IV SA/Po 406/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy ul. [...] na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie objęcia dodatkowych udziałów przez Gminę [...] w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" postanawia: odrzucić skargę Pismem sporządzonym dnia [...] kwietnia 2019 r. i adresowanym do Burmistrza Miasta i Gminy [...] J. P., J. R., M. B., M. W., B. K., Z. G., J. W., J. K. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie objęcia dodatkowych udziałów przez Gminę [...] w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". W złożonym piśmie wyjaśniono, że mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nie godzą się na aktualną sytuację, bowiem rada miejska podjęła uchwałę w sprawie nieruchomości o jednostce ewidencyjnej [...] w sprawie działki [...] o pow. 0,0964ha z przeznaczeniem na realizację budownictwa mieszkaniowego na terenie gminy [...], na której to nieruchomości planowane jest wybudowanie budynku wielorodzinnego do 28 lokali mieszkalnych. Przygotowanie takiej uchwały - jak podniesiono – jest wbrew prawidłowemu rozumowaniu, wskazań wiedzy i doświadczeniu. Nie tylko zawodowemu, ale również życiowemu. Wskazano na brak zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] – część 1. Wskazano, że w głosowaniu uchwały brał udział Radny Rady Miejskiej w [...], który zamieszkuje w obrębie planowanej inwestycji, "zapewne nie wiedząc za czym głosuje" i który moralnie nie powinien brać udziału w głosowaniu tej uchwały, ale powinien się wyłączyć lub zostać wyłączonym. Pismo to zostało przekazane sądowi administracyjnemu wraz z odpowiedzią na skargę i wnioskiem o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wyjaśnił, że jakkolwiek ma wątpliwości jak traktować pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r., to z uwagi na wskazanie w jego treści art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym oraz wobec wyrażanych w tym piśmie zastrzeżeń do uchwały rady miejskiej w [...] przedmiocie wniesienia aportem nieruchomości do spółki komandytowej, za zasadne uznał potraktowanie pisma jako skargi i nadanie jej biegu. Do odpowiedzi na skargę załączono uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie objęcia dodatkowych udziałów przez Gminę [...] w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" – dalej również jako: Uchwała (k.13 akt sąd.). Z uwagi na niejednoznaczną treść skargi, Sąd wezwał wszystkich Skarżących do jej doprecyzowania, a także do wyjaśnienia w czym upatrują oni interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiedzi na wezwanie Sądu udzielono w imieniu "Wspólnoty Mieszkaniowej w [...]" wyjaśniając, że wezwanie Sądu jest mało zrozumiałe, a wszystko co miano do powiedzenia jest w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. do Burmistrza Miasta i Gminy [...] (k.36 akt sąd). W tej sytuacji Sąd ponownie zwrócił się do strony skarżącej o jednoznaczne wskazanie, czy skargę wnosi Wspólnota Mieszkaniowa, czy też wymienione w skardze osoby fizyczne. Sąd jednocześnie wskazał, że jeżeli skargę wnosi Wspólnota Mieszkaniowa, to zobowiązuje ją do uzupełniania braków formalnych poprzez nadesłanie dokumentu z którego wynika uprawnienie podpisanych pod skargą osób reprezentowania tej Wspólnoty - oraz - do wykazania naruszenia interesu prawnego zaskarżona uchwałą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu podano, że skargę wnosi Wspólnota Mieszkaniowa, nadesłano stosowną uchwałę i wyjaśniono, że zaskarżoną Uchwałą Rada Miejska w [...] wniosła do spółki [...] nieruchomość gruntową oznaczoną jako dz. nr [...] o pow. 0,0964ha z przeznaczeniem na realizację budownictwa mieszkaniowego. W wyniku tych czynności zostanie zaprojektowanych 28 lokali mieszkalnych. Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, działka nr [...] położona w bezpośrednim sąsiedztwie działki na której mieszczą się lokale Wspólnoty, nie spełnia warunków umożliwiających pobudowanie budynku wielorodzinnego. Taka budowa narusza, bowiem bezpośrednio zachowanie zgodnej z prawem odległości między granicami działek. Ponadto, jak wskazano, nie są zachowane właściwe parametry drogi dojazdowej oraz brak jest możliwości zapewnienia miejsc parkingowych (k. 61 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przedmiotem skargi wniesionej w przedmiotowej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie objęcia dodatkowych udziałów przez Gminę [...] w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" – dalej również jako: Uchwała. Podstawę prawną podjęcia tej uchwały stanowił art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018, poz. 2204) oraz ust. 1 pkt 2 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji w spółkach handlowych przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] (Dz.Urz.Woj[...]. nr [...], poz. [...]). Zaskarżoną Uchwałą Rada Miejska w [...] wyraziła zgodę na wniesienie do spółki [...] spółka z ograniczona odpowiedzialnością w [...] wkładu niepieniężnego stanowiącego własność Gminy [...] w postaci prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], jako działka nr [...] o pow. 0,5400 ha (pkt 1) oraz prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej w operacie gruntów w jednostce [...], obręb [...] jako działka nr [...] o pow. 0,0964 ha (pkt 2) w zamian za objęcie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnota Mieszkaniowa w [...] przy [...] (dalej również jako: Skarżąca albo Wspólnota) zdecydowanie sprzeciwiła się tej uchwale i zdecydowała się wywieść na nią skargę do sądu administracyjnego. Skarżąca domaga się ochrony sądowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2019, poz. 1875 – dalej jako: u.s.g.), która w art. 101 ust. 1 stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie - zostały naruszone - uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga złożona w trybie wskazanych przepisów nie ma bowiem charakteru actio popularis. Do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Podmiot skarżący, na podstawie wskazanych przepisów, musi zatem wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwał i zarządzeń wymaga bowiem wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia postanowieniami zaskarżanego aktu, a nie tylko interesu prawnego, czy interesu faktycznego. Interes prawny podmiotu skarżącego, o jakim traktuje art. 101 ust. 1 usg musi wynikać - z normy prawa materialnego - kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Z tej przyczyny Sąd wezwał Wspólnotę Mieszkaniową w [...] przy [...] do wskazania w czym upatruje ona naruszenia swojego interesu prawnego, a w konsekwencji legitymacji do zaskarżenia spornej Uchwały. Podkreślić należy, że zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 – dalej jako: u.g.n.). W myśl art. 13 ust. 1 powołanej ustawy - z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, w szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem wkładu niepieniężnego. Na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 7 u.g.n. nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo tworzonej państwowej lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek tworzonej fundacji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wspólnota w żaden sposób nie neguje, że Miasto skorzystało z prawa pierwokupu nabycia nieruchomości – działki [...] obręb [...], ani że ta decyzja była trafna Jak wynika z treści skargi oraz odpowiedzi na wezwanie Sadu do wykazania naruszenia interesu prawnego Skarżąca naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w niezgodności zaskarżonej Uchwały z uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] – część 1. W skardze wskazano, że "jak wynika z planu zagospodarowania przestrzennego Rozdział 9 "Zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości § 58 ustala się minimalne szerokości frontu działki budowlanej w terenach oznaczonych symbolami MW, MW/U, MC, P/U,P, U/P=24m". Podano, jak wskazano działka nr [...] o pow.0,0964 ha ma szerokość frontową 20,50m. Wskazano jednak, że Uchwała jest niezgodna z planem miejscowym, a Wspólnota nabywając lokale na działce [...] została wprowadzona w błąd i nie posiada miejsc parkingowych. Wskazano, że Wspólnota proponuje wykup działki [...] od miasta [...] za kwotę, za jaka miasto ją nabyło, celem przeznaczenia jej na miejsca parkingowe i zieleń rekreacyjną dla potrzeb Wspólnoty. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. doprecyzowano nadto, że działka nr [...] nie spełnia warunków umożliwiających pobudowanie budynku wielorodzinnego. Podniesiono, że taka budowa narusza bezpośrednio zachowanie zgodnej z przepisami odległości między granicami działek, a ponadto nie są zachowane właściwe parametry drogi dojazdowej do tej działki oraz brak jest zapewnienia miejsc parkingowych dla takiej ilości nowo powstałych lokali mieszkalnych. Ocena dopuszczalności złożonej przez Wspólnotę skargi, wymagała uwzględnienia, że o interesie prawnym można mówić wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89) interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. To zaś oznacza, iż przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 u.s.g. ma ten, czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą organu gminy (por. A. Kabat [ w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2002, s.135; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 89 ). