IV SA/Po 36/07

sygn. IV SA/Po 36/07 POSTANOWIENIE Dnia 02 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu dnia 02 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę /-/ M. Dybowski sygn. IV SA/Po 36/07 UZASADNIENIE I. Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. M.S. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] września 2006 r. którą odmówiono przyznania żądanego odszkodowania w wysokości [...] złotych wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżący złożył wniosek o odszkodowanie z tytułu utraconych nagród pieniężnych (uznaniowych wypłacanych policjantom na służbie), w związku z wydaniem orzeczeń dyscyplinarnych i wymierzoną Skarżącemu karą dyscyplinarną nagany, które to orzeczenia zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1305/03. Komendant Wojewódzki Policji działając jako organ II instancji, opatrzył swoją decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. pouczeniem, do którego Skarżący się zastosował, wnosząc we wskazanym trzydziestodniowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu II instancji. II. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że prawomocnym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r.- sygn. IV SAB/Po 7/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w P. do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek M.S. o wypłatę podwyższonego dodatku służbowego w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wydanego w tej sprawie. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Komendant Miejski Policji w P. na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 104 § 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. 7/02/58 ze zm). z związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. 152/01/1732 ze zm.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2006 r.- sygn. IV SAB/Po 7/06, po rozpatrzeniu wniosku M.S. w sprawie wypłaty podwyższonego dodatku służbowego za okres od kwietnia 2003 r. do dnia zwolnienia z Policji w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami, odmówił wypłaty żądanego świadczenia pieniężnego- dodatku służbowego. Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. Wojewódzki Komendant Policji na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sprawa ze skargi M.S. z dnia [...] listopada 2006 r. na ową decyzję z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji toczy się przed tutejszym Sądem pod sygnaturą IV SA/Po 958/06 i oczekuje na wyznaczenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: 1. Ostatecznym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2004r. Komendant Miejski Policji w P. przyznał M.S. dodatek służbowy w kwocie [...] zł miesięcznie z dniem 1 kwietnia 2004 r., w związku z długoletnią i nienaganną służbą w Policji oraz orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, zaliczającym Zainteresowanego do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą. Komendant Miejski Policji w P. ostatecznym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. 7/02/58 ze zm.) zwolnił M.S. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2004 r. (k. 133,135 akt osobowych nr [...] M.S.). 2. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 4 listopada 2005 r. Komendant Miejski Policji w P. uwzględnił żądanie M.S. w zakresie wyrównania nagrody rocznej za 2003 r., wobec umorzenia orzeczeniem nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. 7/02/58 ze zm.) prowadzonego przeciwko M.S. postępowania dyscyplinarnego (k. 14- 17 akt postępowania administracyjnego nr Ks-VR-1273-31/06). 3. Żądanie przyznania decyzją administracyjną [...] zł odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu utraconych nagród pieniężnych (uznaniowych wypłacanym policjantom w służbie), M.S. zgłosił dnia [...] sierpnia 2006 r., wskazując art. 287 pkt 1 i art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa; k. 1 akt administracyjnych nr [...]). Organ I instancji odmówił przyznania odszkodowania na podstawie art. 161 § 3 kpa, a organ odwoławczy ów pogląd prawny w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. podzielił. Tak określone żądanie jest w istocie żądaniem naprawienia szkody, jaka została wyrządzona Wnioskodawcy przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej ( art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319). Zdarzenia, z których Skarżący wywodzi skutki prawne, powstały przed dniem 1 września 2004 r.- przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 162/04/1692- dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie owej ustawy, stosuje się przepisy art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. W doktrynie trafnie wskazuje się, że od momentu wejścia w życie Konstytucji RP ( 17 października 1997 r.), treść normatywna art. 160 kpa uległa zmianie ( M. Safjan "Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej- po 1 września 2004 r." W.Pr. 2004 s. 91- 93). Ponieważ w sprawie nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 kpa ani uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 153 kpa. W sprawie nie znajdzie także zastosowania art. 160 kpa, bowiem nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa ani do stwierdzenia nieważności takiej decyzji; w szczególności o odszkodowaniu od organu wymienionego w § 1 nie mógł orzec organ administracji publicznej, bowiem nie stwierdził nieważności decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 kpa ani nie stwierdził, w myśl art. 158 § 2 kpa, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 ( art. 160 § 4 zd. 1 kpa). W sprawie nie doszło też do wzruszenia decyzji w stanie nagłej konieczności na podstawie art. 161 kpa. 4. W sprawie nie zachodzą także przesłanki zastosowania art. 287 ppsa. Zgodnie z art. 287 ppsa w brzmieniu, które obowiązywało w momencie wydawania decyzji przez organy obu instancji i obowiązuje aktualnie, w przypadku gdy sąd w orzeczeniu: 1) uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie, 2) stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Uwagi Skarżącego uszło, że punkcie 1 art. 287 ppsa chodzi o taką sytuację, w której doszło do ponownego umorzenia postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej, gdy sąd administracyjny w orzeczeniu uprzednio uchylił zaskarżoną decyzję. Z istoty postępowania administracyjnego wynika, że owo umorzenie postępowania administracyjnego (art. 105 kpa- bezprzedmiotowość postępowania pierwotna bądź następcza), winno dotyczyć p o n o w n e g o umorzenia d a n e g o postępowania (przy czym pierwsze umorzenie postępowania winno poprzedzać wyrok sądu administracyjnego, a drugie umorzenie postępowania winno nastąpić po wyroku sądu administracyjnego) - z tym zbiorem zdarzeń procesowych szkoda pozostawać winna w adekwatnym związku przyczynowym. W niniejszej sprawie nie ma mowy o p o n o w n y m umorzeniu d a n e g o postępowania- in casu do umorzenia postępowania d y s c y p l i n a r- n e g o doszło tylko raz i nie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a wyłącznie na skutek przedawnienia karalności czynu z dniem 23 lutego 2004 r. (art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji) i wobec zwolnienia Zainteresowanego ze służby w Policji z dniem 20 kwietnia 2004 r. (gdyż odpowiedzialności takiej mogą podlegać wyłącznie funkcjonariusze Policji- k. 16v akt nr [...]). Tymczasem Skarżący z faktu jednorazowego umorzenia postępowania dyscyplinarnego upatruje szkody w sferze rozstrzyganej w odrębnym postępowaniu- o wysokość dodatku służbowego. 5. Wraz z wejściem w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., domniemywa się właściwość sądów powszechnych we wszystkich sprawach, z wyjątkiem ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów ( art. 177 Konstytucji). W doktrynie trafnie wskazuje się, że dla przyjęcia właściwości sądu powszechnego nie jest konieczne pozytywne określenie jego kompetencji, lecz wystarczy brak ustawy zastrzegającej kompetencję do rozpoznania sprawy przez inny sąd ( R. Lewicka "Realizacja prawa do sądu a spory kompetencyjne w świetle nowych regulacji prawnych" PiP 11/04/62; przykładowo uzasadnienia: wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10.7.2000- SK 12/99- OTK 5/00/143; postanowienia SN z 25.1.2001- I CKN 1343/00- OSNC 9/01/133; wyroku SN z 12.12.1997- I CKN 370/97- OSNC 7-8/ 98/116; postanowienia SN z: 6.4.2000- II CKN 285/00- OSNC 10/00/188; 21.5.2002- III CK 53/02- OSNC 2/03/31). Domniemania właściwości sądu powszechnego nie usuwa określenie klauzulą pozytywną zakresu orzekania sądów administracyjnych w art. 184 zd. 1 Konstytucji, który wskazuje, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. O właściwości sądu powszechnego wyraźnie stanowiły: art. 153 § 2, art. 160 § 5 i art. 161 § 5 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2004 r. W szeregu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że istnieje możliwość zasądzenia odsetek od opóźnienia wypłaty należności ( z różnych tytułów), lecz jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym ( odpowiednio- uchwała 7 Sędziów NSA z 5.3.2001- OPS 17/00- ONSA 3/01/100; wyrok NSA z: 29.4.1998- I SA 1713/97; wyrok WSA w Poznaniu z: 18.X.2005- 4/II SA/Po 1791/03; 8.11.2005 r. - 4/II SA/Po 1987/03). Także Sąd Najwyższy i Sądy powszechne w bogatym orzecznictwie wskazywały na drogę sądową przed sądem powszechnym przy powoływaniu się w pozwie na "wadliwość" decyzji organu administracyjnego ( odpowiednio- wyrok SN z: 6.2.1002- V CKN 1248/00 z aprobująca glosą R. Mastalskiego- OSP 10/02/128; 19.12.2002- II CKN 167/01; 12.3.2004- II CK 47/03; wyrok SA w Poznaniu z 5.11.2002- I ACa 841/02; postanowienie SA w Białymstoku z 3.9.2002- I Acz 664/02- OSA 3/03/8). Obowiązujące brzmienie art. 287 ppsa zostało ustalone na podstawie art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 162/04/1692). Zmiana art. 287 ppsa dokonana wspomnianą ustawą polegała na skreśleniu w tym przepisie zwrotu: "Przepis art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio". Jednocześnie art. 2 powołanej noweli z dnia 17 czerwca 2004 r. uchylił m.in. art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego i wprowadził nowe brzmienie art. 417-4172 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 16/64/93 ze zm.). Poza zakresem zastosowania art. 287 ppsa, odpowiedzialność odszkodowawczą organów władzy publicznej regulują przepisy kc (T. Burzyński "Odpowiedzialność odszkodowawcza państwa jako skutek wyroku sądu administracyjnego" Glosa 10/04/26). Skutkiem tego w obowiązującym stanie prawnym Strona może dochodzić odszkodowania w postępowaniu cywilnym przed właściwym sądem powszechnym- także na podstawie przepisów Konstytucji stosowanych wprost. Błędne pouczenie wydane przez organ odwoławczy nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności skargi do Sądu, gdyż kognicja sądów administracyjnych wynika tylko i wyłącznie z wyraźnych zapisów ustawowych. Skoro orzekanie o odszkodowaniu z tytułu umorzenia postępowania dyscyplinarnego w wysokości [...] zł wraz odsetkami ustawowymi nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przeto na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, skargę należało odrzucić. /-/ M. Dybowski AT