IV SA/Po 403/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia[...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 14 listopada 2014 r. Dowódca [...] Bazy Lotnictwa Transportowego, na podstawie art. 111 pkt 6 w związku z art. 114 ust. 4 pkt 3 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1414) oraz § 6 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2014 r. poz. 670) zwolnił szer. K.S. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2014 i przeniósł go do rezerwy. Odwołanie od ww. rozkazu personalnego wniósł K.S. (dalej również jako "skarżący"). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej jako "k.p.a") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] został doręczony skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. Zawiadomienie o pozostawieniu ww. rozkazu w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru zostało pozostawione pod adresem zamieszkania skarżącego. W dniu [...] grudnia 2014 r. przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu niepodjęcia przez adresata. Organ II instancji uznał w związku z tym, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] grudnia 2014 r., tymczasem odwołanie zostało przez skarżącego złożone w dniu [...] stycznia 2015 r. Organ zaznaczył, że skarżący nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na ww. postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K.S. Stwierdził, że nic mu nie wiadomo o jakimkolwiek piśmie nadanym na jego adres w listopadzie, ani też o awizo, gdyż wbrew twierdzeniom organu żadne awizo w dniu [...] listopada 2014 r. nie zostało mu doręczone. Stwierdził również, że nie jest prawdą, iż w dniu [...] stycznia złożył odwołanie. Wyjaśnił, że pierwszą informację o planowanym zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej otrzymał pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., zaś pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wydanie decyzji w przedmiocie przyznania gratyfikacji urlopowej za rok 2014 r. Niezwłocznie po otrzymaniu ww. pism złożył wniosek o podanie sygnatur spraw, których dotyczyło doręczone mu pismo z [...] grudnia 2014 r. oraz pismo z [...] grudnia 2014 r., o doręczenie mu wszystkich pism w tych sprawach, o poinformowanie go o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem tych postępowań. Wniósł również, w przypadku wydania decyzji ostatecznych w tych sprawa, o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 postępowań w tych sprawach. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa Transportowego. Pomimo niewskazania tego przez organ w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, zostało ono wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak wynika z treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, jest doręczenie rozstrzygnięcia stronie. Kwestia doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym uregulowana została w przepisach art. 39-49 k.p.a. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie uznał, rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2014 r. za doręczony w trybie art. 44 k.p.a. Organ zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu ww. rozkazu w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru zostało pozostawione pod adresem zamieszkania skarżącego, jednak skarżący nie podjął przesyłki w terminie. Wyjaśnienia wymaga, iż zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W przepisie art. art. 44 k.p.a. ustawodawca przewidział możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. Z art. 44 § 1 k.p.a. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma ww. sposób: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, OSNAPiUS 2001, nr 19, poz. 574, dla skuteczności doręczenia pisma sądowego w trybie art. 44 niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym; zob. także postanowienie SN z dnia 9 czerwca 1999 r.. Sąd stwierdza, że ze znajdującej się w aktach sprawy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kserokopii przesyłki nadanej do skarżącego, wynika jedynie, że w dniu [...] listopada 2014 r. została ona awizowana. Jednakże nie wynika z niej, aby operator pocztowy dokonał ponownego awizowania przesyłki zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a i co najważniejsze, że zawiadomiono adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dniu we wskazanym konkretnie urzędzie pocztowym. Oryginał ww. przesyłki został okazany Sądowi przez pełnomocnika organu w trakcie rozprawy w dniu [...] września 2015 r. Co zostało zaznaczone w protokole z rozprawy. Sąd stwierdził, że załączona do akt sprawy kserokopia koperty jest identyczna z oryginałem okazanym na rozprawie. Niedokonanie czynności prawidłowego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, nie pozwala uznać, aby przesyłka zwierająca rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2014 r. została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem ww. przepisu. Wobec powyższego organ powinien zbadać w jakiej konkretnie dacie w styczniu 2015 roku K.S. otrzymał odpis rozkazu nr [...] ( tak podniósł w treści odwołania k.4 akt administracyjnych). Dopiero po ustaleniu tej daty rozstrzygnąć ,czy odwołanie z dnia [...] stycznia 2015 roku zostało złożone z zachowaniem terminu. Dodatkowo sąd zaznacza, że organ nie posiada kompetencji z ustawy do wzywania o uzupełnienie braków formalnych skargi ( w tym brakującego podpisu) .Zgodnie z art. 54. § 1. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. § 2. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wzywanie strony o uzupełnienie braków formalnych skargi w tym podpisu zgodnie z przepisem art.58§1 pkt 3 ppsa). Tak więc w tym zakresie organ przekroczył swoje kompetencje. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.