IV SA/Po 448/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-07-07

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Dybowski, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie wymeldowania, w szczególności czy opuszczenie lokalu przez stronę miało charakter trwały i dobrowolny, a także czy strona miała zamiar stałego związania się z innym miejscem?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu wskazał na niewyjaśnienie okoliczności co do daty i charakteru opuszczenia lokalu, a także na rozbieżności w zeznaniach świadków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania Z. V. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. S. [...] w K. Decyzją Burmistrza Miasta K. orzeczono o wymeldowaniu, wskazując na faktyczne opuszczenie lokalu. Wojewoda W. utrzymał tę decyzję w mocy. Z. V. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wskazywał na czasową nieobecność spowodowaną chorobą i remontem lokalu, a także na prowadzoną tam działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zasądza od Wojewody W. na rzecz Z. V. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z. V. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...]kwietnia 2008 r. Nr [...], 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz Z. V. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2010 r. , II OSK 422/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Poznaniu z dnia 18 listopada 2008 r. III SA/Po 398/08 wydanego w sprawie ze skargi Z. V. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Burmistrz Miasta K. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.- dalej Kpa) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu Z. V. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. S. [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okolicznością niebudzącą wątpliwości jest to, iż Z. V. opuścił przedmiotowy lokal, mimo iż zainteresowany temu zaprzecza twierdząc, że mieszka w spornym lokalu, a jedynie w miesiącu grudniu i styczniu przebywał na urlopie, natomiast od lutego i kwietnia przebywał na zwolnieniu lekarskim i był wówczas u siostry. Organ wskazał, że jeżeli przez zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to nawet pozostawienie w tym lokalu mebli bądź innych ruchomości bez spełnienia w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem prowadzi do wniosku, iż nastąpiło faktyczne opuszczenie lokalu. Burmistrz podkreślił, iż całokształt zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych gdyż Z. V. opuścił miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. V. stwierdzając, że nie mógł wymeldować się z pobytu stałego na ul. R. S. [...], ponieważ prowadzi tam od 1997 r. działalność gospodarczą. W treści odwołania skarżący podważył wiarygodność ustaleń strażnika miejskiego, który stwierdził, że opuścił on sporny lokal w dniu [...] marca 2006 r. oraz podniósł, iż nie mógł opuścić przedmiotowego mieszkania w dniu [...] kwietnia 2006 r., gdyż od maja do września 2006 r. cała ich rodzina wraz z panią A., którą zobowiązali się opiekować, przebywała w domu w N. D., ponieważ w tym czasie w spornym lokalu był przeprowadzany remont. Zdaniem odwołującego rozwiercanie zamków może tylko świadczyć o olbrzymiej chęci dostania się do swojego domu i przebywania w nim mimo zniszczonych rzeczy własnych. Odwołujący zarzucił organowi nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, sugerując stronniczość urzędników. Odwołujący oświadczył również, że w związku z aktem notarialnym o stałej opiece nad panią A. - chorą inwalidką I grupy, jest zmuszony do częstego przebywania pod adresem jej zamieszkania – K., ul. O. [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Wojewoda W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż w świetle zebranych dowodów nie ulega wątpliwości, iż Z. V. nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu odwoławczego fakt ten potwierdzają dowody w postaci - notatki służbowej Straży Miejskiej w K. z dnia [...] marca 2008 r., zeznania świadka P. S., protokół oględzin przedmiotowego lokalu z dnia [...] marca 2008 r., oświadczenia Ł. S., W. S., P. S. i A. A.. Wojewoda podkreślił, że postępowanie dowodowe wykazało – zeznania świadka K.N. z dnia [...] marca 2008 r. - iż odwołujący przebywa w lokalu położonym w miejscowości K., przy ul. O. [...] i tam skoncentrował swoje sprawy życiowe. