IV SA/Po 410/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-03

Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost – Durchowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kosztów codziennych dojazdów żołnierza zawodowego, opierając się na ustaleniu faktycznej odległości między miejscem zamieszkania a miejscem służby, która była znana organowi od początku postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie miał podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ustalenie faktycznej odległości między miejscem zamieszkania a miejscem służby, które stanowiło podstawę wznowienia, nie było nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem w rozumieniu tego przepisu. Miejsce zamieszkania skarżącego było znane organowi od początku postępowania, a sama ocena materiału dowodowego lub błędne ustalenie stanu faktycznego nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku chorążego sztabowego P.W. o zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Organ I instancji wydał decyzję przyznającą te koszty, opierając się na wskazanej przez skarżącego trasie przejazdu. Następnie organ I instancji wznowił postępowanie, ustalając faktyczną odległość między miejscem zamieszkania a jednostką wojskową jako znacznie mniejszą niż wskazana przez skarżącego, i wydał decyzję odmawiającą zwrotu kosztów. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji z powodu wadliwej sentencji oraz nieważność decyzji organu I instancji z powodu orzekania w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd uznał również, że organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr (...) z dnia (...) r. Dowódcy Jednostki Wojskowej (...). Wyrokiem z dnia (...) r., sygn. akt IV SA/Po 408/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr (...) Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) w P. z dnia (...) r. odmawiającej chor. sztab. P.W. ustalenia prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nr (...) Dowódcy J.W.(...) oraz poprzedzająca ją decyzja Nr (...) Dowódcy J.W.(...) nie mogą się ostać, gdyż są obarczone wadą nieważności. Zaskarżoną decyzją organ II instancji "odmówił uchylenia" decyzji organu I instancji. Tak sformułowane rozstrzygnięcie nie mieści się w zamkniętym katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidzianych w przepisach art. 138 § 1 i 2 k.p.a Organ odwoławczy (tu: Dowódca J.W.(...)) uznając decyzję organu I instancji (tu: Dowódcy J.W.(...)) za niewadliwą powinien orzec, iż: "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję", a nie że: "odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji". Co więcej, takie sformułowanie sentencji decyzji, jak ostatnio przywołane, sugeruje, że organ odwoławczy ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji – w dodatku niewykluczone, że wyłącznie w granicach zarzutów odwołania – gdy tymczasem podstawowym obowiązkiem tego organu, wynikającym z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), było powtórne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Wydanie przez organ II instancji, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzji, której sentencja nie odpowiada żadnemu z rodzajów rozstrzygnięć określonych wyczerpująco w art. 138 § 1 i 2 k.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy w podstawie prawnej decyzji błędnie wskazał jedynie ogólnie na przepis art. 138 § 1 k.p.a., bez doprecyzowania, o który konkretnie punkt (1, 2 albo 3) tego przepisu chodzi, co czyni samo rozstrzygnięcie jeszcze mniej czytelnym. Dodatkowo za stwierdzeniem nieważności omawianej decyzji przemawia fakt, iż pozostawiła ona w obrocie prawnym decyzję organu I instancji obarczoną wadą nieważności, co także, samo w sobie, należy zakwalifikować, jako rażące naruszenie prawa. Natomiast podstawę stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji stanowił w niniejszej sprawie przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., z którego wynika, że nieważną jest decyzja, która dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Należy bowiem zauważyć, że Dowódca J.W.(...) orzekł już raz w przedmiocie wniosku Skarżącego z dnia (...) r. – decyzją nr (...) – mocą której ustalił Skarżącemu prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów. W aktach administracyjnych sprawy, decyzjach organów oraz pismach procesowych stron brak jakiejkolwiek wzmianki, aby decyzja ta została zaskarżona przez Wnioskodawcę, co skłania do wniosku, iż stała się ona ostateczna. Następnie, po wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie postanowieniem nr (...), organ I instancji ponownie orzekł w przedmiocie wniosku Skarżącego z dnia (...) r. – decyzją nr (...)– tym razem jednak odmawiając Wnioskodawcy prawa do zwrotu kosztów. Decyzja nr (...) nie zawierała żadnego rozstrzygnięcia odnośnie wcześniejszej decyzji nr (...), w szczególności nie uchyliła jej. Tymczasem z art. 151 § 1 k.p.a. wynika, że po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego (tj. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: (1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., albo (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Również w aktach administracyjnych sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu lub wzmianki, z których wynikałoby, że decyzja nr (...) została uprzednio uchylona lub w inny sposób wzruszona. W rezultacie należy stwierdzić, że organ I Instancji wydając decyzję nr (...), orzekał w sprawie poprzednio rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną, nadal pozostającą w obrocie prawnym, tj. decyzją nr (...). Tożsamość sprawy w obu przypadkach wynika jednoznacznie m.in. z użytego w części wstępnej obu decyzji zwrotu "po rozpatrzeniu wniosku chor. sztab. P. W. z dnia (...)r.", a także z treści samych rozstrzygnięć zawartych w tych decyzjach – raz pozytywnie a drugi raz odmownie załatwiających ww. wniosek. Skoro obie decyzje załatwiają ten sam wniosek, to istnieje tożsamość rozstrzygniętej sprawy: występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W efekcie w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje sprzeczne ze sobą. Doszło więc do rażącego naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych, proklamowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Końcowo Sąd wskazał, że organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, raz jeszcze rozważy wszystkie zarzuty podnoszone przez Skarżącego, w szczególności czy istniały podstawy do wznowienia postępowania i zakończy wznowione postępowanie w sprawie z wniosku z dnia (...) r. jednym z rozstrzygnięć dopuszczonych przepisami prawa, w szczególności przewidzianych w art. 151 § 1 K.p.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia (...) r. nr (...) Dowódca Jednostki Wojskowej (...) na podstawie art. 104 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił decyzję nr (...) z dnia (...) r. o ustaleniu chor. sztab. P. W. od dnia (...) r. prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania w S. do miejsca pełnienia służby w P.-P. i z powrotem i odmówił chor. sztab. P.W. ustalenia prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. W uzasadnieniu wskazano, że zainteresowany złożył wniosek o przyznanie od dnia (...) r. prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Do wniosku załączył zaświadczenie z K. sp. z o.o. o czasach przejazdu na trasie S.- R. R. oraz zaświadczenie z Zarządu Transportu Miejskiego o czasie przejazdu na trasie P.– R. R.- P. P. Z dokumentów tych wynikało, że przejazd na podanej przez wnioskodawcę trasie o długości 31 km w obie strony przekracza czas dwóch godzin i w myśl przepisów regulujących tę sprawę S., w których zamieszkuje wnioskodawca nie byłyby miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby. Wnioskodawca nie podał jednak faktycznej odległości miedzy miejscowością zamieszkania a J. W. (...) w P., co jak się okazało miało fundamentalne znaczenie w rozstrzygnięciu jego wniosku. Dlatego też wznowiono postępowanie w tej sprawie i ustalono, że odległość z miejsca zamieszkania wnioskodawcy tj. z miejscowości S. ul. M. do bramy Jednostki wynosi 2300 m. Wersja przedstawiona we wniosku zakładała podróżowanie z miejsca zamieszkania do Jednostki po trasie okrężnej, której długość wynosiła 31,1 km. Powyższe okoliczności nie były znane organowi I instancji w czasie wydawania decyzji z dnia (...) r. i w związku z tym zmieniają całokształt podstawy faktycznej dla przyznania zwrotu kosztów codziennych dojazdów. Biorąc pod uwagę dwa kryteria definiowania miejscowości pobliskiej (§ 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno-bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 87, poz. 565, dalej rozporządzenie w sprawie świadczeń, w skrócie rozp.MON.2010.04.30.)), a więc odległość 30 km bądź czas przejazdu powyżej 2 godzin w obie strony, należy stwierdzić, że odległość zdecydowanie krótszą (w tym wypadku 2,3 km) żołnierze pokonują we własnym zakresie. Nie byłoby bowiem społecznie sprawiedliwe by za odległość 2,3 km otrzymywać należność jak za 30 km. W odwołaniu od powyższej decyzji chor. sztab. P. W. podniósł, że wbrew twierdzeniom organu I instancji, żadna przesłanka do wznowienia postępowania nie zaszła. Organ w trakcie postępowania nie kontaktował się z odwołującym, przyjmując bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące jej żądania, czy też nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę. W aktach administracyjnych sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że po (...) r. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem odwołującego nie sposób się zgodzić, że brak podania odległości między miejscowością zamieszkania a miejscem służby w linii prostej, ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa do zwrotu kosztów dojazdów i uzasadniałoby uchylenie decyzji. Sporna odległość jest faktem powszechnie znanym organowi, co znalazło swoje odzwierciedlenie w pierwotnej decyzji z dnia (...) r. