IV SA/Po 398/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane 3. zasądza na rzecz adwokata A.D. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) zł podwyższone o kwotę [...] ([...]) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...].04.2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 5, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 art.. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 200Ir. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 734 ze. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa ) przyznał S.P. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, na okres 6 miesięcy, od dnia 1.04.2010 do 30.09.2010 na pokrycie opłat za zajmowany lokal. S.P. złożył w dniu 6.05.2010r. odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu rozpoznało sprawę merytorycznie i decyzją z dnia [...].06.2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W wyniku skargi wniesionej przez S.P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24.11.2010r. sygn. akt IV SA/ Po 651/10 stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznając merytorycznie odwołanie wniesione z naruszeniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, dopuścił się rażącego naruszenia prawa powodującego konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Na podstawie akt sprawy Sąd stwierdził bowiem, że termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu w niniejszej sprawie z dniem 5 maja 2010r. (w środę). Tymczasem odwołanie nadano w Urzędzie Pocztowym w O. k. P. w dniu 6 maja 2010 r. S.P. pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 26.11. 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołując się na zaświadczenie lekarskie (w załączeniu) podał, że od 4 maja do 18 maja 2010r. przebywał w szpitalu. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono kserokopię fragmentu odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpatrzeniu powyższego wniosku w dniu [...].02.2011r. wydało postanowienie nr [...], w którym działając na podstawie art. 58, art. 59 § 2, art. 123, art.124, art. 125 §1 i §3 kpa odmówiło S.P. przywrócenia termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 04.2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, ze S.P. składając odwołanie w dniu 6.05.2010 r. uchybił terminowi do jego wniesienia, który upływał 5.05.2010 r. Skoro Strona złożyła odwołanie w dniu 6.05.2010 r., to warunkiem skuteczności wniesienia odwołania z uchybieniem terminu jest jednoczesne wniesienie prośby o przywrócenie terminu. Kolegium stwierdziło, ze S.P. takiej prośby razem z odwołaniem złożonym w dniu 6.05.2010r. nie wniósł. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zostało ustalone, że S.P. wniósł odwołanie od analizowanej decyzji z uchybieniem terminu i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Fakt pobytu w szpitalu w okresie od 4 do 18 maja 2010 r. nie przeszkodził S.P. w złożeniu odwołania 6 maja 2010 r. Tego też dnia, zdaniem Kolegium, ustąpiła przeszkoda do złożenia odwołania. Jednocześnie z odwołaniem należało wnieść prośbę o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy stwierdził , że gdyby S.P. złożył odwołanie po opuszczeniu szpitala, to prośbę o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem powinien wnieść 25 maja 2010 r. S.P. kwestionując powyższe postanowienie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wskazał, iż o fakcie złożenia odwołania z jednodniowym uchybieniem terminu dowiedział się z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 24.11.2010r. sygn. akt IV SA/ Po 651/10. S.P. wyjaśnił również, iż uchybienie przez niego terminu do złożenia odwołania było wynikiem choroby i pobytu w zamkniętym szpitalu rehabilitacyjno – kardiologicznym bez możliwości wyjścia, możliwości nadania listu w punkcie pocztowym na terenie szpitala czy też skorzystania z pomocy osób trzecich dojeżdżających do O., którzy by mogli i chcieli nadać list w dniu 5.05.2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu odpowiadając na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. S.P. w piśmie procesowym z dnia 28.08.2011r. podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, iż przed nadaniem listu nie miał możliwości skorzystania z pomocy pracowników szpitala, gdyż dojeżdżali oni do pracy z kierunku Sz. i nie mieli możliwości nadania listu przed godziną 15-16, tj. w czasie pracy urzędów pocztowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym organ działając na podstawie art. 59 § 2 kpa, orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uwzględniając treść zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego stwierdzić należy, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy organ słusznie przyjął, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z uchybieniem terminu do jego złożenia. Kolegium przyjęło, iż skarżący prośbę o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem powinien wnieść najpóźniej do 25 maja 2010 r. Organ przyjął więc, iż wniosek o przywrócenie terminu z dnia 26.11.2010r. złożony został z przekroczeniem 7 dniowego terminu do jego złożenia. Wobec braku spełnienia jednego z warunków uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ odwoławczy odstąpił od ustalenia, czy uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – po myśli art. 134 kpa – stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W przypadku natomiast uchybienia wskazanego wyżej terminu do wniesienia odwołania, strona może złożyć wniosek o jego przywrócenie. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin (art. 58 §2 kpa). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie istotnym jest, czego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, iż skarżący o fakcie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 04.2010 r. nr [...], dowiedział się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24.11.2010r. sygn. akt IV SA/ Po 651/10. Organ odwoławczy nie uwzględnił, iż merytoryczne rozpatrzenie odwołania utwierdziło skarżącego w przekonaniu, iż dopełnił wymogów z odwołaniem związanych. W tej sytuacji, skoro strona nie była świadoma uchybienia terminu, termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, iż odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu (zob. wyrok NSA w Lublinie z dnia 10 marca 2000 roku, w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1524/98, Lex 42915), a nie od ustania przyczyny uchybienia terminu . Wobec tego, uwzględniając fakt, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 26.11.2010r. (a więc dwa dni po ogłoszeniu przez Sąd wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/ Po 651/10), stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony w terminie przewidzianym art. 58 § 2 kpa. Tym samym, błędne są ustalenia organu dotyczące terminu, w jakim skarżący powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu. W związku z powyższym, zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy, ponownie prowadząc postępowanie w sprawie przywrócenia terminu, powinien mieć na względzie ugruntowane poglądy piśmiennictwa i orzecznictwa, iż co do zasady pobyt w szpitalu nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona miała możliwość skorzystania z pomocy osoby trzeciej. Wyjazd na urlop, jak również zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia bowiem, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Wskazać należy, iż choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r. sygn II OSK 1162/08 LEX nr 552830). Równocześnie jednak, organ musi uwzględnić okoliczności niniejszej sprawy, w tym fakt nadania przesyłki z O.W.. w czasie, gdy przebywał w Szpitalu w K., a także specjalizację (rehabilitacyjno-kardiologiczną) i charakter tego szpitala ( zamknięty). Organ powinien mieć na względzie powyższe, ustalając, czy skarżący, w okresie przypadającym bezpośrednio po przyjęciu do szpitala, które zgodnie z zaświadczeniem lekarskim załączonym do wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w dniu 4.05.2010r. (a więc dzień przed upływem terminu do wniesienia odwołania), miał możliwość nadania przesyłki listem poleconym z zachowaniem terminu. Prowadząc postępowanie w tym zakresie organ odwoławczy uwzględni wyjaśniania strony złożone na etapie postępowania przed Sądem, tj. że z uwagi na lokalizację szpitala pod O.W.. (miejscowość K.), brak możliwości złożenia odwołania osobiście, w związku z dojazdami pracowników do pracy z innych kierunków niż O., nie miał on możliwość faktycznego złożenia skargi przed 6.05.2010r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.