IV SA/Po 393/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta P., na podstawie art. 106 ust. 3 w związku z art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163; zwanej dalej "u.p.s.") oraz art. 104 ustawy z dnia 16 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23; zwanej dalej "k.p.a") odmówił B. S. (zwanemu dalej "skarżącym") przyznania zasiłku stałego od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. oraz związanych z tym świadczeniem składek na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł o przyznanie zasiłku stałego od dnia [...] lipca 2015 r. i związanych z tym świadczeniem składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organ I instancji ustalił, że skarżący spełnia określone w art. 37 ust. 1 u.p.s. kryteria uprawniające do korzystania z pomocy w formie zasiłku stałego. Jednakże określony przez skarżącego termin, od którego domaga się przyznania świadczenia, nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 106 ust. 3 u.p.s. Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. W niniejszej sprawie nie zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, stąd nie ma podstaw do przychylenia się do żądania skarżącego. W odwołaniu skarżący podniósł, że przedstawił organowi I instancji wyrok Sądu Rejonowego P. z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt VIV [...] i w związku z tym powinien otrzymać świadczenie do dnia [...] lipca 2017 r. Dodał, że spełnia kryteria warunkujące przyznanie żądanej pomocy oraz przedstawił swoją sytuację życiową. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 i art. 106 ust. 3 u.p.s. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 106 ust. 3 u.p.s. i stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania świadczenia za okres wskazany we wniosku. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że w toku jest postępowanie dotyczące przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] czerwca 2017 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. zaznaczył, że został uznany za osobę niepełnosprawną od dnia [...] lipca 2015 r., natomiast zasiłek stały został mu przyznany od [...] czerwca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 u.p.s., zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie: w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 6 tej ustawy, przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. W myśl art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje okoliczność spełnienia przez skarżącego kryteriów przyznania żądanej przez niego pomocy w formie zasiłku stałego. Sporna pozostaje jedynie data nabycia uprawnień do tej formy pomocy. Wobec tego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy sytuacji, kiedy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W szczególności przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 353/05 oraz z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2348/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 106 ust. 7 u.p.s. wynika, że w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego: 1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia; 2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się (art. 106 ust. 9). Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania (art. 106 ust. 10). Treść powyższego unormowania wskazuje więc wyraźnie, że w sytuacji gdy nie zachodzi ciągłość niepełnosprawności, o dacie, od której przysługuje zasiłek stały decyduje data złożenia wniosku, chyba że zachodzi przypadek z art. 106 ust. 10 u.p.s. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego w dniu [...] sierpnia 2016 r., natomiast orzeczenie Sądu Rejonowego P. na które powołuje się skarżący zapadło w dniu [...] czerwca 2016 r. Z powyższego wynika, że brak jest podstaw aby organ przyznał skarżącemu zasiłek stały za okres sprzed złożenia wniosku o ten zasiłek. Aby organ pomocy społecznej mógł ustalić skarżącemu prawo do zasiłku stałego od [...] lipca 2015 r. musiałby dysponować wnioskiem z lipca 2015 r. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie nie zachodzi kontynuacja świadczenia lub też niepełnosprawności. Ponadto wniosek o przyznanie zasiłku stałego został złożony po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 106 ust. 3 u.p.s., przyznając skarżącemu zasiłek stały począwszy od miesiąca, w którym złożył wniosek o jego przyznanie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak w sentencji.