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Dowódca Jednostki Wojskowej (...) w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1a pkt 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143 ze zm., dalej ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w skrócie u.z.S.Z.) oraz § 5 ust. 5 rozp.MON.2010.04.30.utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że z dokumentów przedłożonych przez odwołującego wynikało, iż codziennie zmuszony jest pokonywać odległość 60 km, by dotrzeć z domu do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Odwołujący nie podał we wniosku, że mieszka 2300 m od bramy Jednostki. Tę okoliczność organ I instancji ustalił samodzielnie już po wydaniu decyzji i wznowieniu postępowania. Zarzut, że organ I instancji odległość między miejscem zamieszkania odwołującego, a miejscem pełnienia przez niego służby powinien znać, ponieważ jest to fakt powszechnie znany jest niezasadny. Odległość miejsca zamieszkania od jednostki dla "pracodawcy" jakim jest Jednostka Wojskowa (...) mogłaby być faktem powszechnie znanym gdyby zatrudnionych było kilkunastu bądź kilkudziesięciu żołnierzy bądź pracowników cywilnych. Nie jest to możliwe, gdy liczba ta przekracza 1000, a żołnierze i pracownicy cywilni jednostki mieszkają w różnych miejscowościach położonych nawet na terenie całego województwa wielkopolskiego. W tym konkretnym przypadku zasada uczciwości nakazywała we wniosku o wypłatę należności podać faktyczną odległość z miejsca zamieszkania do Jednostki. Ponadto argument, że między S. a Jednostką nie ma komunikacji publicznej, ponieważ kategoria drogi jest nieodpowiednia i nie jest przejezdna przez cały rok jest irracjonalny. Nie ma komunikacji publicznej, ponieważ do najbliższego przystanku komunikacji autobusowej MPK w P. od miejsca zamieszkania odwołującego jest około 1800 m. W skardze na powyższą decyzję i decyzję ją poprzedzającą skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niezastosowanie tego przepisu, art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na mylnym rozumieniu treści zastosowanego przepisu, § 5 ust. 5 rozp.MON.2010.04.30. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym odniesieniu prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8. art. 10 § 1 oraz art. 75 i 77 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wypłacenie należności finansowej z tytułu będącej w mocy decyzji z dnia 29 listopada 2011 r. nr 89/11/P. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jako żołnierz zawodowy zamieszkuje poza miejscem pełnienia służby w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Nabywa, wiec uprawnienie do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Prawo to jest obligatoryjne, a nie jak kreuje swoje stanowisko organ I instancji uznaniowe, uzależnione od przesłanek, których nie przewidział ustawodawca. Organ I instancji naruszył prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bowiem zmiana oceny materiału dowodowego już zebranego w sprawie bez jego rozszerzenia nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji podał nieprawdziwe informacje, ponieważ z miejsca zamieszkania skarżącego do najbliższego przystanku komunikacji autobusowej odległość wynosi 100 m (linia (...) K. Przedsiębiorstwa Autobusowego "K."). Chcąc dostać się do P. mieszkańcy wsi S. korzystają z komunikacji autobusowej, jaką zapewnia gmina K. a nie jak to przedstawia organ, pieszo pokonując drogę do przystanku autobusowego linii (...) (pętla końcowa w S.). Autobus linii (...) to najszybsze połączenie do P. albowiem samo dotarcie pieszo do przystanku MPK linii (...) zajmuje czas około 50 minut w różnych warunkach atmosferycznych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, należy przytoczyć treść art. 153 p.p.s.a. Stanowi on, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając niniejsza sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzje poddane kontroli Sądu naruszają bowiem przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone decyzje zostały wydane wskutek postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, a nie w trybie postępowania zwykłego. Zdaniem organu, w sprawie Skarżącego zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tak, więc aby mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie ww. przepisu muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przy czym wyjaśnić należy, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (ar. 7 k.p.a.) obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. "Nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne lub dowody powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania. Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały ww. przesłanki, które by dawały organowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem organu, Skarżący składając wniosek o zwrot kosztów codziennych dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby nie podał faktycznej odległości między miejscowością zamieszkania a Jednostką Wojskową, co miało fundamentalne znaczenie w rozstrzygnięciu Jego wniosku. Po wznowieniu postępowania organ ustalił, że odległość ta wynosi 2300 m, natomiast według Wnioskodawcy odległość ta wynosi 31, 1 km (trasa autobusowa). Organ stwierdził, że okoliczność ta nie była jemu znana w chwili wydawania w dniu (...) r. decyzji przyznającej przedmiotowe koszty i w związku z tym wskazana wyżej okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem Sądu z takim stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji nie sposób się zgodzić. Skarżący składając przedmiotowy wniosek podał miejsce swojego zamieszkania – S., ul. P. (...), gm. K. oraz załączył poświadczenie zamieszkania z dnia (...) r. Zatem w chwili orzekania organowi znany był dokładny adres zamieszkania skarżącego, a więc nie mógł on stanowić nowej okoliczności faktycznej w sprawie dającej podstawę do wznowienia postępowania. Organ przyznając wnioskowane koszty zasugerował się trasą i czasem przejazdu, które Skarżący wskazał w swoim wniosku, nie sprawdzając i nie wyjaśniając jaka jest faktyczna odległość między miejscem zamieszkania skarżącego a miejscem pracy (P.). Kwestię tę organ ustalił dopiero po wznowieniu postępowania poprzez załączenie do akt sprawy wydruku mapy ze strony internetowej maps.google.com, z trasą przejazdu z miejsca zamieszkania Skarżącego do miejsca pełnienia służby, którą wskazano we wniosku oraz z trasą faktycznej odległości między miejscem zamieszkania Skarżącego a Jednostką Wojskową, wynoszącą 2,4 km. W przedmiotowej sprawie kluczowa okoliczność - miejsce zamieszkania Skarżącego- była znana organowi w dniu wydania decyzji tj. w dniu (...)r. (poświadczenie zamieszkania z (...) r.) Faktyczna odległość między miejscem zamieszkania Skarżącego a Jednostką Wojskową nie zmieniła się ani podczas rozpatrywania przedmiotowego wniosku ani też podczas prowadzenia postępowania po jego wznowieniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że miejsce zamieszkania skarżącego, ani faktyczna odległość między Jego miejscem zamieszkania a Jednostką Wojskową nie stanowią nowości w prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym i nie są to okoliczności po raz pierwszy zgłoszone przez skarżącego. Organ rozpoznając wniosek o zwrot kosztów codziennych dojazdów nie wziął pod uwagę faktycznej odległości między miejscem zamieszkania skarżącego a miejscem pracy nie z powodu braku wiedzy na ten temat, lecz z powodu oceny dowodów znajdujących się w aktach sprawy (zaświadczenie z K. sp. z o.o. o czasie przejazdu po trasie S.- R. R., zaświadczenie z Zarządu Transportu Miejskiego w P. o czasie przejazdu po trasie P./R. R. – P. P.), które doprowadziły do ustalenia, że Skarżący spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanych kosztów. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonania przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa (por. wyrok NSA z 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 26/97, LEX nr 34651) Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, a więc wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Konsekwencją przyjęcia wykładni ścieśniającej jest to, że okoliczności, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mają być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II GSK 889/09, LEX nr 746308). Jednak jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 8 lutego 2008 r., I OSK 64/07, LEX nr 453365 nie może być uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. brak określonych dowodów w aktach sprawy. Takie ujęcie "nowych okoliczności" i "nowych dowodów" byłoby zbyt daleko idące. Z uwagi zaś na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. wykładnia przesłanek wznowieniowych winna mieć charakter zwężający. Wprawdzie w niniejszej sprawie organ dopiero po wznowieniu postępowania załączył wydruki map wskazujące trasę przejazdu i trasę faktycznej odległości między miejscem zamieszkania Skarżącego a Jednostką Wojskową, to jednak jak słusznie wskazał NSA w cytowanym wyżej wyroku brak tego dowodu w aktach sprawy przed wszczęciem postępowania wznowieniowego nie stanowi nowego dowodu, skoro organowi znane było miejsce zamieszania Skarżącego od samego początku trwania postępowania i nie zmieniło się ono po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jak to wyżej podkreślono błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ orzekając w decyzji z dnia (...) r. o przyznaniu skarżącemu prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pracy nie wziął pod uwagę, że chodzi tu o odległości między miejscowościami to jest trasę S.– P., a nie adres skarżącego - "brama jednostki", w której skarżący pełni służbę; czyli błędnie zdefiniował pojęcie "miejscowości pobliskiej" (art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2010r, nr 28, poz. 143). Należy tu wskazać, że prawo administracyjne przewiduje możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych na podstawie przepisów kpa w rozdziale 12 i rozdziale 13. Wybór właściwego postępowania w konkretnej sprawie określa stan faktyczny i okoliczności danej sprawy. Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności stwierdzić należało, że w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło