IV SA/Po 378/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w obrębie geodezyjnym D. - rejon ulic S., K. i B. postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Gminy S. na rzecz W. W. kwotę [...](czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. W., reprezentowany przez r.pr. A. M.-P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy z dnia [...] października 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w obrębie geodezyjnym D. - rejon ulic S., K. i B., wnosząc o stwierdzenie nieważności § 11 pkt 2 tej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ Gminy uznał skargę za zasadną w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Postępowanie sądowe wywołane skargą Wojewody podlega umorzeniu. W myśl art. 161 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). Jedną z "innych przyczyn" uzasadniających umorzenie postępowania sądowego, o jakich mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jest sytuacja, w której po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, dojdzie do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. "Zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bowiem, co do zasady, bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Maciej Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Tak sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Albowiem Rada Gminy – z powołaniem się na art. 54 § 3 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że: "Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. [...] Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. [...]" – podjęła w dniu [...] kwietnia 2019 r. uchwałę nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności w części uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] października 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w obrębie geodezyjnym D. - rejon ulic S., K. i B., mocą której Rada Gminy uwzględniła w całości skargę Wojewody i stwierdziła nieważność kwestionowanego przezeń § 11 pkt 2 zaskarżonej uchwały nr [...]. Owa "autokontrolna" uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym W. W. z [...] maja 2019 r. (poz. 5179) i zgodnie z jej § 4 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem [...] czerwca 2019 r. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie i doktrynie istnieją rozbieżności w zakresie oceny, czy przywołany art. 54 ust. 3 p.p.s.a., określający uprawnienie do tzw. autokontroli organu, może stanowić samoistną podstawę prawną do stwierdzenia przez właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nieważności uchwały podjętej przez ten organ, w razie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego [por. zamiast wielu: wyrok NSA z 18.11.2014 r. o sygn. akt II OSK 2377/14, ze zdaniem odrębnym SNSA M. Masternak-Kubiak (CBOSA) oraz glosami: B. Jaworskiej-Dębskiej ("Samorząd Terytorialny" 2015/9/83-92), T. Szewca ("Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" 2016/4/111-115) i M. Szewczyka ("Orzecznictwo Sądów Polskich" 2018/4/43)]. Należy jednak podkreślić, że Sąd w niniejszym składzie nie był władny badać, czy ww. uchwała "autokontrolna" nie narusza prawa, gdyż nie ona stanowiła przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Sąd był zobligowany poprzestać jedynie na stwierdzeniu, że z dniem [...] czerwca 2019 r. zaskarżona uchwała nr [...] – w części obejmującej kwestionowane przez Wojewodę postanowienie § 11 pkt 2 – została wyeliminowana z obrotu prawnego (z mocą ex tunc, na skutek stwierdzenia nieważności w tej części) przez uchwałę nr [...], która została należycie opublikowana, weszła w życie i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe wszczęte na skutek skargi Wojewody kwestionującej legalność § 11 pkt 2 uchwały nr [...] Rady Gminy z [...] października 2018 r. stało się bezprzedmiotowe wobec uwzględnienia przez Radę Gminy wniesionej skargi w całości i stwierdzenia nieważności odnośnej części ww. uchwały w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. w drodze "autokontrolnej" uchwały nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie należne pełnomocnikowi Skarżącego, ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł.