IV SA/Po 45/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2024 r., znak [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty przekształceniowej użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę. J. S. w dniu 10 grudnia 2024 r. przesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W załączniku do wiadomości przesłał podpisaną podpisem zaufanym skargę na decyzję SKO w P. z dnia 7 listopada 2024 r., znak [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty przekształceniowej użytkowania wieczystego. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 20 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 49a, dodany nowelą z 10 kwietnia 2019 r., określa sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W niniejszej sprawie skarga na decyzję została wniesiona w dniu 10 grudnia 2024 r. w formie elektronicznej, poprzez przesłanie dokumentu podpisanego podpisem zaufanym na adres poczty elektronicznej organu, z pominięciem skrzynki podawczej organu. Należy wskazać, że skarżący miał możliwość skutecznego wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu. W tym zakresie prawo skarżącego do wnoszenia pism do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie było ograniczone ani wyłączone. Skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą nie może być bowiem uznane za skuteczne wniesienie skargi "w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu". Konsekwentne stanowisko w tej kwestii zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny i przedstawił je m.in. w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 4856/21, a Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela je całości i przyjmuje za swoje wskazując, że elektroniczna skrzynka podawcza organu, to "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego" (art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 346, ze zm. – dalej również jako: "u.inf."). Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy, podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 344) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt: II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.inf., nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy "do przekazywania dokumentu elektronicznego". Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona bezskutecznie, ponieważ nie została wniesiona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, tylko poprzez adres e-mail organu. Z doktryny wynika, że to na Sądzie (nie na organie) spoczywa obowiązek poinformowania skarżącego o uchybieniu we wniesieniu skargi, niemniej w niniejszej sprawie organ przekazał do Sądu skargę w formie elektronicznej na skrzynkę podawczą w dniu 28.01.2025, a w formie papierowej wraz z aktami sprawy w dniu 14.01.2025 r. (data wpływu do Sądu). Należy w tym miejscu wskazać, że termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 20.12.2024 r., tak więc wezwanie do podpisania skargi przez skarżącego nie odniosłoby oczekiwanego skutku konwalidacji wadliwości sposobu wniesienia skargi, pod kątem jej wniesienia w terminie. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli podlega ona odrzuceniu z innych powodów aniżeli wymienione w pkt 1-5. W niniejszej sprawie należy uznać, że skarga nie została skutecznie wniesiona, dlatego Sąd obowiązany był orzec o odrzuceniu skargi, na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.