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż Z. V. opuścił trwale i dobrowolnie dotychczasowe miejsce pobytu stałego i wszystkie swoje sprawy życiowe skoncentrował w lokalu położonym w K. przy ul. O. [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z. V. zarzucając jej naruszenie art. 6 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskutek błędnego przyjęcia, iż nie zamieszkuje on przy ul. R. S. [...] w K. z zamiarem stałego tam przebywania, a nadto i niezależnie od tego, iż opuścił to miejsce w sposób uzasadniający jego wymeldowanie. Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez oddalenie wniosku A. V. o wymeldowanie go z dotychczasowego miejsca pobytu, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jego nieobecność w spornym lokalu w okresie analizowanym była jedynie czasowa i wynikała z przyczyn losowych. Skarżący wskazał, że w grudniu 2007 r. wymeldował się z pobytu czasowego w K. po sprzedaży majątku. Skarżący oświadczył również, iż swoje centrum życiowe zlokalizował w domu w K., gdzie – zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2007 r. – ma zagwarantowane prawo dożywotniego zamieszkiwania i użytkowania tej nieruchomości. Skarżący podniósł ponadto, iż w okresie od [...] grudnia 2007 r. do [...]stycznia 2008 r. w związku z urlopem wypoczynkowym przebywał poza granicami Polski, zaś po powrocie - do końca marca 2008 r. - chorował i tylko z tej przyczyny zmuszony był przebywać u siostry w P.. Skarżący podkreślił dodatkowo, że z uwagi na otwarty konflikt z rodziną, w spornym lokalu nie pozostawił żadnych swoich przedmiotów z obawy przed ich zniszczeniem, czy usunięciem. Zaznaczył jednak, że znajdują się tam cały czas urządzenia i meble związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia [...] września 2008 r. A. V. wniosła o utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego. Wskazała, że skarżący nie przebywa pod spornym adresem, gdyż obecnie od sierpnia 2008 r. wraz z konkubiną B. A. zamieszkuje na posesji T. N. N. D. [...] w K. i tam koncentruje swe sprawy życiowe. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. skarżący oświadczył, że przebywa w domu w K. "w kratkę", bo policjant prosił, żeby nie przychodził, aby nie było awantur. Stwierdził, że w pozostałe dni przebywa u B. A., ale nie tylko u niej. Wskazał, że B. A. jest osobą starszą – liczy 68 lat, mieszkała kiedyś z jego rodziną, ale obecnie córka i żona nie chcą się nią opiekować i on jej pomaga. Skarżący podkreślił, że dom w K. przy ul. R. S. [...] sam wybudował. Z kolei uczestniczka postępowania A. V. wniosła o oddalenie skargi. Zaznaczyła, że skarżący sam oświadczył, iż wyprowadził się dobrowolnie z domu w K. przy ul. R. S. [...] oraz że ojciec rzeczywiście nie mieszka w tym domu. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r., III SA/Po 398/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. V. zarzucając mu - naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako Ppsa) poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji dotknięte było wadami uniemożliwiającymi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, - naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2010 r., II OSK 422/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżony wyrok wydany został bez dokładnej oceny zebranego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. Niewyjaśnione bowiem zostały okoliczności, co do daty ewentualnego opuszczenia lokalu oraz charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego, na które skarżący wskazywał już na etapie postępowania odwoławczego, a które ponownie rozwinięte zostały w skardze. Dalej Sąd wyjaśnił, iż wprawdzie w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu oraz w jaki sposób fakt opuszczenia ma być potwierdzony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, lecz wypracowane zostało jednocześnie stanowisko, zgodnie z którym o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić bowiem w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Sąd podniósł, iż w przedmiotowej sprawie skarżący już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji postawił zarzuty, które powtórzył w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie w skardze kasacyjnej, dotyczące dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez uznanie, że w sprawie doszło do trwałego opuszczenia lokalu. Sąd II instancji podkreślił, iż skarżący konsekwentnie podtrzymywał, że opuszczenie lokalu przy ul. R. S. [...] nastąpiło w związku z chorobą, podczas której przebywał on czasowo u swojej matki nie mogąc liczyć na pomoc skonfliktowanej z nim żony i córki. NSA podniósł ponadto, iż analiza akt sprawy wskazuje na szereg rozbieżności w zeznaniach przesłuchanych świadków, co do daty opuszczenia lokalu przez Z. V.. Sąd wyjaśnił, iż córka A. V. wskazuje na datę [...] kwietnia 2006 r. (K.10 akt administracyjnych), żona E. V., że był to [...] czerwca 2006 r. (K.12), zaś z notatki Straży Miejskiej wynika, że opuszczenie lokalu miało miejsce w marcu 2006 r. (K.14). Także z zawiadomienia o przestępstwie z dnia [...]sierpnia 2007 r. (K.46) wynika, że skarżący przebywa "nagminnie i systematyczne" w spornym lokalu. Z zeznań żony skarżącego E. V. zawartych w protokole przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie z [...] stycznia 2007 r. (K.53) wynika, iż kilka razy w tygodniu skarżący przebywa w domu i ma klucze do mieszkania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznanie w tej sytuacji przez Sąd I instancji, że organy administracji zasadnie przyjęły jakoby z zeznań tych jednoznacznie wynikało opuszczenie przez Z. V. spornego mieszkania w dniu [...] kwietnia 2006 r. jest nieuprawnione. Okoliczność ta bowiem nie została w sposób precyzyjny wyjaśniona. Zdaniem Sądu uwadze organów administracji, jak i Sądu I instancji uszło, że w okresie maj – wrzesień 2006 r. Z. V. przeprowadzał i finansował remont lokalu przy ul. R. S. [...] (czego nie kwestionowały żona i wnioskująca o wymeldowanie córka) i wspólnie z rodziną na czas remontu przebywał w innym miejscu. Nie wyjaśniono tym samym, czy po zakończeniu remontu powrócił on z rodziną do spornego lokalu, gdzie od 1997 r. do chwili obecnej ma zarejestrowaną działalność gospodarczą (K.38). Z akt sprawy wynika również, że po sprzedaży w grudniu 2007 r. majątku w K. i wymeldowaniu się z pobytu czasowego w tym miejscu Z. V. powrócił do spornego lokalu, gdzie jak twierdzi skoncentrował swoje centrum życiowe. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż Sąd I instancji nie rozważył w ogóle tej kwestii, szczególnie w kontekście daty zbycia tegoż majątku i daty wystąpienia przez jego córkę z wnioskiem o wymeldowanie ([...] marca 2008 r.), a także istnienia konfliktu pomiędzy stronami postępowania i toczących się spraw przed sądem powszechnym - rozwodowej oraz o podział majątku dorobkowego między skarżącym i jego żoną E. V.. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie wyjaśnienie przez organy administracji powyższych okoliczności i zaakceptowanie takiego stanowiska przez Sąd I instancji powoduje, że niejasne są przesłanki, które spowodowały nieuwzględnienie podniesionych w skardze zarzutów. W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. A. V. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż nieprawdą jest, że w spornym lokalu prowadzona jest działalność gospodarcza. Uczestniczka postępowania wskazała ponadto, iż w 2006 r. w spornym lokalu nie było remontu oraz że skarżący opuścił lokal dobrowolnie i trwale zabierając ze sobą swoje rzeczy, meble, piec Co, pompy zasilające. Na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, iż w toku postępowania wnosił o przesłuchanie siostry, która miała stwierdzić wraz z mamą, iż chorował i tylko przez krótki czas przebywał poza miejscem zamieszkania. Ponadto dołączył do akt kserokopię pisma Komendanta Komendy Powiatowej w K. z dnia [...] lipca 2010 r. o dokonanych interwencjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając na podstawie art. 185 § 1 Ppsa zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 Ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przeprowadzona przez Sąd, z zastrzeżeniem uwag i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji ponowna analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżony wyrok wydany został bez dokładnej oceny zebranego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Sądu II instancji niewyjaśnione zostały okoliczności, co do daty ewentualnego opuszczenia lokalu oraz charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego, na które skarżący wskazywał już na etapie postępowania odwoławczego, a które ponownie rozwinięte zostały w skardze. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji postawił zarzuty, które powtórzył w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie w skardze kasacyjnej, dotyczące dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez uznanie, że w sprawie doszło do trwałego opuszczenia lokalu. Sąd II instancji podkreślił, iż skarżący konsekwentnie podtrzymywał, że opuszczenie lokalu przy ul. R. S. [...] nastąpiło w związku z chorobą, podczas której przebywał on czasowo u swojej matki nie mogąc liczyć na pomoc skonfliktowanej z nim żony i córki. NSA podniósł ponadto, iż analiza akt sprawy wskazuje na szereg rozbieżności w zeznaniach przesłuchanych świadków, co do daty opuszczenia lokalu przez Z. V.. Sąd wyjaśnił, iż córka A. V. wskazuje na datę [...] kwietnia 2006 r. (K.10 akt administracyjnych), żona E. V., że był to [...] czerwca 2006 r. (K.12), zaś z notatki Straży Miejskiej wynika, że opuszczenie lokalu miało miejsce w marcu 2006 r. (K.14). Także z zawiadomienia o przestępstwie z dnia [...] sierpnia 2007 r. (K.46) wynika, że skarżący przebywa "nagminnie i systematyczne" w spornym lokalu. Z zeznań żony skarżącego E. V. zawartych w protokole przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie z [...] stycznia 2007 r. (K.53) wynika, iż kilka razy w tygodniu skarżący przebywa w domu i ma klucze do mieszkania. W ocenie Sądu II instancji okoliczność opuszczenie przez Z. V. spornego mieszkania w dniu [...] kwietnia 2006 r. nie została w sposób precyzyjny wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż uwadze organów administracji, jak i Sądu I instancji uszło, że w okresie maj – wrzesień 2006 r. Z. V. przeprowadzał i finansował remont lokalu przy ul. R. S. [...] (czego nie kwestionowały żona i wnioskująca o wymeldowanie córka) i wspólnie z rodziną na czas remontu przebywał w innym miejscu. Nie wyjaśniono tym samym, czy po zakończeniu remontu powrócił on z rodziną do spornego lokalu, gdzie od 1997 r. do chwili obecnej ma zarejestrowaną działalność gospodarczą (K.38). Sąd II instancji zauważył, iż z akt sprawy wynika również, że po sprzedaży w grudniu 2007 r. majątku w K. i wymeldowaniu się z pobytu czasowego w tym miejscu Z. V. powrócił do spornego lokalu, gdzie jak twierdzi skoncentrował swoje centrum życiowe. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się, a w razie niedopełnienienia przez nią tego obowiązku, na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania takiej osoby. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Wskazać również należy, iż choć w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Zatem obowiązkiem organu było dokładne ustalenie czy skarżący opuścił przedmiotowy lokal oraz czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz czy przebywaniu skarżącego w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Jednakże ocena ta nie może być oceną bezkrytyczną. Niezbędnym jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji o wymeldowaniu powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 Kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu organy administracji nie wykazały, że w sposób rzetelny zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu powtórzyć należy, iż w wyroku 26 lutego 2010 r., którym związany jest skład orzekający w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż niewyjaśnione zostały okoliczności, co do daty ewentualnego opuszczenia lokalu oraz charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego. Sąd wskazał, iż skarżący w toku postępowania kilkakrotnie podkreślał, iż przedmiotowy lokal opuścił w związku z chorobą i opuszczenie to miało charakter tymczasowy. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na rozbieżności w zeznaniach świadków, co do daty opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Rozpoznając sprawę ponownie organ dążąc do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podejmie wszelkie dopuszczalne prawem środki celem dokładnego ustalenia charakteru opuszczenia lokalu oraz dokładnej daty jego opuszczenia. W tym celu organ winien zwrócić się do Komendanta Komendy Powiatowej w K. o udzielenie informacji o interwencjach dokonanych w lokalu przy ul. R. S.... w K. . Organ w toku postępowania winien rozważyć także możliwość przesłuchania wnioskowanych przez stronę skarżącą świadków mających potwierdzić, iż skarżący przedmiotowy lokal opuścił tymczasowo i związane to było wyłącznie z jego chorobą. Czyniąc powyższe ustalenia organ winien również ustalić czy skarżący w przedmiotowym lokalu nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz czy skarżący po zakończeniu remontu, którego prowadzenie kwestionuje uczestniczka postępowania, wrócił do spornego lokalu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło