IV SA/Po 433/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2016r. J. N. zwrócił się do Prezydenta M. L. o wymeldowanie A. N. z miejsca stałego pobytu pod adresem L. ul. [...], którego współwłaścicielem mieszkania jest wnioskodawca. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 kpa, Prezydent M. L. odmówił wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie wymeldowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9.12.2014r. na wniosek J. N. zostało wszczęte postępowanie o wymeldowanie A. N. z przedmiotowego lokalu, które następnie zostało postanowieniem zawieszone na podstawie art.94 § 1 pkt 4 kpa, do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w L. sprawy z powództwa A. N. o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W dniu 8.06.2015r. J. N. złożył oświadczenie, że nabył spadek po zmarłej mamie J. N., a w skład spadku wchodzi przedmiotowy lokal mieszkalny. Podtrzymał także wniosek jako spadkobierca o wymeldowanie A. N.. Pismem z dnia 11.08.2016r. Sąd Rejonowy w L. poinformował, że sprawa z powództwa A. N. o przywrócenie naruszonego posiadania została zawieszona (postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015r.) z uwagi na śmierć J. N.. Z uwagi więc na to, że w sprawie toczy się już postępowanie z udziałem J. N. o wymeldowanie A. N., zaistniała "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie kolejnego postępowania. Od powyższego postanowienia J. N. złożył zażalenie domagając się jego uchylenia i podnosząc, że dla przedmiotowego postępowania bez znaczenia pozostaje wszczęcie postępowania o wymeldowanie A. N. na wniosek J. N.. Zawieszenie postępowania stanowi formę przerwania jego toku. Wnioskodawca jako współwłaściciel przedmiotowego lokalu wykazał swój interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie. Postanowieniem z dnia 7 marca 2017r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że postępowanie o wymeldowanie dotyczy interesów prawnych spadkobierców zmarłych osób w rozumieniu art.28 kpa i powinny one brać udział w postępowaniu administracyjnym, aby miały możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Wobec tego ustalenie spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości jest niezbędne, gdyż bez ich udziału postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Organ I instancji przedwcześnie uznał J. N. za stronę postępowania. Powinien wezwać go do przedłożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. N.. Od powyższego postanowienia skargę wniósł J. N. reprezentowany przez pełnomocnika domagając się uchylenia postanowień obu instancji i zarzucając naruszenie art.61 a § 1 kpa wskazał, że każdemu współwłaścicielowi przysługuje prawo złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o wymeldowanie. Wystąpienie z takim wnioskiem przez jednego nie może prowadzić do pozbawienia tego prawa pozostałych współwłaścicieli. Istota problemu w sprawach meldunkowych dotyczy nie kwestii tytułu prawnego do lokalu, a faktycznego przebywania w nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.:Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.:Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia 7 marca 2017r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 17 stycznia 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek to sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, natomiast druga ma miejsce, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wyjaśnia się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438 wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2016 r., OSK 553/15, LEX nr 2118781). W rozpoznawanej sprawie zdaniem organu I instancji podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi fakt, że toczy się już sprawa z wniosku J. N. o wymeldowanie A. N., który to wniosek po śmierci matki J. N. podtrzymał. Z kolei zdaniem organu II instancji należało odmówić wszczęcia postępowania, ale nie z powodu, który podał organ I instancji, tylko z uwagi na fakt, że skarżący nie przedstawił postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku po J. N. w celu potwierdzenia statusu strony. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie stanowiska organu I instancji należy ocenić jako prawidłowe. Po pierwsze skarżący nie był stroną postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania, stronami toczącego się postępowania byli tylko A. N. i J. N.. Ponadto wniosek o wymeldowanie też złożyła J. N., a nie J. N., jednakże J. N. w piśmie z dnia 8 czerwca 2015r. podtrzymał wniosek J. N. o wymeldowanie A. N. (k.21 akt administracyjnych). Zatem toczy się już sprawa o wymeldowanie A. N.. W myśl art.30 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Postępowanie o wymeldowanie dotyczy interesów prawnych spadkobierców zmarłych osób w rozumieniu art.28 k.p.a. i powinny one brać udział w postępowaniu administracyjnym, aby miały możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłaszać żądania i wnioski. Wobec tego ustalenie spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości jest niezbędne, gdyż bez ich udziału postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka tożsamości spraw. Tożsamość spraw wyraża się w tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania, jak też niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co sprzeciwia się wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie. Z uwagi więc na fakt, iż w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy słusznie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania. Na etapie stosowania art.61a § 1 k.p.a. organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. W świetle powyższego należy uznać, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego była zasadna. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.