK [...]; dostępne w CBOSA), przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych (por. wyrok NSA z [...].06.2014 r., II OSK [...], CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
1. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów mieszkaniowych i mieszkaniowo-usługowych w Jankowie Dolnym.
2. Autor skargi wyraźnie wskazał, że zaskarża Uchwałę "w części", nie precyzując wszakże, w jakiej części. Z pkt 1 wniosków skargi wynika wszakże jednoznacznie, że przedmiot zaskarżenia obejmuje ustalenia dotyczące terenów [...] i MW (w części tekstowej i graficznej Planu). W konsekwencji w takim wyłącznie zakresie (z zastrzeżeniem wszakże pkt 5 poniżej) Uchwała została poddana kontroli Sądu.
3. Jak wynika z części wstępnej Uchwały, jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p."). Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym W. W. z dnia [...] maja 2018 r. (poz. 4413) i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (§ 16 Uchwały).
4. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest aktem prawa miejscowego – zostało to expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
3. Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody z [...] marca 2019 r. za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia (zob. pkt 2.2. powyżej) oraz własnej kognicji.
4. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym od [...] listopada 2015 r.) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
1. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") – którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy.
2. Pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa – należy wiązać zaś przede wszystkim z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z [...].05.2009 r., II OSK [...]; z [...].09.2008 r., II OSK [...] – CBOSA). A ponieważ m.p.z.p. jest aktem prawa miejscowego, to w pojęciu "zasad sporządzania planu miejscowego" mieszczą się także – obok szczegółowych zasad sporządzania tego rodzaju aktów planistycznych, określonych przede wszystkim w u.p.z.p. – także ogólne wymogi, jakie powinien spełniać każdy prawidłowo sporządzony akt prawa miejscowego (zob. szerzej: wyrok WSA z [...].03.2019 r., IV SA/Po [...], CBOSA).
5. W rozpoznawanej skardze jej autor podniósł zarzuty mieszczące się w drugiej z ww. kategorii wadliwości – naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, a ściślej: wynikającego z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wymogu, aby plan miejscowy "nie naruszał" ustaleń studium. Pomimo że Wojewoda nie podniósł żadnego zarzutu, który dotyczyłby naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego – brak zarzutów w tym zakresie potwierdził na rozprawie jego pełnomocnik – to Sąd był zobligowany zbadać tę okoliczność z urzędu, jako że rozpoznawana skarga jest pierwszą wniesioną na przedmiotową Uchwałę (por. wyroki WSA: z [...].10.2011 r., II SA/Kr [...]; z [...].04.2013 r., IV SA/Po [...]; z [...].07.2013 r., II SA/Wr [...] – CBOSA). W wyniku tego badania Sąd stwierdził, że zaskarżony Plan został uchwalony z zachowaniem procedury określonej w art. 17 u.p.z.p. Ubocznie należy zauważyć, że kwestia ta nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami.
W konsekwencji możliwe było przejście do analizy zarzutów skargi, które odnosiły się do wadliwego, zdaniem Skarżącego, ukształtowania treści części Planu.
6. Jedyny zarzut skargi dotyczył naruszenia postanowień obowiązującego na obszarze Gminy G. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (w skrócie "Studium") – które zostało przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] lutego 2000 r., z późn. zm.
1. W związku z tym podkreślenia na wstępie wymaga, że studium jest aktem o charakterze ogólnym, gdyż wyznacza ono podstawowy zarys tudzież kierunki zagospodarowania gminy, natomiast uszczegółowienie zasad zagospodarowania terenów następuje w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjmuje się, że stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia tych ustaleń. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest związanie planowania miejscowego przez ustalenia studium, którego stopień może być – w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy albo słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień m.p.z.p., ale nie mogą być między sobą sprzeczne. Studium jest formą realizacji obowiązku prowadzenia polityki przestrzennej przez samorządowe władze lokalne i jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzeniu m.p.z.p. Studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, W. 2016, art. 9 Nb 3). W myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Wprowadzenie wymogu "nienaruszania" ustaleń studium przez plan miejscowy zdaje się rozluźniać związek miedzy studium a planem miejscowym (który, zauważmy, w stanie prawnym obowiązującym przed [...] października 2010 r. wyrażał się w ściślejszej formule wymaganej "zgodności" jednego aktu z drugim). Na gruncie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. należy przyjąć, że ustalenia studium są w tym znaczeniu wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, że plany te nie mogą naruszać ustaleń studium (por. wyroki NSA: z [...].06.2014 r., II OSK [...]; z [...].12.2017 r., II OSK [...] – CBOSA).
2. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że w przypadku zaskarżonego Planu do takiego naruszenia jednak doszło, w odniesieniu do ustaleń dotyczących terenów oznaczonych w Planie symbolami [...] (teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej - zob. § 3 pkt 1 in fine Planu) oraz MW (teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - zob. § 3 pkt 2 Planu).
3. Jest poza sporem, że część południowa terenu MW oraz teren [...] wchodzą w skład jednostek oznaczonych w Studium symbolami D (tereny dolesień, korytarze ekologiczne) oraz W (wody). Obszary te (oznaczone symbolami D i W) współtworzą lokalny system ekologiczny (tzw. Econet), w odniesieniu do którego uchwałodawca lokalny podkreślił w Studium, że: "Znaczenie systemowego kształtowania obszarów zieleni jest kapitalne, a najważniejsze zasady to: możliwość wymiany energii ekologicznej, zachowanie najcenniejszych zbiorowisk naturalnych flory i fauny, zwiększenie pojemności środowiska na przekształcenia, poprawa walorów klimatycznych i krajobrazowych" (s. 32–33 Kierunków). Jednocześnie w Studium zastrzeżono, że: "Na obszarach oznaczonych na rysunku STUDIUM symbolami D i OD ["OD – tereny dolesień, korytarze ekologiczne na glebach pod ochroną" – uw. Sądu] dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i letniskową na działkach o powierzchni min. 2000 m2 pod warunkiem zalesienia min. 50% powierzchni działki" (s. 33 Kierunków). Natomiast w innym miejscu Studium wskazano, że: "Na obszarach oznaczonych na rysunku STUDIUM symbolami D i OD dopuszcza się zabudowę mieszkaniową i letniskową na działkach o powierzchni min 1500 m2 pod warunkiem zalesienia minimum 50% pow. działki" (s. 43 Kierunków).
Choć pomiędzy ostatnio cytowanymi fragmentami Studium zachodzi pewna niezgodność odnośnie do wymaganej minimalnej powierzchni działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową i letniskową na obszarach oznaczonych symbolami D i OD – czy ma być to 2000 m2 czy 1500 m2 – to niezgodność ta nie ma istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Przyjmując bowiem nawet interpretację najbardziej korzystną dla właścicieli nieruchomości położonych na ww. obszarach, należy uznać, że powierzchnia wydzielanej działki pod zabudowę na tych obszarach – w tym na obszarze oznaczonym na rysunku Studium symbolem D – nie powinna wynosić mniej niż 1500 m2. Zarazem w każdym przypadku aktualny pozostaje warunek zalesienia minimum 50% takiej działki – lege non distinguente: każdej takiej działki położonej w granicach ww. obszaru D, a nie wybranej części tego obszaru.
4. Tymczasem w Planie ustalono następujące parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w zakresie minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek oraz minimalnej powierzchni biologicznie czynnej:
1. dla terenu [...]:
- "minimalną powierzchnię terenu biologicznie czynnego – 30% powierzchni działki" (§ 8 ust. 1 pkt 13 Planu);
- "minimalną powierzchnię nowo wydzielanych działek dla zabudowy wolnostojącej 750 m2, dla zabudowy bliźniaczej 350 m2, minimalna powierzchnia działek nie dotyczy terenów pod infrastrukturę techniczną, dojścia i dojazdy" (§ 8 ust. 1 pkt 24 Planu);
2. dla terenu MW:
- "minimalną powierzchnię terenu biologicznie czynną – 25% powierzchni działki" (§ 8 ust. 2 pkt 7 Planu);
- "minimalną powierzchnię nowo wydzielanych działek 800 m2, minimalna powierzchnia działek nie dotyczy terenów pod infrastrukturę techniczną, dojścia i dojazdy" (§ 8 ust. 2 pkt 15 Planu).
5. W świetle powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że cytowane postanowienia Planu w istotnym stopniu naruszają wcześniej przywołane ustalenia Studium dotyczące minimalnej powierzchni działek przeznaczonych pod zabudowę oraz zapewnienia zalesienia minimum 50% powierzchni takich działek. Ponadto godzi się zauważyć, że przeznaczenie terenu oznaczonego w Planie symbolem [...] – teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej – pozostaje w ewidentnej sprzeczności z przewidzianym dla tego terenu (a przynajmniej dla przeważającej jego części) przeznaczeniem w Studium wyrażonym symbolem W: obszary wód.
6. Bez wpływu na taką ocenę pozostają argumenty podniesione przez Wójta w odpowiedzi na skargę, a w szczególności:
- fakt, iż rysunek Studium został wykonany na mapie o znacznie większej skali (1:20.000) niż rysunek Planu (sporządzony na mapie w skali 1:1.000) – gdyż wytknięta niezgodność dotyczy nie jakichś "pasów granicznych" pomiędzy obszarami o różnych przeznaczaniach w Studium, lecz terenów, co do których jest bezsporne, że w istotnej części znajdują się one w granicach obszarów oznaczonych na rysunku Studium symbolami D (dot. terenu MW w Planie) oraz W (dot. terenu [...] w Planie);
- okoliczność, że, jak podnosi Wójt, "znajdujący się dotychczas na działkach nr [...] i [...] zbiornik wodny (stawek) wysycha, a na terenie działki nr [...] brak jest obniżeń terenu, w których długookresowo mogłaby się gromadzić woda" – a więc że, jak należy rozumieć, ustalenia Studium dotyczące położenia obszarów wód przestały w tym zakresie odpowiadać rzeczywistości – gdyż w takim przypadku niezbędną spójność pomiędzy ustaleniami Studium i projektowanego Planu należało osiągnąć poprzez dokonanie, przed uchwaleniem Planu, stosownej zmiany Studium, a nie w drodze twórczej "interpretacji rysunku studium", będącej w istocie interpretacją sprzeczną z ustaleniami Studium;
- fakt, że w Planie, na terenie oznaczonym symbolem MW wskazano fragment opisany na rysunku Planu jako "teren obowiązkowej zieleni biologiczno czynnej - wyłączony z zabudowy" – gdyż, jak to już wyżej wskazano, w Studium wymóg zapewnienia terenów zielonych, w postaci obowiązkowych zalesień, przewidziano dla każdej z działek przeznaczanych pod zabudowę w obszarze D, a nie tylko dla pewnego fragmentu tego obszaru;
- ustalenie Studium, zgodnie z którym dla terenów, które są skanalizowane, nie określa się minimalnej wielkości działek – gdyż takie postanowienie dotyczy tylko terenów określonych w Studium jako "tereny osadnicze", oznaczone symbolami: M; OM; M,U,P (zob. pkt 4.3, s. 44–45 Kierunków), nie zaś obszarów dolesień i korytarzy ekologicznych (D) ani, co oczywiste, obszarów wód (W).
7. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że cytowane wyżej postanowienia § 8 ust. 1 pkt 13 i 24 oraz ust. 2 pkt 7 i 15 Planu naruszają odnośne ustalenia Studium. A ponieważ samo wyeliminowanie tych postanowień z obrotu prawnego nie doprowadziłoby do przywrócenia stanu zgodnego z prawem – powstałaby bowiem wówczas luka normatywna, związana z tym, że regulacja planistyczna odnosząca się do terenów [...] i MW pozbawiona byłaby obligatoryjnych postanowień z zakresu ustaleń dotyczących parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu (art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.) – konieczne było stwierdzenie nieważności ogółu tych ustaleń Planu, które odnoszą się do terenów [...] i MW (zarówno w części tekstowej, jak i graficznej Planu).
8. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło