IV SA/Po 424/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-08-24
Skład orzekający: Donata Starosta, Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zgłosić sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania, jeśli Państwowa Straż Pożarna zgłosiła uwagi i zastrzeżenia dotyczące całego budynku, a nie tylko wykonanej inwestycji, i czy te uwagi są wystarczającą podstawą do zgłoszenia sprzeciwu w kontekście istniejącego budynku?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie wykazały niezgodności wykonanej budowy z projektem budowlanym, a inwestor dopełnił istotnych wymogów procedury zgłoszenia użytkowania. Uwagi Państwowej Straży Pożarnej dotyczące całego budynku, a nie tylko konkretnej inwestycji, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zgłoszenia sprzeciwu, zwłaszcza gdy dostosowanie do aktualnych przepisów przeciwpożarowych jest technicznie niemożliwe w istniejącym budynku, a projekt budowlany został uzgodniony z osobą uprawnioną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wobec zawiadomienia o zakończeniu przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń niemieszkalnych na lokal mieszkalny. PINB zgłosił sprzeciw, wskazując na uwagi Państwowej Straży Pożarnej (PSP), które nie zostały uwzględnione przez inwestora. Decyzja PINB została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB). Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczące zakresu stanowiska PSP i wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. P. kwotę [...]zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta P. (dalej jako: "PINB" lub "organ I instancji) – wskazując w podstawie prawnej na: art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej w skrócie: "pr.bud.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") – zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń niemieszkalnych na lokal mieszkalny nr [...], usytuowany na piętrze A budynku mieszkalnego, znajdującego się na os. T. [...] w P. (dz. nr [...], [...] ark. [...], obręb C.). Inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. [...], nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 21.12.2015 r. Inwestor: S. M. "O. M.", [...], złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń niemieszkalnych na lokal mieszkalny nr [...], znajdującego się na osiedlu [...] w P..
W dniu 22.12.2015 r., inwestor złożył pismo z prośbą o potraktowanie tegoż wniosku jako "Zawiadomienia o zakończeniu budowy". PINB uznał, że inwestor składając takie pismo rozpoczął bieg 14-dniowego terminu ujętego w art. 54 ustawy Prawo budowlane z dniem złożenia tegoż pisma, tj. w dniu 22.12.2015r.
Organ I instancji wskazał, że z analizy dokumentacji dołączonej do powyższego zawiadomienia, a w szczególności oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 3 w związku z art. 56 pr.bud. i dołączonego stanowiska Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. (dalej jako KM PSP w P.) z dnia 29.10.2015 r. wynika, że wymienione instytucje nie zgłosiły sprzeciwu wobec odbioru w/w inwestycji. Jednak w stanowisku KM PSP w P., ujęto szereg uwag i zastrzeżeń wobec przekazania do użytkowania przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego inwestor nie posiada podstaw, aby oświadczyć o braku sprzeciwu i uwag ze strony KM PSP, co jest warunkiem niezbędnym zgodnie z art. 57 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, aby przyjąć zawiadomienie o zakończeniu robót bez sprzeciwu. Wobec powyższego Organ musiał zgłosić sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu wykonanej inwestycji, zgodnie z art. 54 pr.bud.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. M. "O. M." zarzucając jej naruszenie art. 56 ust. 1 pr.bud., poprzez jego niewłaściwą interpretację oraz naruszenie art. 57 ust. 3 pr.bud. poprzez uznanie, że dokumenty przedstawione przez Spółdzielnię nie są wystarczające do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie lokalu mieszkalnego na os. Tysiąclecia 70 nr [...]. Z powołaniem się na te zarzuty Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że zgodnie z art. 56 ust. 1 pr.bud. Straż Pożarna zajmuje stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Ustawodawca wskazał w tym przepisie w sposób precyzyjny i niepozwalający na jakąkolwiek inną niż literalną interpretację, zakres podmiotowy oraz przedmiotowy zastosowania wskazanej normy prawnej. Z przedmiotowego zapisu w sposób jednoznaczny wynika, że stanowisko Straży Pożarnej, które jest wydawane po zakończeniu budowy i jest wymagane w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, może dotyczyć tylko i wyłącznie zgodności projektu z pozwoleniem na budowę. Na tym etapie postępowania brak jest podstaw do uwzględniania jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń, które wychodzą w swoim zakresie przedmiotowym poza regulację ustawową. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w Komentarzu do Prawa budowlanego pod redakcją prof. zw. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego, str. 575/ wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, w którym stwierdzono, że: "Właściwe ww. organy administracji mogą zająć stanowisko tylko w kwestii zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Zajęcie stanowiska w jakiejkolwiek innej sprawie na podstawie art. 56 Pr. Bud przez ww. organy będzie pozbawione podstawy prawnej i jako takie obarczone wadą prawną. W konsekwencji nie będzie mogło wywrzeć skutków prawnych".
Ponadto Odwołująca wskazała, że wykonany projekt budowlany został uzgodniony pod względem wymagań ochrony pożarowej przez osobę uprawnioną. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 3 i art. 35 ust 3 Ustawy Prawo Budowlane właściwy organ (Wydział Urbanistyki i Architektury UMP) sprawdził kompletność projektu budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę. Właściwy organ wydając pozwolenie na budowę uznał za niepotrzebne uzyskanie dodatkowych uzgodnień i opinii. Uwagi Państwowej Straży Pożarnej wynikają z faktu, że budynek zrealizowany w roku 1981, w którym dokonano adaptacji trzech pomieszczeń użytkowych na loka! mieszkalny nie spełnia wymagań przepisów z 2002 i 2006 roku. Ze względu na fakt, że budynek ze względu na swoją konstrukcję nie będzie spełniał obecnych wymagań pożarowych (wielkość stref pożarowych, szerokość korytarzy i klatek schodowych, przedsionki przeciwpożarowe itp.) Państwowa Straż Pożarna, w uzasadnieniu stanowiska, wyraziła opinię o braku - niezbędnych jej zdaniem - uzgodnień z "właściwym Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej". Tym samym stwierdziła braki w projekcie budowlanym, a organem właściwym do stwierdzenia takiego braku jest Wydział Urbanistyki i Architektury UMP.
Decyzją z [...] marca 2016 r., znak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB" lub "organ II instancji") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W pierwszej kolejności Organ II instancji przywołał treść art. 54 pr.bud., zgodnie z którą do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zawiadomienie takie składane jest w celu potwierdzenia zgodności budowy z projektem budowlanym i z przepisami oraz potwierdzenia jego zdatności do użytkowania. Weryfikacji tej służyć mają dokumenty stanowiące załączniki do zawiadomienia.
WWINB wskazał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 w zw. art. 56 ust. 1a pr.bud., gdy projekt budowlany obiektu budowlanego nieobjętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych (co miało w ocenie organu miejsce w niniejszej sprawie), wówczas Inwestor jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy: Państwowej Straży Pożarnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Powyższe jest ściśle związane z przystąpieniem do użytkowania, ponieważ do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych wykonywanych na podstawie projektu, który wymagał uzgodnienia pod względem przepisów ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych, zgodnie art. 57 ust. 3 Inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 pr.bud.
Organ II instancji zważył, że inwestor dołączył (do "wniosku w wydanie pozwolenia na użytkowanie") stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. "w zakresie ochrony przeciwpożarowej w sprawie zgodności obiektu z projektem budowlanym", którym organ ten wniósł uwagi i zastrzeżenia w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, objętej zakresem zgłoszenia. KM PSP wskazał, iż zrealizowana inwestycja narusza przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) oraz aktualnie obowiązujące przepisy techniczno - budowlane z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Wobec powyższego przedstawione PINB oświadczenie Inwestora z dnia 21.12.2015 r. o nie wniesieniu sprzeciwu w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej nie stanowi zadość wymogowi określonemu w art. 57 ust. 3 pr.bud. W przepisie tym stanowi się bowiem o "braku sprzeciwu lub uwag" ze strony ww. organów. Natomiast ze stanowiska Komendanta Miejskiego PSP w P. z dnia 29.10.2015 r., jednoznacznie wynika, iż organ ten wnosi uwagi i zastrzeżenia w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, objętej zakresem zgłoszenia.
