IV SA/Po 360/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 05 lutego 2018 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez J. S. od decyzji Burmistrza Gminy Z. z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu strony w postępowaniu prowadzonym o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego dla chowu świń, budowie zbiornika podrusztowego na gnojowicę, budowie płyty fundamentowej wraz z dwoma silosami paszowymi. Powyższe postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem sporządzonym dnia 04 września 2017 r. J. S. wniósł do Burmistrza Miasta i Gminy Z. o uznanie go za stronę w postępowaniu w sprawie budowy instalacji służącej do hodowli świń w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, zlokalizowanej w m. [...], na terenie działki o nr [...], należącej do p. M. i M. M.. Na wezwanie organu z dnia 07 września 2017 r. J. S. pismem sporządzonym dnia 13 września 2017 r. wskazał, że należące do niego działki nr [...] i [...] będą znajdowały się w obszarze analizowanym, i z tego faktu wywodzi on swój interes prawny. Burmistrz Gminy Z. decyzją z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...] powołując się na art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – dalej jako: kpa) odmówił J. S. przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego dla chowu świń, budowie zbiornika podrusztowego na gnojowicę, budowie płyty fundamentowej wraz z dwoma silosami paszowymi. Z tą decyzja nie zgodził się J. S. i w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji, złożył odwołanie. J. S. zaskarżył decyzję Burmistrza Gminy Z. w całości i zażądał jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 05 lutego 2018 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania wskazując, że przepisy nie dopuszczają możliwości orzekania w drodze decyzji o dopuszczeniu danego podmiotu do udziału w postępowaniu jako strony. Podkreślono, że brak jest możliwości wydania decyzji o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Konsekwencją tego faktu, jest brak możliwości złożenia odwołania od decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej. W przewidzianym prawem terminie J. S. wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2017, poz.1257 – dalej jako: kpa) stosownie do treści którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (P.M.Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.Wyd/el 2018). Odnosząc się do kwestii przesłanek podmiotowych należy wskazać, że na podstawie art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie. W związku z tym należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W okolicznościach badanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że J. S. był adresatem decyzji pierwszoinstancyjnej. Abstrahując, od oceny legalności tej decyzji, nie może budzić wątpliwości, że intencją Burmistrza Gminy Z. było orzeczenie w przedmiocie interesu prawnego Skarżącego. Decyzja Burmistrza Gminy Z. została J. S. doręczona i weszła ona do obrotu prawnego. W tej sytuacji dopuszczalność złożenia odwołania od tej decyzji przez jej adresata nie może budzić wątpliwości. Należy, bowiem zwrócić uwagę, że nawet skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jakkolwiek jest poważną wadą danego aktu, stanowiącą przesłankę stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa, to adresat takiego aktu administracyjnego uzyskuje status strony postępowania po to, aby mieć prawo do zaskarżenia takiego aktu (zob. np. wyrok NSA z 19 stycznia 2001 r., I SA/Lu 1192/99, LEX nr 47477, np. wyrok NSA z 6 lutego 2001 r., IV SA 2450/98, "Wspólnota" 2001, nr 8, s. 50). W okolicznościach badanej sprawy również przesłanki przedmiotowe dopuszczalności odwołania nie mogą budzić uzasadnionych wątpliwości. Prawo do wniesienia odwołania, w myśl art. 127 kpa co do zasady służby stronie od decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie ma natomiast wątpliwości, że decyzja Burmistrza Gminy Z. była decyzją pierwszoinstancyjną i żaden przepis nie wyłączył tego prawa do złożenia odwołania od wskazanej decyzji. Nie może zatem budzić uzasadnionych wątpliwości prawo zaskarżenia decyzji Burmistrza Gminy Z.. Podkreślenia wymaga, że skorzystanie z tego prawa (z prawa do wniesienia odwołania) jest warunkiem koniecznym, aby w ogóle doszło do rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Tymczasem, Kolegium zaskarżonym postanowieniem z jednej strony stwierdziło, że decyzja pierwszej instancji narusza prawo (a więc w istocie merytorycznie zbadało sprawę), by następnie z tej wady decyzji pierwszoinstancyjnej wywieść wadliwy wniosek o niedopuszczalności odwołania, jednocześnie pozostawiając w obrocie prawnym tę – jak wskazano jednoznacznie – wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną. Zaskarżone postanowienie jest więc wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Kolegium stwierdza niedopuszczalność odwołania, a z drugiej strony dokonuje jednak oceny zaskarżonej w drodze tego odwołania decyzji. Należy zauważyć, że niezależnie od wadliwej oceny o niedopuszczalności odwołania J. S. od decyzji Burmistrza Gminy Z., Kolegium wbrew treści wydanego rozstrzygnięcia, w istocie w jego uzasadnieniu rozpoznało sprawę pierwszoinstancyjną, przesądzając o wadliwości wydanej decyzji. Stanowisko samego Kolegium jest zatem niekonsekwentne. Reasumując, zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, a także 127 § 1 oraz art. 134 kpa i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł – jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ppsa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium będzie uwzględnienie oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku oraz merytoryczne rozpoznanie sprawy, na skutek wniesionego przez stronę postępowania odwołania od decyzji pierwszoisnatncyjnej. W tym miejscu podkreślić jednak trzeba, że kwestią odrębną pozostają – decyzja Burmistrza Gminy Z. wydana dnia 20 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu strony w postępowaniu prowadzonym o ustalenie warunków zabudowy oraz decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tej inwestycji. Nie będzie w tym postępowaniu zainicjowanym odwołaniem J. S. z dnia 18 grudnia 2017 r. badana kwestia ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji służącej do hodowli świń w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, zlokalizowanej w m. [...] [...], na terenie działki o nr [...].