IV SA/Po 370/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić prawa pomocy /-/D.Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 11 sierpnia 2009r. odrzucił zażalenie wniesione przez P.W. na postanowienie tut. Sądu z dnia 23 czerwca 2009r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skarżący na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 1.345 zł. netto. Z dodatkowych informacji wynika również, iż wnioskodawca posiada dom o pow. 120 m2 , udział w nieruchomości (1/4) oraz oszczędności w kwocie 6.000 zł. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, iż P.W. nie może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów jak i nie może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wysokość bieżących dochodów (1.345 zł. netto) przy uwzględnieniu faktu prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego oraz zgromadzonych oszczędności wynoszących 6000 zł., w zupełności wystarcza na pokrycie zarówno kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Nadto odnosząc się do zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy deklaracji dotyczącej przeznaczenia kwoty 6.000 zł. na "ostatni dzień życia" zauważyć należy, iż skarżący jako emeryt objęty jest ubezpieczeniem, które w swym zakresie zawiera koszty m.in. pogrzebu. Powyższe wynika wprost z przepisów art. 77 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), zgodnie z którymi zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego i przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Ponadto stwierdzić należy, iż trudno uznać aby na pierwszeństwo przed pokryciem kosztów postępowania sądowoadministarcyjnego zasługiwały przyszłe, niewiadome co do wielkości i czasu ich poniesienia wydatki "na ostatni dzień życia". Mając powyższe na uwadze, przyjąć należy, iż wnioskodawca w pełni dysponuje kwotą znajdującą się na koncie, co z uwagi na jej wysokość nie pozwala uznać go za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy tez nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński j.a. j.a.