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w okolicznościach badanej sprawy Skarżąca wnosząc skargę na Uchwałę jej zasadności upatruje w perspektywie "planowanego wybudowania na działce nr [...] budynku wielorodzinnego, w którym zostanie zaprojektowanych 28 lokali mieszkalnych", a konkretnie związanych tą projektowaną inwestycją uciążliwości (związanych z brakiem miejsc parkingowych, posadowieniem planowanego obiektu wielorodzinnego w nadmiernej bliskości działki Wspólnoty, wytyczeniem dróg o nieprawidłowych parametrach) i spodziewanym jej oddziaływaniem na nieruchomość Wspólnoty. W ocenie Wspólnoty przyszła inwestycja naruszy postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zostanie zrealizowana w sposób nie uwzględniający parametrów dróg oraz koniecznych do zachowania odległości. Mając na uwadze tę argumentację należy podkreślić, że dla wykazania swojej legitymacji skargowej Wspólnota musiałaby wskazywać na istnienie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a jej sytuacją prawną jako jednostki. W tym kontekście należy wskazać, że ustawa o samorządzie gminnym, jak i ustawa o gospodarce nieruchomościami na podstawie których podjęta została zaskarżona Uchwała nie zawierają przepisów regulujących przebieg procesu budowlanego w zakresie zgodności zamierzenia budowlanego z planem miejscowym, a także warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i drogi, z których Skarżący mogliby wywodzić naruszenie ich interesu prawnego zaskarżoną Uchwałą. Szczególnie zaakcentować należy, że - jak Skarżąca deklaruje – nie neguje ona ani prawa, ani zasadności skorzystania przez miasto [...] z prawa pierwokupu działki nr [...]. Sprzeciw Skarżącej rodzi natomiast deklarowany projekt realizacji na tej działce budynku wielorodzinnego, w którym zostanie zaprojektowanych 28 lokali mieszkalnych". Dlatego też należy wyjaśnić, że na podstawie art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz.1186 – dalej jako: P.b.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę to organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (pkt 1) oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2). Zaakcentować należy też, że na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Oznacza to, że wszystkie te podmioty z tytułu położenia ich nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji - na etapie pozwolenia na budowę - mogą czynnie dochodzić ochrony swych praw w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę. Podkreślić też trzeba, że zgodnie z prawem realizacja budynku wielorodzinnego bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę nie jest możliwa, a - o wszczęciu - postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobligowane - z urzędu - poinformować wszystkie strony postępowania. Jednocześnie należy wskazać, że zaskarżona w niniejszej sprawie Uchwała nr [...] została podjęta w sprawie objęcia dodatkowych udziałów przez Gminę [...] w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Sąd dostrzega, że w uzasadnieniu tej uchwały wskazuje się, że "planowane jest na tej nieruchomości wybudowanie budynku wielorodzinnego w którym zostanie zaprojektowanych 28 lokali mieszkalnych". Należy jednak podkreślić, że ustaleń w sprawie przeznaczenia terenów, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy dokonuje w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2018, poz. 1945 – dalej jako: u.p.z.p.). Jeżeli natomiast Skarżąca, upatruje ruszenia jej interesu prawnego w określonym przeznaczeniu działki sąsiedniej, to instrumentem służącym poddaniu sądowoadministracyjnej kontroli tych ustaleń jest skarga na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którym działkę tę objęto. Zaakcentować trzeba, że skuteczne złożenie takiej skargi jest uzależnione od wykazania naruszenia interesu prawnego skarżącego. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Dlatego Sąd mając na uwadze stanowisko judykatury (wyrok NSA z dnia 30.10.2001 r. sygn. II SA/Łd 386/01) stwierdziwszy, że przedstawiona przez Skarżącą argumentacja dowodzi istnienia wyłącznie jej interesu faktycznego, stwierdził, że złożona przez nią skarga podlegała odrzuceniu. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.