IV SA/Po 452/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 października 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie R. P. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł skarżący złożył wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k. [...] akt). W uzasadnieniu wniosku skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną, samotną i korzystającą z jadłodajni Caritasu. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam", "Nie dotyczy" lub "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie w wysokości [...].000 zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (doręczonym w dniu [...] września 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.), Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że R. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. W zakreślonym terminie R. P. wniósł sprzeciw, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponadto wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie z opłat i kosztów sądowych w całości i wskazał, że jego zadłużenie wzrosło o ponad [...].000 zł. Skarżący wniósł również o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia wskazując, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sprzeciw skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Referendarz sądowy słusznie zauważył, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów, a tym samym nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Z okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od 100ha do prawie 700ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań o przyznanie prawa pomocy skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Z informacji znanych z urzędu wynika również, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze innych spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R. P. ([...]Sp. z o.o., [...]Sp. z o.o., [...] sp. z o.o.). Skoro zatem skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dowodów w zakreślonym terminie, to powinien liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jego twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, LEX nr 552404). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.