Zdaniem WWINB oznacza to, że Inwestor nie spełnił warunków do przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu robót bez sprzeciwu, a zatem do przystąpienia do użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...]. Ponadto Organ podkreślił, że konieczność wniesienia przez PINB sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu robót wynika ze zmian dokonanych w ustawie Prawo budowlane na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27.03.2015, poz. 443), które weszły w życie 28 czerwca 2015 r. Przytoczone w odwołaniu opinie doktryny dotyczą natomiast stanu sprawnego sprzed wprowadzenia powyższych zmian.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. M. "O. M." wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 56 ust. 1 pr.bud., poprzez jego niewłaściwą interpretację oraz naruszenie art. 57 ust. 3 pr.bud. poprzez uznanie, że dokumenty przedstawione przez Spółdzielnię nie są wystarczające do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie lokalu mieszkalnego na os. [...] nr [...] oraz naruszenie art.. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i nie odniesienie się do zarzutów stawianych przez stronę odwołująca. W skardze podniesiono argumentację tożsamą co w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Mając na uwadze treść powołanych przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto niektóre z poczynionych ustaleń należy uznać za dowolne.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z wymienionym przepisem, w brzmieniu obowiązującym tak na dzień zgłoszenia PINB zakończenia budowy, jak i na dzień wydania decyzji w obu instancjach, do użytkowania obiektu budowlanego na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Cytowany przepis jest normą adresowaną zasadniczo do inwestora, określającą warunek przystąpienia do użytkowania obiektu. Jednocześnie przepis ten stanowi źródło kompetencji organu do wydania decyzji o sprzeciwie, ale nie reguluje przesłanek tego sprzeciwu. Nie czyni tego także wprost żaden inny przepis ustawy Prawo budowlane. Nie oznacza to jednak, że zgłoszenie sprzeciwu zależeć ma tylko od swobodnego uznania organu.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 i 4 ustawy pr.bud. do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć: oryginał dziennika budowy; oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, oraz o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania; protokoły badań i sprawdzeń; inwentaryzację geodezyjną powykonawczą; potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy; kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Jeżeli zaś okaże się, że złożone dokumenty są niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości, inwestor jest obowiązany je, na żądanie organu, uzupełnić.
Zatem zawiadomienie takie składane jest w celu potwierdzenia zgodności budowy z projektem budowlanym i z przepisami, oraz potwierdzenia jego zdatności do użytkowania. Weryfikacji tej mają służyć dokumenty stanowiące załączniki do zawiadomienia. Obowiązek ich przedłożenia nie ma więc charakteru li tylko formalnej czynności i nie jest celem samym w sobie. Nie zawsze i nie w każdej sytuacji następstwem stwierdzenia braku w tym zakresie musi być zgłoszenie sprzeciwu. Zgłoszenie sprzeciwu jest uzasadnione wtedy, kiedy zostanie wykazane, że dostrzeżony brak powoduje niemożność oceny budowy pod wyżej wskazanym kątem (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn.. akt II SA/Kr 605/13, LEX nr 1358848).
Z materiału zgromadzonego w sprawie i z uzasadnień decyzji organów I i II instancji nie wynika, aby stwierdzono brak któregoś z wymaganych przepisem art. 57 ust. 1 dokumentów.
Jak słusznie zauważa NSA w wyroku z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 520/06, (LEX nr 503755), przesłanki wniesienia sprzeciwu należy wyinterpretować z uwzględnieniem funkcji, jakie prawodawca powierzył organom nadzoru budowlanego, i przyznanych im kompetencji. Nie określając wprost przesłanek wniesienia sprzeciwu, prawodawca wyszedł z założenia, że nie sposób przewidzieć i skatalogować w normie prawnej wszystkich okoliczności, które uzasadniałyby wniesienie sprzeciwu w związku z zamiarem użytkowania obiektu budowlanego. Można jednak stwierdzić, że organ wnosi sprzeciw wobec zamiaru użytkowania obiektu budowlanego w przypadku ustalenia, że:
– wnioskodawca nie dopełnił wszystkich istotnych wymogów w procedurze zgłoszenia użytkowania;
– ustalono, że inwestor odstąpił od projektu budowlanego w sposób istotny lub od innych warunków pozwolenia na budowę (patrz też Komentarz do art. 54 Ustawy Prawo Budowlane, Plucińska-Filipowicz A. (red.) WK 2016, wyd. II).
Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. [...], nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń niemieszkalnych na lokal mieszkalny nr [...], usytuowanych na piętrze A budynku mieszkalnego, znajdującego się na terenie działek nr [...], [...], ark. 06, obręb C., położonych na os. [...] w P.. Organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że spełnione zostały warunki wydania pozwolenia na budowę określone w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 34 ust. 1,2 i 3 tej ustawy. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, iż przedłożony projekt budowlany jest kompletny, został wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i w dniu 21.01.2014 r. uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych. Projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy z dnia 11.08.2015 r. o zgodności wykonanych robót z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę oraz przepisami i normami, protokół nr [...] odbioru technicznego urządzeń grzewczych i przewodów kominowych z dnia 03.09.2015 r., protokół z pomiarów ochronnych [...], karta informacyjna, a także oświadczenie Inwestora o braku sprzeciwu ze strony organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z art. 56 ust.1 pr.bud. Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy:
2) Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
4) Państwowej Straży Pożarnej
- o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym.
Stosownie natomiast do art. 57 ust. 3 ustawy do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie Inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.
Z uzasadnienia stanowiska przedstawionego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia 29.10.2015 r., wynika, że nie wnosi On sprzeciwu, co do zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu, co wynika ze stwierdzenia zgodności wykonania prac budowlanych z projektem budowlanym, opracowanym w styczniu 2014 r. przez [...] T. K. S.. K., ul. [...] A, [...]. Natomiast zgłoszone uwagi i zastrzeżenia dotyczą, co należy podkreślić: całego budynku mieszkalnego. Powyższe wynika ze stwierdzenia niezgodności z aktualnie obowiązującymi wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Przy czym Komendant Miejski PSP w tej kwestii powołał się na treść § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 j.t.).
Zgodnie z tym przepisem, przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym;, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
Należy mieć na uwadze, iż przedmiotowa inwestycja została dokonana w istniejącym budynku mieszkalnym osiemnasto–kondygnacyjnym, pobudowanym na przełomie lat 70/80 tych. Obiekt został wybudowany zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. Zgodnie z treścią wyroku NSA z dnia 30 marca 20011 r., sygn. akt II OSK 112/10, (LEX nr 1080204), przebudowa obiektu i zmiana sposobu użytkowania jest możliwa w stosunku do budynków już istniejących, ale aktualnie już nie spełniających wymogów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, nawet jeżeli nie jest możliwe jego dostosowanie do aktualnych wymogów, chociażby dlatego, że § 2 ust. 2 rozporządzenia na to zezwala. Przy czym co należy zastrzec wskazany sposób postępowania dotyczyć może jedynie obiektów wybudowanych zgodnie z prawem.
Gdyby przyjąć tok rozumowania organów I i II instancji, że każda uwaga, bądź zastrzeżenie obligują Organ do zgłoszenia sprzeciwu, to w żadnym z budynków niegdyś posadowionych zgodnie z prawem, a aktualnie nie spełniających norm wynikających z przedmiotowego rozporządzenia nie można byłoby prowadzić żadnych prac i zmian poza remontami. Taka interpretacja powyższego przepisu byłaby zbyt daleko idącym ograniczeniem.
Rację ma Skarżąca, iż na etapie zakończenia robót budowlanych Spółdzielnia ze względu na konstrukcję budynku nie ma możliwości zastosowania się do nowych wymagań ochrony przeciwpożarowej (wielkość stref pożarowych, szerokość korytarzy i klatek schodowych, przedsionki przeciwpożarowe itp.). Spółdzielnia nie może też zmienić zakresu projektu budowlanego (opinie pożarowe i uzyskanie ewentualnych uzgodnień z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej) ze względu na fakt, że wniosek o decyzję o zmianie pozwolenia na budowę może dotyczyć zmian w projekcie, a nie zakresu robót nie objętych dokumentacją. Na uwagę zasługuje tez fakt, iż projekt budowlany został uzgodniony pod względem wymagań ochrony pożarowej przez osobę uprawnioną. Również przy wydawaniu decyzji przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2014 r. nie stwierdzono potrzeby zastosowania dodatkowych zabezpieczeń przeciwpożarowych, ani nie zlecono wykonania ekspertyzy technicznej.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy wykonanie przez stronę obowiązków, odpowiadających wymogom obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie jest możliwe z uwagi na pewne ograniczenia architektoniczne istniejącego już budynku, organ Państwowej Straży Pożarnej powinien zastosować inne, uznane przez niego za najbardziej optymalne, rozwiązanie przeciwdziałające stwierdzonym uchybieniom. Rzeczą organów administracji jest bowiem ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa, możliwych sposobów jego przestrzegania i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności jakie powinien adresat decyzji wykonać. Nie jest bowiem dopuszczalne nakładanie na stronę obowiązku, zgodnego z prawem, lecz niewykonalnego z przyczyn technicznych i jednoczesne przerzucenie na nią obowiązku poszukiwania innych sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień.
Na marginesie należy wskazać, iż Skarżąca wykonała już kilkanaście adaptacji pomieszczeń technicznych na lokale mieszkalne (na podstawie tożsamych w zakresie rozwiązań technicznych i standardu dokumentacyjnego projektów). Lokal os. [...] jest pierwszym, który nie może zostać oddany do użytku.
W reasumpcji, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Organy nie wykazały, niezgodności budowy z projektem budowlanym, a wnioskodawca dopełnił wszelkich istotnych wymogów w procedurze zgłoszenia użytkowania stosownie do art. 57.
Prowadząc ponownie postępowanie organy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, uwzględniając zawarte powyżej wskazania w zakresie wykładni stosowanych przepisów prawa. Wyniki przeprowadzonego postępowania organ winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. i zawierającym odniesienie do wszystkich podnoszonych przez strony argumentów.
Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje te należało uchylić. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło