IV SA/Po 447/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2012 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi (...) od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Decyzją z [...] lutego 2011 r., nr [...], Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz"), po rozpatrzeniu wniosku G. K. (dalej: "Inwestor") określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynki inwentarskie przeznaczone do chowu trzody chlewnej o obsadzie [...] DJP, położone na [...] (dalej: "decyzja Burmistrza"). Na skutek odwołań wniesionych przez: P. P., W. P., J. i M. G., R. i S. P, L. i M. F. oraz J. K. (zwanych dalej łącznie "Odwołującymi" lub "Skarżącymi"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej w skrócie: "SKO") decyzją z [...] maja 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja SKO z [...].05.2011 r."), uchyliło decyzję Burmistrza w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Opisana decyzja SKO z [...] .05.2011 r. została zaskarżona przez wszystkich Odwołujących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w całości. Z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") przez brak odniesienia się przez SKO do części zarzutów zawartych w odwołaniach, co skutkowało brakiem umorzenia postępowania w sprawie, a jedynie uchyleniem decyzji Burmistrza i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji SKO oraz wyrażenie przez WSA w Poznaniu, w motywach wyroku, poglądu o potrzebie uchylenia zaskarżonej decyzji Burmistrza oraz umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji z racji jego bezprzedmiotowości. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturą akt IV SA/Po 803/11. Niezależnie od powyższego, podaniem z [...] lipca 2011 r. (data wpływu: 11 lipca 2011 r.) P. P. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...].05.2011 r. "z racji rażącego naruszenia prawa". Wyjaśnił, że wnosząc odwołanie od decyzji Burmistrza zażądał od SKO jej uchylenia i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji z racji bezprzedmiotowości postępowania, gdyż w świetle art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.u.i.ś.") niedopuszczalne jest wydawanie ex post decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślił, że w motywach decyzji SKO z [...].05.2011 r. brak odniesienia się do tych zarzutów oraz ich oceny, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z [...] października 2011 r., nr [...] (dalej: "decyzja SKO z 14.10.2011 r."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – wskazując jako podstawę art. 156 § 1 pkt 4, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 i 3 u.u.i.ś. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 16.05.2011 r. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy nie dopatrzyło się istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a zarzuty podnoszone przez wnioskodawcę nie mogą stanowić uzasadnionej podstawy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ wyjaśnił, że nie podziela stanowiska wnioskodawcy, jakoby treść art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.u.i.ś. przesądzała o bezprzedmiotowości postępowania w badanej sprawie. Z przepisów tych wynika bowiem, że kwestie związane z wydaniem pozwolenia na budowę nie są przedmiotem badania w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W konsekwencji brak było podstaw do żądanego przez wnioskodawcę umorzenia postępowania pierwszej instancji w tamtej sprawie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. P. – wskazując na obrazę art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ powiadomienia o możliwości, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę do sformułowania żądania wszczęcia postępowania w sprawie jego wznowienia na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Podkreślił, że zamierzał dołączyć do akt administracyjnych dokumenty świadczące o tym, iż postępowania poprzedzające (uzgodnienia) wydanie decyzji przez Burmistrza były dotknięte poważnymi wadami – na granicy rażącego naruszenia prawa. Odrębnie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji wystąpili także, jednym pismem, W. P., L. i M. F., J. i M. G., R. i S. P. oraz J. K., zarzucając, że nie zostali powiadomieni, jako strony, o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z [...].05.2011 r. oraz o treści art. 10 k.p.a. Decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...] (dalej: "decyzja SKO z [...].03.2012 r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję własną z [...].10.2011 r. W uzasadnieniu SKO ponownie stwierdziło, że decyzja SKO z [...].05.2011 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a więc prawidłowe było orzeczenie SKO z [...].10.2011 r. odmawiające stwierdzenia jej nieważności. Odnosząc się do zarzutu P. P., SKO podkreśliło, że nie może on być przedmiotem rozpatrzenia w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...].05.2011 r., gdyż dotyczy postępowania pierwszoinstancyjnego, a nie decyzji organu odwoławczego. Ustosunkowując się zaś do zarzutów drugiego z wniosków, SKO uznało je za niezasadne, podnosząc, że z akt sprawy wynika, iż strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania oraz o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. Na opisaną decyzję SKO z [...].03.2012 r. W. P., L. F., M. F., J. G., M. G., R. P., S. P., J. K. i P. P. wnieśli, jednym pismem z [...] maja 2012 r., skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 10 k.p.a., poprzez to, że: a) błędnie przyjęto, iż w decyzji z [...].05.2011 r. SKO odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu P. P., co nie skutkowało tym – w sytuacji, gdyby procesowano prawidłowo – iż SKO nie wydało decyzji o uchyleniu decyzji Burmistrza i błędnie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast uchylić decyzję Burmistrza i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, b) nie pouczono stron przed wydaniem zaskarżonej decyzji SKO z[...].03.2012 r. o możliwości skorzystania z treści art. 10 k.p.a., co stwarza podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z powołaniem się na te zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, powtarzając w uzasadnieniu skargi argumenty zawarte we wniosku P. P. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...] .05.2011 r. oraz w jego późniejszym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 447/12, tut. Sąd odrzucił skargi L. F., M. F., J. G., M. G., R. P., S. P. oraz J. K. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 07 listopada 2013 r. tut. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi P. P., w związku z jej skutecznym cofnięciem przez tego Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga W. P. nie zasługuje na uwzględnienie (skargi pozostałych Skarżących zostały odrzucone, a jedna cofnięta). Kluczowe znaczenie dla takiego wyniku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego ma okoliczność, że prawomocnym wyrokiem z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 803/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO z [...].05.2011 r., tj. decyzję, żądanie stwierdzenia nieważności której stanowiło przedmiot postępowania nadzwyczajnego poddanego kontroli Sądu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu przywołanego wyroku wskazano m.in., że: "Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd poddał zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. kontroli z punktu widzenia przesłanek stwierdzenia jej nieważności, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za rażące naruszenie prawa nie mogło zostać uznane nieodniesienie się przez SKO do niektórych zarzutów zawartych w kilku odwołaniach, tym bardziej, że skoro jak zostało to już zauważone, samo rozstrzygnięcie podjęte przez Kolegium odpowiada prawu." Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie panuje zgoda co do tego, że nie jest możliwe stwierdzenie, a tym samym i badanie, nieważności decyzji administracyjnej, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu, przynajmniej w zakresie, w jakim zarzucane przyczyny wadliwości decyzji były objęte zakresem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez ten sąd (por.: uchwała NSA z 07.12.2009 r., I OPS 6/09 oraz wyrok NSA z 10.10.2012 r., II OSK 1087/11 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"; H. Knysiak-Molczyk [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, teza 22 do art. 170; M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 336–337). Nie ulega wątpliwości, że okoliczności, na które powoływał się wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...].05.2011 r., były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym, w ramach rozpoznawania skargi od tej decyzji w sprawie prawomocnie rozstrzygniętej przywołanym wyżej wyrokiem oddalającym o sygn. akt IV SA/Po 803/11, który zapadł po wydaniu zaskarżonej decyzji SKO z [...].03.2012 r. Już tylko z uwagi na powyższe należy uznać, że zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), przyznając pełnomocnikowi Skarżącej wynagrodzenie (opłatę) w wysokości 240 zł podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług (55,20 zł) – łącznie 295,20 zł.