IV SA/Po 45/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Koncernu Energetycznego E. S.A. Oddział Energetyka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego oddala skargę /-/B. Popowska /-/P. Miładowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MZ Starosta T. decyzją nr [...]z [...]. w punkcie 1.2 "Opłata roczna od roku 2005" ustalił opłatę za zajęcie pasa drogowego dotyczącą umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej w kwocie 40 zł. i określił, że należy ją uiszczać w terminie do 31 marca każdego roku. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 22, ust, 3, 4, 5, 11, 13 i 15 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. nr 71, poz. 838, ze zm. ) oraz §1 ust. 2, 3, 4, 5, i 6 oraz §2 rozporządzenia Rady ministrów z 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 21004r., nr 140, poz. 1481). Koncern Energetyczny E. S.A. Oddział Energetyka Rejonowy Zakład Dystrybucji w T. wniósł o uchylenie wskazanej decyzji w części obejmującej punkt 1.2 dotyczący corocznych opłat za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 40 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych w zw. z art. 39 ust. 3 tejże ustawy, poprzez zobowiązanie do wnoszenia opłat rocznych za cały okres umieszczenia urządzenia w pasie drogowym od 2005r. z góry za cały rok. Według odwołującego się art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o drogach publicznych upoważnia zarządcę drogi do naliczenia i pobrania jednorazowej opłaty za zajęcie pasa drogowego, a nie co roku. Traktując wniosek o uchylenie decyzji, jako wniosek o stwierdzenie jej nieważności Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...]z [...]. odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując, że przepis art. 40 ust. 5 ustawy stanowi , że opłatę za zajęcie pasa ruchu drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzani drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Zdaniem organu brzmienie ustawy w dacie wydania decyzji nie ma charakteru jednorazowego, a jest wnoszona przez cały okres zajmowania pasa drogowego przez urządzenie infrastruktury technicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także na brak ustawowej definicji pojęcia "stawka opłaty rocznej", co może powodować rozbieżności interpretacyjne, ale nie pozwala na przyjęcie, że zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że nastąpiło naruszenie art. 40 ust. 11 w zw. z ust. 5 ustawy o drogach publicznych, które winno być uznane za rażące, albowiem prowadzi do corocznego nakładania opłaty za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym. Uzasadniając decyzję nr [...]z [...]. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nieprawdą jest jakoby w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zakażonej decyzji art. 40 ust. 11 ustawy o drogach publicznych stanowił o opłacie jednorazowej za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie organu także art. 40 ust. 5 ustawy poprzez użycie sformułowania "stawka opłaty rocznej" wyróżnił zajęcie pasa drogowego przez urządzenia infrastruktury technicznej spośród innych przypadków zajęcia. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wątpliwość budzić mógł jedynie sposób i procedura związana z naliczaniem i pobieraniem opłaty, jednak i w tym zakresie nie można uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W skardze z [...]. Koncern Energetyczny E. S.A. Oddział Energetyka wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu powołano wskazywane już wcześniej argumenty, podnosząc, że określenie opłaty za cały okres umieszczenia urządzenia w pasie drogowym narusza rażąco dyspozycję art. 40 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącej skoro określone w art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych zezwolenie jest jednorazowe, to taki sam charakter ma określona w art. 40 ust. 5 opłata. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stan faktyczny w rzeczonej sprawie jest między stronami bezsporny. Istota sporu dotyczy interpretacji art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2004 roku, Nr 204, poz. 2086) w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 listopada 2004r. – tj. w dacie wydania przez Starostę T. decyzji nr [...]. Powołany przepis określał wówczas sposób naliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, określając, że jest to iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego roczna stawka opłaty, o jakiej mowa w art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych stanowi podstawę do wyliczenia opłat za rok bieżący i kolejne lata, na jakie wydawane jest zezwolenie. Zdaniem strony skarżącej opłata o której mowa w art. 40 ust. 5 jest opłatą jednorazową, a określenie "roczna stawka opłaty" nie oznacza że chodzi tu o opłatę ponoszoną corocznie. Brzmienie przepisów w dacie orzekania przez organ I instancji, zdaniem Sądu, nie może prowadzić do wniosków przedstawionych przez skarżącą. Wskazać należy, że ustawa o drogach publicznych w chwili wydawania decyzji wyraźnie rozróżniała sposób obliczania opłat za poszczególne, wymienione w art. 40 ust.2 pkt 1-4 przypadki. Jednak pojęcie "rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego" zostało użyte przez ustawodawcą wyłącznie do obliczania wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 259/05 z 25 października 2005r. publ.: POP 2006/1/21). Mając powyższe na uwadze, jak również zmiany wprowadzone ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 179 poz. 1486) doprecyzowujące treść art. 40 ust. 5 cyt. ustawy o drogach, uznać należy, że do chwili wejścia w życie tej nowelizacji, wolą ustawodawcy było wprowadzenie opłat corocznych w przypadku, o którym mowa w art. 40 ust. pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Na gruncie przepisów rzeczonej ustawy organ orzekający w I instancji słusznie przyjął, że opłatę liczoną w oparciu o "roczną stawkę opłaty", pobiera się corocznie. W szczególności na takie stwierdzenie pozwala uznanie za wskazówkę interpretacyjną przepis prawa, który wszedł w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji; i który zmienił i doprecyzował sposób naliczania opłaty. Nie można także podzielić poglądu wyrażonego przez skarżąca, że skoro zezwolenie jest jednorazowe, to jednorazowy charakter ma także opłata określona w art. 40 ust.5 ustawy o drogach publicznych. Brak bowiem podstaw aby na gruncie wskazanych przepisów przyjąć istnienie takiej zależności. Przepis określający sposób obliczania opłaty poprzez odwołanie do "rocznej stawki opłaty" jest regulacją szczególną w stosunku do art. 40 ust. 2 pkt2 wskazującego jedynie podstawę do pobierania opłaty. Skarżąca nie kwestionowała interpretacji i zastosowania przy obliczaniu należnej opłaty uchwały Rady Powiatu T. nr [...]z dnia [...]., ani przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego ( Dz.U. z 2004r., nr 140, poz. 1481); Sąd zaś nie znalazł podstaw aby uczynić to z urzędu. Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia, stąd też w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska MZ