IV SA/Po 434/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-09-21
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, których dochód stanowi emerytura matki i alimenty, a którzy korzystają z dodatku mieszkaniowego i doraźnej pomocy w formie zasiłków celowych, mogą zostać uznani za osoby niezdolne do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, których dochód stanowi emerytura matki i alimenty, a którzy korzystają z dodatku mieszkaniowego i doraźnej pomocy w formie zasiłków celowych, mogą zostać uznani za osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, a dla jego przyznania decydujące znaczenie ma brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, przy jednoczesnym poczynieniu oszczędności we własnych wydatkach.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A.M. i A.M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010r. odmawiającą przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawcy wskazali, że ich dochód stanowi emerytura matki i alimenty, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego i zasiłków celowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. i A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 19 sierpnia 2010r. wydał wyrok. w którym oddalił skargę A.M. i A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, iż wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z matką a ich dochód stanowi emerytura matki ([...] zł.) i alimenty skarżących ([...] zł.). Z dodatkowych informacji wynika, iż rodzina skarżących korzysta z dodatku mieszkaniowego na 6 mies. ([...] zł.) i doraźnej pomocy w formie zasiłków celowych.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma również brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84).
W świetle powyższego mając na uwadze deklarowaną wysokość dochodu ([...] zł.), stwierdzić należy, że A.M. i A.M. mogą zostać uznani za osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło