IV SA/Po 43/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski /spr./ Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. (brak numeru – dalej decyzja z [...] sierpnia 2011 r.) Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Wydziału Lekarskiego I Uniwersytetu M. im. K. M. w P. (dalej Wydziałowa Komisja), na podstawie art. 169 i 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm., dalej pszw), § 91 Statutu Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. i § 14 ust. 2 Uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego im. K. M. w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w sprawie określania zasad i trybu przyjmowania na studia w roku akademickim [...], zmienionej uchwałami: z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oraz uchwały z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia terminów składania dokumentów na I rok akademicki 2011/2012 oraz terminów ogłaszania list rankingowych i list przyjętych na studia, i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie limitów przyjęć na studia medyczne. (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) nie przyjęła A. P. (dalej Strona, Odwołujący albo Skarżący) na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych na Wydziale Lekarskim I w roku akademickim 2011/12. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Odwołujący wniósł odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, stosownie do art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w zw. z art. 207 ust. 1 pszw. W złożonym odwołaniu Strona, powołując art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pszw, wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz o wydanie decyzji o przyjęciu na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych na Wydziale Lekarskim I w roku akademickim 2011/12. W uzasadnieniu Odwołujący wyjaśnił, że po raz pierwszy zapoznał się z treścią decyzji z [...] sierpnia 2011 r. podczas pobytu w domu we W. dnia [...] października 2011 r. Decyzja z [...] sierpnia 2011 r. nie została odebrana przez Odwołującego ani nie została Mu przekazana. Decyzja z [...] sierpnia 2011 r. została doręczona osobie, która nie jest domownikiem, sąsiadem ani dozorcą. Przyczyną niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania był brak wiedzy Odwołującego o doręczeniu decyzji. Odwołujący zwrócił uwagę, że z posiadanej przezeń wiedzy wynika, że minimalna ilość punktów wymagana do przyjęcia na pierwszy rok studiów wynosiła 165. Uzyskawszy 167 punktów, Odwołujący winien był zostać przyjęty na pierwszy rok studiów stacjonarnych. Postanowieniem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu im. Karola M. w P. (bez daty i numeru, dalej postanowienie Komisji Uczelnianej) wydanym na podstawie art. 169 pszw, § 91 Statutu Uniwersytetu Medycznego w P., § 11 Uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego im. Karola M. w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w sprawie określenia zasad i trybu przyjmowania na studia w roku akademickim 2011/2012 na Uniwersytet Medyczny im. Karola M. w P., zmienionej uchwałami: z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w związku z art. 207 pszw i art. 59 w związku z art. 58 i art. 43 kpa, odmówiono przywrócenia Stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu Komisja Uczelniana wyjaśniła, że z adnotacji poczty dokonanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z 12 sierpnia 2011 r. wynika, że osoba, która odebrała przedmiotowe pismo (S. D.) jest domownikiem. Okoliczność, że podmiot, któremu wręczono decyzję za pokwitowaniem, nie oddał jej adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Ubocznie Komisja Uczelniana zauważyła, że Odwołujący sam potwierdził, że zapoznał się z treścią decyzji z [...] sierpnia 2011 r. w dniu [...] października 2011 r. w czasie pobytu w domu. Oznacza to całkowity brak zainteresowania doręczaną, na adres podany przez Odwołującego, korespondencją i dodatkowo potwierdza prawidłowość doręczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z [...] grudnia 2011 r. Strona zarzuciła postanowieniu Komisji Uczelnianej naruszenie art. 7, 43, 58 i 77 kpa, wnosząc o uchylenie postanowienia. Motywując sformułowany wniosek Skarżący wyjaśnił, że osobą, która odebrała korespondencję zawierającą decyzję z [...] sierpnia 2011 r., była S. D. Osoba ta nie zamieszkuje i nie jest zameldowana we W. przy ul. K. [...]. Jej pobyt w domu Skarżącego, w dniu kiedy doręczono Mu korespondencję, był związany ze sprawdzeniem stanu bezpieczeństwa mieszkania pod nieobecność domowników. Doręczenie korespondencji nastąpiło w okresie urlopowym. Komisja Uczelniana nie wyjaśniła stanu faktycznego sprawy, nie ustalając, czy S. D. należy do grona osób określonych w art. 43 kpa, naruszając art. 7 i 77 kpa (k. 4-6 akt sądowych). Do skargi załączono oświadczenie S. D. z [...] grudnia 2011 r. w którym oświadczyła, że nie jest ani nigdy nie była domownikiem, sąsiadem ani dozorcą posesji znajdującej się we Wrześni przy ul. K. [...]. Podczas wakacji w sierpniu 2011 r. S. D. pod nieobecność domowników sprawdzała sporadycznie stan bezpieczeństwa domu państwa Pałczyńskich i odebrała przypadkowo od listonosza korespondencję. Nie mając możliwości bezpośredniego przekazania przesyłki adresatowi oraz wiedzy na temat jej ważności, S. D. odłożyła ją w mieszkaniu Skarżącego w mało eksponowanym miejscu (k. 7 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2012 r. Komisja Uczelniana wniosła o jej oddalenie w całości (k. 8-11 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu było postanowienie Komisji Uczelnianej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r., odmawiającej przyjęcia Skarżącego na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych na Wydziale Lekarskim I Uniwersytetu M. im. Karola M. w P. Stan faktyczny kontrolowanej sprawy częściowo pozostawał bezsporny między stronami. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że decyzja z [...] sierpnia 2011 r., zaadresowana do Skarżącego, ul. K. [...],[...] W., została odebrana dnia [...] sierpnia 2011 r. przez S. D., przy której imieniu i nazwisku dopisane zostało słowo "domownik". W tym zakresie Sąd podzielił ustalenia faktyczne organów obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd podzielił również twierdzenie Komisji Uczelnianej, że zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do wniesienia odwołania zostało wydane dnia [...] listopada 2011 r., następnie wysłane Skarżącemu listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru w dniu [...] listopada 2011 r. (k. 22 akt sądowych). Prawo o szkolnictwie wyższym nie zawiera odrębnych regulacji dotyczących doręczeń, zatem organy szkoły wyższej winny stosować w tej materii przepisy kpa. Doręczenie pisma w postępowaniu administracyjnym jest czynnością materialno-techniczną, która wywołuje istotne konsekwencje dla jego prawidłowego biegu. Z tego powodu czynności doręczenia zostały uregulowane w kpa w sposób kazuistyczny. W ramach wykładni przepisów rozdziału 8 działu I kpa, pierwszeństwo winny zyskiwać rezultaty interpretacji językowej, z uwagi na ich charakter prawny. W doktrynie podkreśla się, że zgodnie z obowiązującą zasadą oficjalności doręczeń, strony i inni uczestnicy postępowania nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie, ponieważ organ z urzędu dokonuje doręczeń, gdyż jest to jego ustawowy obowiązek określony w art. 39 kpa (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2011 r., s. 241). W art. 43 kpa uregulowany został sposób doręczenia pisma w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu w czasie samego doręczenia. Pismo jest wówczas doręczane za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W przypadku gdy którykolwiek ze wskazanych podmiotów przyjął pismo, o jego doręczeniu adresat jest zawiadamiany przez zamieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie zastępcze może zostać uznane za prawnie skuteczne, jeżeli zostało dokonane z łącznym zachowaniem wszystkich wymienionych powyżej przesłanek. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji opierając się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z [...] sierpnia 2011 r. ustaliły, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi zamieszkującemu wraz ze Skarżącym. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że domownikiem w rozumieniu art. 43 kpa jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym. Będzie tu chodzić zatem o takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Domownikiem nie jest w związku z tym osoba, która opiekowała się mieszkaniem adresata pisma w czasie jego nieobecności, przebywając w mieszkaniu jedynie krótkotrwale (postanowienie NSA z 22.9.2010 r., I OSK 1421/10, Lex nr 741536; postanowienie SN z 13.11.1996 r., III RN 27/96, OSNP 1997, nr 11, poz. 187, akceptowane przez A. Wróbla, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2011, s. 369 uw. 3 i przywołane tam orzecznictwo). W doktrynie wyrażony został przy tym pogląd, że w razie wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do zakwalifikowania określonego podmiotu do kręgu domowników, przychylić się należy do poglądu nadającego temu pojęciu nieco węższe znaczenie, gdyż w ten sposób pełniej chronione są interesy adresata pisma (J. Borkowski –op. cit., s. 253, nb 2). Zarówno we wniesionej do WSA skardze, jak i we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. Skarżący zakwestionował okoliczność doręczenia odpisu powyższej decyzji dorosłemu domownikowi w osobie S. D. podkreślając, że podmiot ten nie zamieszkuje z Nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Obowiązkiem organu administracji uczelnianej było w tej sytuacji wyjaśnienie w oparciu o art. 7 i 77 §1 kpa, czy odbiorca przesyłki adresowanej do Skarżącego mógł zostać uznany w dniu odbioru przesyłki za dorosłego domownika w rozumieniu art. 43 kpa. Sam fakt zakreślenia przez doręczyciela przesyłki pozycji zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, z której wynika, że została ona dostarczona dorosłemu domownikowi nie przesądza jeszcze o tym, że tak w rzeczywistości było (wyrok NSA z 25.09.2009 r., II FSK 680/08, Lex nr 544740). Organy obu instancji nie powinny były opierać się jedynie na zapisie zamieszczonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej, nie wiadomo przez kogo napisanym, tym bardziej w sytuacji wyraźnego kwestionowania jego prawdziwości przez Skarżącego i podpisaną S. D. Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku uchylił postanowienie Komisji Uczelnianej. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Komisja Uczelniana winna w sposób dokładny ustalić stan faktyczny sprawy, kierując do doręczyciela, za pośrednictwem Naczelnika Pocztowego Urzędu Oddawczego, czytelnego i potwierdzonego "za zgodność" odpisu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] sierpnia 2011 r. i wezwania o pisemne wyjaśnienie – na druku, zawierającym pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań: czy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki dnia [...] sierpnia 2011 r. zostało podpisane osobiście przez S. D., czy osoba ta dopisała na zwrotnym potwierdzeniu odbioru słowo "domownik", czy też uczynił to sam doręczyciel, a jeżeli tak, to czym się kierował; dlaczego we właściwych prostokątach nie zakreślono rodzaju przesyłki; co oznacza czerwony datownik "17-09-2011" i czarna pieczęć "DECYZJA-NIE PRZYJĄĆ", umieszczona nad podpisem odbiorcy. Komisja Uczelniana zwróci się do Naczelnika Pocztowego Urzędu Oddawczego o nadesłanie potwierdzonego "za zgodność" odpisu dokumentu Urzędu Oddawczego, w którym znajdują się zapisy dotyczące doręczenia przesyłki nr [...] (zapewne poleconej) – w szczególności, czy doręczenia dokonano w domu przy ul. K. we W., czy w siedzibie Pocztowego Urzędu Oddawczego. Po otrzymaniu odpowiedzi na powyższe wezwanie Komisja Uczelniana winna w oparciu o zebrany materiał dowodowy sprawy, w tym również twierdzenia Skarżącego i oświadczenia S. D. (będącego dokumentem prywatnym; art. 245 kpc), ocenić każdy z tych dowodów zgodnie z regułami art. 80 kpa, ustalić precyzyjnie stan faktyczny sprawy. Gdyby ustalenia te prowadziły do wniosku, że doręczenie dnia [...] sierpnia 2011 r. nastąpiło bez dochowania wymogów art. 43 kpa, wówczas Skarżącemu w ogóle nie zaczął biec termin do wniesienia odwołania i Komisja Uczelniana winna merytorycznie rozpoznać odwołanie jako wniesione w terminie. Odwołanie zasadza się na prostym porównaniu uzyskanej przez Skarżącego liczby punktów i liczby punktów, koniecznej do uzyskania by być skutecznie przyjętym. Gdyby Komisja Uczelniana ustaliła, że doręczenie dnia [...] sierpnia 2011 r. było prawidłowe, dopiero wówczas stanie się konieczne orzekanie o przywróceniu albo odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. W 2 punkcie wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) zasądził od Komisji Uczelnianej na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się jedynie wpis od skargi w wysokości o której stanowi § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).