IV SA/Po 354/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych, uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2006 r. nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus Wnioskiem z 10 sierpnia 2006r. I. W. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na Kingę W.. Do wniosku załączono dwa zaświadczenia wystawione z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z których wynika że I. W. złożyła zeznanie podatkowe PIT-36 za 2005r. wykazując dochód w kwocie 8.015,06 zł, a P. W. za rok 2005 wykazał dochód 25.318,94 zł. Decyzją nr [...] z [...] organ I instancji odmówił, na podstawie art. 5 ust. 1, ust.3 i art. 10 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm., dalej: u.ś.r.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2006r., nr 130, poz. 903), przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dochód rodziny skarżącej w roku 2005, w przeliczeniu na osobę wyniósł 697,89 zł i przekroczył kryterium określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r. Organ podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 23 u.ś.r. uwzględnił utratę dochodu skarżącej za rok 2005r. do uzyskania prawa do urlopu wychowawczego. W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, że za dochód uzyskany w 2005r., bezzasadnie uznana została także należność spółki A. P. w kwocie 13.484,61 zł. Skarżąca wskazała, że mimo uzyskania prawomocnego nakazu zapłaty dnia 10 listopada 2005r. wydanego przez Sąd Rejonowy, Wydział [...] w sprawie sygn. akt [...], kwota ta nie została od dłużnika wyegzekwowana. Decyzją nr [...] z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał na § 2 ust. 2 pkt 6 a rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005r., nr 105, poz. 881, ze zm.) zobowiązujący wnioskodawcę do dołączenia zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego dochodu. Ponadto organ wskazał, że z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżąca, bądź jej mąż, kwestionowali dołączone zaświadczenia. Powyższą decyzję drugoinstancyjną I. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniesiono naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 5 ust. 1 u.ś.r. i przepisów postępowania – art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Skarżąca podtrzymała swoją wcześniejszą argumentację wskazując, że pismem z 16 maja 2006r. sygn. akt [...], Komornik Sądowy Rewiru przy Sądzie Rejonowym, poinformował o bezskuteczności egzekucji wobec A. P. sp. z o.o. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 lutego 2006r. skarżąca podała, że jej mąż prowadzący działalność gospodarczą wystawił fakturę VAT na kwotę dochodzoną następnie nakazem zapłaty, wobec czego kwota ta musiała zostać uwzględniona w rozliczeniu podatkowym za 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawą materialnoprawną ustalenia, co w niniejszej sprawie uznać należy za dochód, jest art. 3 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 lit "a" tego przepisu przez dochód - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z przytoczonego przepisu wynika wprost, że ustawa o świadczeniach rodzinnych odsyła do pojęcia wskazanego w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000r.,nr 14, poz. 176 ze zm., dalej u.p.d.f.), zgodnie z którym za przychód uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i dyskont. Obowiązek wykazania przychodu w rozumieniu art.14 ust. 1 u.p.d.f. spowodował, że mąż skarżącej w deklaracji podatkowej PIT-36 za 2005r. wykazał kwotę 13.484,61 zł objętą nakazem zapłaty sygn. akt [...] z dnia 10 listopada 2005r. Na podstawie tej deklaracji wystawiono zaświadczenie z dnia 4 sierpnia 2006r. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Sąd wskazuje, że wbrew zarzutom organu odwoławczego, skarżąca ani jej mąż nie mieli podstaw do kwestionowania zaświadczenia, skoro było ono zgodne ze złożoną deklaracją podatkową. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 a rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne zaświadczenie to należało dołączyć do wniosku o świadczenie rodzinne. Istotne dla niniejszej sprawy jest, że już na etapie postępowania przed organem I instancji, skarżąca przedłożyła pismo komornika z dnia 16 maja 2006r. sygn. [...], z którego wynika że egzekucja wobec spółki A. Sp. z o.o. w Łodzi, jest bezskuteczna. Dokument ten wskazuje, że kwota 13.484,61 zł objęta nakazem zapłaty sygn. akt [...] z dnia 10 listopada 2005r. w rzeczywistości nie weszła do majątku rodziny skarżącej. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 u.ś.r. określił kryterium dochodowe, wskazując, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00zł. W ocenie Sądu powołany przepis w zestawieniu z art. 3 pkt 2 i pkt 23 u.ś.r. jasno określają, że intencją ustawodawcy było, aby organy rozpatrując kwestię przyznawania świadczeń rodzinnych brały pod rozwagę rzeczywiste warunki materialne wnioskodawców. Analizując pojęcie dochodu rodziny jako przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie można przyjąć, że przychodem uzyskanym jest kwota zasądzona prawomocnym nakazem zapłaty, która jednak de facto nie została przez dłużnika uiszczona dobrowolnie, ani nie została ściągnięta w drodze egzekucji komorniczej. Podobnie art. 3 pkt 23 pozwala na taką interpretację dochodu rodziny, która będzie odpowiadała w największym stopniu rzeczywistemu przepływowi środków do majątku rodziny wnioskodawcy. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że pojęcie przychodu określonego w ustawie o podatku od osób fizycznych skonstruowane zostało na potrzeby inne niż, szeroko rozumiana pomoc społeczna, w obręb której wchodzi również ustawa o świadczeniach rodzinnych. Czym innym jest bowiem polityka fiskalna państwa, a czym innym organizowane przez to państwo instytucje pomocowe. Stąd też nawet wyraźne odesłanie znajdujące się w art. 3 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. nie może być rozumiane w oderwaniu od przytoczonych powyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu, organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 75§1 i art. 77§1 k.p.a. Powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązują organy administracji do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto organy winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nadmienić należy, że w okolicznościach sprawy jej wyjaśnienie polegało przede wszystkim na ustaleniu rzeczywistego dochodu uzyskanego przez rodzinę skarżącej w 2005r. Sąd podkreśla, że jakkolwiek zaświadczenia o wysokości dochodu wystawione z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., to okoliczność ta nie wyklucza przeprowadzenia dowodu przeciwko ich treści zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie dowodem takim jest przedłożone przez skarżącą pismo komornika z 16 maja 2006r., mogą być nim także inne dokumenty zgromadzone w toku sądowego postępowania egzekucyjnego. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzje ją poprzedzająca, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 135 p.p.s.a. /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus AT