IV SA/Po 420/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R.K. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KP W dniu [...]listopada 2004r. R.K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wyrobienie dowodu osobistego w tym dojazd do B. i zakup odzieży i lekarstw. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ), art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art.101 ust.1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) przyznał R.K. zasiłek celowy w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów związanych z wyjazdem do B. w celu wyrobienia dowodu osobistego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m.in., że po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że strona jest osoba bezdomną. Utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie [...] zł. Kryterium dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, zatem R.K. spełnia warunki do przyznania pomocy. Ośrodek przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów związanych z wyjazdem do B. w celu wyrobienia dowodu osobistego. Nie uwzględniono natomiast oczekiwań strony w zakresie pomocy na wyrobienie dowodu osobistego ponieważ strona jest zwolniona od kosztów w tym zakresie. Nie uwzględniono również potrzeb w zakresie zakupu odzieży i lekarstw, gdyż zdaniem Ośrodka zasiłek stały winien zaspokoić zgłaszane potrzeby, tym bardziej, że skarżący nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Skarżący odmówił pomocy w postaci skierowania do Schroniska dla Bezdomnych w O. W dniu [...] grudnia 2004 r. R.K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na zakup lekarstwa - wyciąg z aloesu bez recepty oraz zakup odzieży i żywności. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że co prawda otrzymuje zasiłek stały, to jednak do wypłaty otrzymuje [...] zł. bowiem potrącane są mu kwoty na rzecz komornika. Nie posiada mieszkania więc nie ma gdzie uprać ubrań i dlatego potrzebne są mu ubrania do przebrania. Z tych samych powodów więcej pieniędzy musi wydawać na jedzenie, bo nie ma nawet gdzie ugotować wody na herbatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1, art. 17 pkt 1 iart.18 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 956 ), art. 127 § 2 i art. 138 §1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m. in., że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sytuacja osobista i materialna odwołującego jest ciężka. Jednak przyznanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. zasiłku celowego w kwocie [...] zł jest decyzją uznaniową organu pomocy społecznej i w tym zakresie zgodną z przepisami ustawy o pomocy społecznej. W terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R.K. W uzasadnieniu podniósł, że jego zdaniem prośba to nie to samo co odwołanie i jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mogło potraktować jego prośbę z dnia [...] grudnia 2004 r. jako odwołanie od decyzji I instancji. Skarżący wskazał także na swoją trudną sytuację materialną i swoje potrzeby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu [...] lipca 2007r. R.K. podtrzymał skargę i w dalszym ciągu powtórzył, iż jego pismo z dnia [...] grudnia 2004 r. nie było odwołaniem od decyzji lecz prośbą o nową pomoc finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją-zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. R.K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o przyznanie zasiłku celowego na zakup lekarstwa - wyciąg z aloesu bez recepty oraz zakup odzieży i żywności. Pismo to wpłynęło w terminie do wniesienia odwołania na decyzję administracyjną organu I instancji do organu II instancji. W rozpatrywanej sprawie organ wbrew obowiązującym regułom, nie podjął kroków niezbędnych w celu ustalenia rzeczywistego żądania wniosku. Jeżeli organ orzekający ma wątpliwości co do charakteru pisma to zdaniem Sądu obowiązkiem organu było co najmniej zwrócenie się do strony o sprecyzowanie zawartego w piśmie żądania (art. 7-9 kpa ) W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadą postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 63, 65, 128, 140 kpa jest jego odformalizowanie. Nie można dlatego przyjąć, że jeżeli pismo budzi wątpliwości to organ administracji jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. ( patrz: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt ISA 2188/00, LEX nr 81741 ). Ostatecznie bowiem to strona decyduje, jaki charakter ma pismo i czego dotyczy jej żądanie. Nie ma decydującego znaczenia także tytuł pisma ( por. wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r., sygn. akt III SA 92/87, GAP 1988 nr 11, s. 44 ). Przy interpretowaniu złożonego oświadczenia woli przez stronę należy uwzględniać cel, w jakim strona złożyła takie oświadczenie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji powinien uwzględnić powyższe uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, dotyczące uchybień organu w toku postępowania administracyjnego i wskazujące na prawidłowe stosowanie przepisów kpa. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KP