IV SA/Po 387/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 21 sierpnia 2017 r. nr [...] orzeczono o zatrzymaniu K. S. prawa jazdy kat. B Nr [...]/[...] wydane dnia 25.07.2008 r. na druku serii [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia 27.08.2015 r. nr [...] Prezydent Miasta P. uznał K. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29.01.2016 r. nr [...] [...] Centrum Świadczeń wezwało dłużnika do osobistego stawiennictwa w swojej siedzibie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego, lecz pomimo skutecznego doręczenia wezwania dłużnik nie dopełnił powyższego obowiązku, jak również w okresie 6 miesięcy nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy, dołączając odpis tej decyzji. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) nie ma w takim przypadku możliwości odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ właściwy dłużnika skierował do tut. wydziału wniosek o zatrzymanie prawa jazdy z dnia 19-07-2017 r. nr [...], załączając odpis decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nr [...] z 27-08-2015 r. Następnie P. Centrum Świadczeń wnioskiem z dnia 19.07.2017 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta P. jako organu właściwego o zatrzymanie prawa jazdy, dołączając odpis powyższej decyzji. W ocenie organu w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów obligowały organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu wyżej wymienionemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej przesłanek nie pozostawia właściwemu staroście/prezydentowi miasta żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S.. Odwołujący wskazał, że od wielu lat ma potrącane alimenty, jest przewlekle chory, ma problem z podjęciem pracy. Do odwołania zostało załączone zaświadczenie o stanie zdrowia z Poradni Medycyny Rodzinnej z dnia 25.07.2017 r., zaświadczenie ZUS z dnia 22.03.2016 r. o wysokości potrąceń z kwoty renty, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 16.01.2013 r. (stopień umiarkowany do 30.01.2018 r.), oświadczenie E. z dnia 19.04.2017 r. potwierdzające problemy kierowcy ze znalezieniem pracy ze względów zdrowotnych. Decyzją z dnia 20 marca 2018 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą wszystkie warunki, od których zależy zatrzymanie prawa jazdy. Stosowny wniosek z dnia 19.07.2017 r. złożył właściwy organ. Do wniosku załączono odpis decyzji z dnia 27.08.2015 r. o uznaniu K. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przepisy nakazują właściwemu organowi (w tym przypadku Prezydentowi Miasta P.) wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy, jeżeli uzna daną osobę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna. Do wniosku załącza się odpis decyzji w tej sprawie. Po otrzymaniu wniosku właściwy starosta lub prezydent miasta jest zobowiązany zatrzymać prawo jazdy i nie może od tego obowiązku odstąpić. Takiego rozstrzygnięcia wymaga przepis, który stanowi wprost, iż "starosta wydaje decyzję" SKO wyjaśniło, że bez znaczenia jest sytuacja osobista, zdrowotna lub majątkowa dłużnika. W postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie podlegają badaniu przesłanki uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium nie jest uprawnione do oceny tamtej decyzji w granicach obecnie rozpatrywanej sprawy. Skargę na decyzję SKO w P. wywiódł K. S.. W piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. pełnomocnik Skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymała skargę. Jednocześnie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy) t.j.: 1) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w P. z 29.01.2016 r. nr [...] i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta P. z 27 sierpnia 2015 r, nr [...] sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. niezgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (na podstawie ewidentnie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego, co ma wpływ na treść w/w decyzji). 2) art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi Skarżącego nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego w postaci: kopii pisma PCŚ z 28.10.2014 r., kopii pisma ZUS I Oddział w P. z 29.05.2018 r, kopii terminarza wizyt Skarżącego w PUP P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 5 ust. 5 ustaw z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r. poz. 554, dalej jako "ustawa"). Zgodnie z powołanym przepisem starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b. Wniosek określony w art. 5 ust. 3b to wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, kierowany przez organ właściwy dłużnika do starosty, w przypadku gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, wydana po przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, stanie się ostateczna. Zgodnie z powołanym przepisem organ właściwy dłużnika dołącza do wniosku odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 oraz z 2018 r. poz. 20 i 305). Z treści przepisu art. 5 ust. 5 ustawy wynika, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest decyzją uznaniową. Organ administracji publicznej obowiązany jest więc do jej wydania. Przy czym należy podkreślić, że organ nie dokonuje oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że organ wydając decyzję na podstawie ww. przepisu nie ma żadnej możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy jak tylko wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Tym samym w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie mogą być więc – wbrew temu czego oczekuje pełnomocnik Skarżącego - podnoszone zarzuty dotyczące postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu przepis art. 5 ust. 3b ustawy jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku, kiedy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 14 października 2016 r. I OSK 287/15, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2016 r. II SA/Ol 473/16 – oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie mogła przy tym przemawiać okoliczność podniesiona przez pełnomocnika Skarżącego, iż decyzja z dnia 29.01.2016 r. o uznaniu K. S. za dłużnika alimentacyjnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz że obecnie spłaca regularnie połowę alimentów. Ustawodawca w przepisach ustawy nie przewidział bowiem żadnych wyjątków od zasady, zgodnie z którą w sytuacji, gdy decyzja uznająca daną osobę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych staje się ostateczna, właściwy organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Sąd nie jest uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego oraz okoliczności potwierdzających stan zdrowia skarżącego, gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznacza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 20.03.2018 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Na marginesie wskazać należy, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.