IV SA/Po 396/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w O. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/B.Popowska Decyzją organu I instancji - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.W., z dnia [...] r. stwierdzono chorobę zawodową u Pana A.D.. Decyzja ta została doręczona m.in. [...] S.A. w O.W. w upadłości (dalej - Fabryka [...]) na adres ul. [...], [...] O.W. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Odwołanie od powyższej decyzji, podpisane przez Pełnomocnika Syndyka Masy Upadłości, wniosła Fabryka [...]. Decyzję organu II instancji - Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P., z [...] r., doręczono m. in. Fabryce [...], na adres ul. [...], [...] O.W. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Pana A.D.. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] r. Decyzję organu II instancji - Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P., z dnia [...] r. przesłano Fabryce [...] na adres Ul. [...] , [...] O.W.. Na kopercie z ww. adresem Fabryki [...] oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji, pracownik poczty umieścił adnotację: "Firma została zlikwidowana" i wpisał datę [...] r. Następnie ww. decyzję z dnia [...] r. doręczono [...] Konsorcjum [...] "[...]" Sp. z o.o. (dalej - Konsorcjum) [...] na adres Ul. [...] , [...] O.W. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu [...] Konsorcjum wniosło skargę na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] r. z argumentacją, że Spółka nie jest stroną w sprawie. Zarzucono naruszenie następujących artykułów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.. j. Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa): 28, 10, 6, 7 i 8 oraz 107. W zakresie argumentacji materialnoprawnej powołano się głównie na treść art. 23 ze znaczk. 1 Kodeksu pracy. Konsorcjum wnosi o uznanie, że przedmiotowa decyzja nie dotyczy praw i obowiązków Skarżącej, względnie o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazano, iż z "analizy dokumentów rejestrowych w KRS dotyczących skarżącej" wynika, że [...] r. Konsorcjum przejęło od Syndyka Masy Upadłości Fabryki [...] zakład pracy. Jednocześnie stwierdzono, że biuro Syndyka istnieje nadal pod adresem W., [...]. Powołano się także na treść art. 23 ze znaczk. 1 Kodeksu pracy. Wyjaśniono także, że ani Fabryka [...], ani Syndyk Masy Upadłości Fabryki [...] "nie informowali przed wydaniem decyzji o zmianie stron postępowania i dlatego decyzja określa jako stronę Fabrykę [...] (...)". W piśmie z [...] r., przesłanym na wezwanie Sądu, Konsorcjum potwierdziło nabycie przedsiębiorstwa stanowiącego masę upadłości Fabryki [...] oraz wskazało ten sam adres Syndyka Masy Upadłości Fabryki [...], co Organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi DZ. U. z 2002r nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa). W niniejszej sprawie rozważenia wymaga kilka kwestii o charakterze proceduralnoprawnym, związanych z przymiotem strony, legitymacją procesową oraz z wymogami prawidłowego doręczenia decyzji. W związku z ustaleniami w tym ostatnim zakresie Sąd jest zdania, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w takim stopniu, że nie powinna ostać się w obrocie prawnym. 2. [...] Konsorcjum [...] "[...]" Sp. z o.o. (dalej - Konsorcjum) w skardze na decyzję Organu II instancji wskazuje na naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że Skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego, nadto zarzuca Organowi II instancji naruszenie przepisów prawa procesowego. Skarżąca jednocześnie podkreśliła, że nie odnosi się całościowo do sprawy, w tym pod względem merytorycznym, gdyż będąc przekonaną, iż nie jest stroną postępowania, nie zapoznawała się z dokumentacją, a jedynym dokumentem, na którym opiera swoje zarzuty, jest zaskarżona decyzja. Wobec powyższego Konsorcjum wnosi o "uznanie, że przedmiotowa decyzja nie dotyczy praw i obowiązków Skarżącego (względnie o uchylenie decyzji). W uzasadnieniu twierdzenia, iż Skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie A.D., Konsorcjum wykazuje, że nigdy nie łączył Spółkę z Panem D. stosunek pracy. Przedstawia na to następujące argumenty: "przejęcie zakładu pracy od Syndyka Masy upadłości Fabryki "[...]" S.A. w upadłości przez Skarżącego nastąpiło dnia [...] r., zaś rozwiązanie stosunku pracy Pana A.D. z Fabryką "[...]" S.A. miało miejsce dnia [...] r." Dalej Konsorcjum powołuje art. 23 ze znacz. 1 Kodeksu pracy, regulujący następstwo prawne w przypadku zmiany pracodawcy, oraz ugruntowane na jego tle orzecznictwo. Chodzi o tezę, że ww. przepis nie dotyczy tych osób, które w dniu przejęcia zakładu pracy lub jego części nie były pracownikami przejmowanego zakładu ( wyrok SN z 1.10.1997 r., sygn. I PKN 296/97). Stąd wniosek Konsorcjum, że nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie A. Dymały. Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń, Sąd podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, iż treść norm zawartych w art. 23 ze znacz. 1 Kodeksu pracy musi być widziana "w świetle istoty i podstawowego celu prawnej regulacji zmiany pracodawcy wskutek przejścia zakładu pracy, którą jest stabilizacja (utrzymanie) zatrudnienia pracownika i dotychczasowych warunków tego zatrudnienia pomimo zmiany pracodawcy." ( PK 11/07 wyrok SN, 2007.06.26 LEX nr 328035). Celem ww. przepisu jest, by przejście zakładu pracy na innego pracodawcę nie uzasadniało samo w sobie pogorszenia warunków pracy przejmowanego pracownika. Stąd należy zgodzić się ze stosowaną powszechnie interpretacją art. 23 ze znacz. 1 Kodeksu pracy, iż nie jest możliwe objęcie pracownika ochroną wynikającą z tego przepisu, jeżeli przed przejściem zakładu pracy na innego pracodawcę stosunek pracy został skutecznie rozwiązany ( m. in. wyrok jak wyżej). Tak więc rację ma Konsorcjum, powołując się na art. 23 ze znacz. 1. i twierdząc, że nie dotyczy go dyspozycja normy zawartej w tym przepisie. Tym samym, zdaniem Sądu, Kodeks pracy nie stanowi podstawy materialnoprawnej dla uznania, iż Konsorcjum jest stroną postępowania administracyjnego, podlegającego niniejszej kontroli sądowej. 2. Powyższe nie przeczy jednak temu, że Konsorcjum ma legitymację skargową w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, iż "interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego" ( art. 50 ppsa), stanowi nową kategorię interesu prawnego w prawie administracyjnym. Ustawodawca zrezygnował z kryterium strony, które związane jest z załatwianiem spraw w postępowaniu administracyjnym. Nie oznacza, to jednak, że obowiązująca regulacja zrywa łączność między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. ( szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, W. 2006, wyd. 2, s. 133 i 134). Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych; istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Jak jednak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, wyjątkiem od tej zasady jest legitymacja skargowa adresata decyzji, który nie miał interesu prawnego legitymującego go udziału w postępowaniu administracyjnym. Interesu prawnego tego podmiotu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy upatrywać w prawie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji adresowanej do osoby niebędącej stroną ( art. 156 par. 1 pkt 3 kpa; por. wyrok WSA w Warszawie z 27.01.2004 r., III SA 1617/02; OSP 2005, nr 11, poz. 128; także B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, W. 2002, wyd. 4-te, s. 717 oraz wskazana tam literatura). Fakt doręczenia Konsorcjum decyzji Organu II instancji wskazuje na legitymację skargową Konsorcjum, nie przesądza to jednak o tym, że Konsorcjum jest adresatem zaskarżonej decyzji i że decyzja ta została prawidłowo doręczona. 3. W kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji, Sąd poczynił następujące ustalenia faktyczne. Na wszystkich wydanych w sprawie decyzjach (w I instancji oraz dwóch decyzjach II instancji, w tym decyzji zaskarżonej) wskazywano, jako jednego z adresatów - Fabrykę [...] S.A. O.W. w upadłości (dalej Fabryka [...]). Odwołanie od decyzji Organu I instancji wniósł Syndyk Masy upadłości Fabryki [...], podając adres Fabryki [...]. Zaskarżoną decyzję, przesłano pocztą do Fabryki [...] , zgodnie ze wskazanym adresem. Przesyłki nie podjęto, z opatrzoną datą [...], adnotacją: "Firma zlikwidowana"( k- [...] akt adm.). Jak wynika z notatki służbowej pracownika PWIS w P. z [...]: "odbyła się rozmowa telefoniczna ze specjalistą ds. bhp firmy [...] p. K., który poinformował, że aktualnie w tej samej siedzibie na miejscu Fabryki [...] S.A. w Upadłości istnieje nowy podmiot - [...] Konsorcjum [...] Sp. z o.o. (...). Wobec powyższego tutejszy organ ponownie wysłał decyzję PWIS w P. z dn. [...] r. nr [...], adresując korespondencję na zakład [...] Konsorcjum [...] [...] Sp. z o.o. w O.W.., ul. [...]." Z powyższego jednoznacznie wynika, że Organ, wysyłając decyzję na adres Konsorcjum uznał, iż podmiot ten jest następcą prawnym Fabryki [...] na podstawie adnotacji pocztowej o zlikwidowaniu Fabryki [...] i informacji, że pod dotychczasowym adresem tego podmiotu mieści się siedziba innego podmiotu: Konsorcjum. Takie rozumowanie i wniosek w tak istotnej kwestii, jaką jest następstwo prawne strony, stanowi niedopuszczalne uproszczenie. Organ nie wykazał żadnymi dowodami, zwłaszcza aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), że Konsorcjum jest następcą prawnym Fabryki [...]. W związku z powyższym należy zauważyć, że o następstwie prawnym po określonym podmiocie można mówić, gdy dany podmiot przestał istnieć w obrocie prawnym. Organ nie wykazał, że Fabryka [...], za którą działa ( bądź działał) Syndyk Masy upadłości, zakończyła swój byt prawny w konkretnej dacie. To, że Konsorcjum nabyło majątek Fabryki [...] nie oznacza, że przestał istnieć podmiot: "Fabryka [...] S.A. w upadłości". Z reguły postępowania upadłościowe toczą się latami, nawet po zbyciu majątku, bowiem proces zaspokajania wierzycieli jest dość skomplikowany. Zatem w pierwszej kolejności trzeba było ustalić to, czy Fabryka [...] istnieje jako podmiot prawa. Miarodajnym dowodem co do tego faktu jest odpis KRS. Dopiero ustalenie, że "Fabryka [...] S.A. w upadłości" została wykreślona z KRS-u, otwiera kwestię następstwa prawnego tego podmiotu. W tym miejscu należy zauważyć, że pismo Syndyka Masy Upadłości Fabryki [...] S.A. O.W. w upadłości z [...] r. do Konsorcjum ( k-[...] akt. adm.) mogło nakierować Organ na tok rozumowania, którego efektem było wysłanie zaskarżonej decyzji na adres Konsorcjum. Nie zmienia to jednak opinii, iż przesłanie zaskarżonej decyzji na adres Konsorcjum, bez ustaleń, o których była mowa wyżej, było co najmniej przedwczesne. O powyższym świadczyć mogą także okoliczności podane w skardze oraz w odpowiedzi na skargę, a także w piśmie Konsorcjum do WSA w P. z dnia [...] r. I tak w skardze Konsorcjum stwierdza, że "(...) organ administracyjny błędnie doręczył decyzję i błędnie uznał skarżącego za stronę, podczas gdy stroną była i jest nadal istniejąca Fabryka [...] S.A. w upadłości." Organ zaś, w odpowiedzi na skargę stwierdza, że dokonał analizy dokumentów rejestrowych w KRS dotyczącej Skarżącej: "Ustalono, iż dnia [...] r. miało miejsce przejęcie od Syndyka Masy Upadłościowej Fabryki [...] S.A. w O.W. zakładu pracy przez [...] Konsorcjum [...] [...] Sp. z o.o. w O.W." Jednocześnie stwierdzono, że biuro ww. Syndyka Masy Upadłościowej "istnieje nadal" i wskazano jego adres; ten sam adres Syndyka podaje też Konsorcjum w piśmie do WSA w Poznaniu z dnia [...] r. Brak wykazania, iż Konsorcjum jest następcą prawnym Fabryki [...] uzasadnia wniosek, że doręczenie zaskarżonej decyzji nie było prawidłowe. Niewystarczającym było badanie KRS w zakresie wpisów dotyczących Konsorcjum; niezbędne są ustalenia dotyczące bytu prawnego Fabryki [...]. Wobec braku wiedzy co do tego, że ten podmiot prawa nie istnieje, uznać należy, iż nieprawidłowe doręczenie pozbawiło adresata decyzji możliwości skorzystania z instytucji procesowych w postaci wniesienia skargi. 4. Podsumowując, Sąd jest zdania, iż Organ ma obowiązek ustalić, czy istnieje podmiot prawny wskazany jako adresat zaskarżonej decyzji, tj. Fabryka [...] S.A. w upadłości i czy działa Syndyk masy upadłości Fabryki [...]. Jeżeli podmiot istnieje, to decyzję należy doręczyć jej adresatowi. Sąd widzi tego uzasadnienie także w przepisach dotyczących upadłości. W związku z tym, wskazać można na specyfikę i niektóre rozwiązania prawa upadłościowego. I tak, do pojęcia przedsiębiorstwa i skutków jego sprzedaży w zakresie nabycia składników stosuje się art. 55 ze znacz. 1 i 55 ze znacz. 2 Kodeksu cywilnego, ale skutki tej czynności w zakresie osobistej odpowiedzialności za długi upadłego unormowane są odrębnie; obowiązująca ustawa z 28 lutego 2003 r. w Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) - normuje je w art. 317 ust. 2. Można też wskazać na art. 342 ust. 1 wymienionej ustawy, określający kategorie wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości; do kategorii pierwszej należą m. in. "renty należne za wywołanie choroby". Można też wskazać na inne przepisy, nakładające na syndyka masy upadłości wiele obowiązków, wiążących się z gromadzeniem, przechowywaniem i archiwizowaniem dokumentacji przedsiębiorstwa w upadłości. I tak np., syndyk wykonuje obowiązki administratora danych osobowych w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych ( t. j. Dz.U. 2002, Nr 101, poz. 926 ze zm.), a w konsekwencji jest odpowiedzialny za ochronę i należyte ich zabezpieczenie. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. 2007, Nr 11, poz. 74, ze zm.), w przypadku przekazywania do ZUS zgłoszeń osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym w postaci dokumentu elektronicznego, syndyk ma obowiązek przechowywania zgłoszenia w postaci dokumentu pisemnego przez okres 5 lat. Organ uwzględni podane wskazówki, realizując obowiązek dostarczenia decyzji jej adresatowi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku. /-/i. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/B. Popowska