IV SA/Po 458/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski ( spr ) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi A.M., W. M. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżących kwotę 100 złotych ( sto ) tytułem zwrotu kosztów sądowych, /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową przy nieruchomości położonej w P. ul. S. [...] obowiązek wykonania robót budowlanych i czynności budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. A. i W. M. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd. Organ odwoławczy podniósł, iż decyzję organu I instancji doręczono osobom wchodzącym w skład zarządu. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] listopada 2007 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli W. i A. M. podnosząc, iż decyzję organu I instancji otrzymał tylko zarząd wspólnoty, a nie otrzymali jej współwłaściciele nieruchomości. Skarżący wskazali, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej Kpa) stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżący zwrócili uwagę, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 80 poz. 903 ze zm.) czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd są w szczególności zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej oraz udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej. Zdaniem skarżących zaskarżone postanowienie zostało wydane jako przedwczesne, a mianowicie bez analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz z rażącym naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Ponadto skarżący zauważyli, iż w aktach nigdy nie było wymaganego i niezbędnego projektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Skarżący uzupełnili skargę zarzucając organom nierówne traktowanie współwłaścicieli. Skarżący podnieśli, iż pomimo uznania, że zarząd reprezentuje całą wspólnotę organ informował ZKZL o możliwości konsultacji przed wydaniem decyzji dając tym samym Miastu możliwość wpływu na jej treść. Ponadto skarżący wskazali, iż Zarząd nie okazał się stosownymi do tego upoważnieniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazanych w skardze. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej Ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z treścią art. 7 Kpa - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą - także w kwestiach incydentalnych, czy natury formalnej - na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Wskazać należy, iż skarżący w niniejszej sprawie składając odwołanie podnieśli, iż w postępowaniu przed organem I instancji pominięto współwłaścicieli nieruchomości. W tej sytuacji organ administracji publicznej zobowiązany do przestrzegania reguł wyznaczonych przepisami procedury administracyjnej tj. art. 7, 9 Kpa, powinien rozważyć czy pismo odwołujących jest w istocie odwołaniem czy wnioskiem o wznowienie postępowania, w którym wydana została decyzja, która na skutek niezaskarżenia w ustawowym terminie uzyskała walor ostateczności( patrz wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001r.,I SA1351/99). Z akt administracyjnych wynika, że organ odwoławczy nie podjął żadnej próby wyjaśnienia, jaka jest intencja skarżących składających pismo nazwane odwołaniem, której ustalenie dopiero mogłoby doprowadzić do załatwienia sprawy w rozumieniu art. 7 Kpa. Tym samym uznać należy, że organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić również należy uwagę, iż skarżący w skardze do Sądu zarzucili organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tzn. przepisu stanowiącego podstawę wznowienia postepowania oraz wykazywali swój interes prawny powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o własności lokali, co sugerować może na rzeczywista intencję skarżących. Wskazać również należ, iż w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy pomimo uznania, iż to Zarządowi Wspólnoty, jako podmiotowi uprawnionemu do reprezentowania wspólnoty, w skład którego wchodził K. K. oraz M. Sz., przysługiwało wyłączne prawo wniesienia odwołania oraz wobec ustalenia, że odwołanie złożyli A. i W. M. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamiast stwierdzić, że odwołanie pochodzi od osoby nieuprawnionej. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999r sygn. OPS 16/98 ONSA 1999/4/119). Na marginesie Sąd uznał za zasadne wskazać, iż w orzecznictwie przyjmuje się , iż z uregulowanie art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali nie daje jednoznacznej odpowiedzi co oznacza, że to zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie uregulowanie nie wyklucza to działania członków wspólnot na zewnątrz w obronie własnych prawa mieszkaniowych. W tym miejscu zauważyć należy, że jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999r. IV SA 1996/97, LEX nr 48720 i wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r., IV SA 1997/97 LEX nr 48719,). Natomiast w wyroku z dnia z dnia 23 stycznia 2008 r. II OSK 1912/06, LEX 510758 Naczelny Sąd Administracyjny doprecyzowując powyższy pogląd wskazał, iż właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozstrzyganiu sprawy będzie w pierwszej kolejności rozważenie czy pismo skarżących nazwane przez nich odwołaniem z uwagi na zawarte w nim twierdzenia jest nim w istocie, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania. W razie wątpliwości organ powinien wezwać skarżących do sprecyzowania powyższej kwestii. Następnie po ustaleniu charakteru pisma obowiązkiem organu będzie nadanie mu prawidłowego biegu z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 Ppsa. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 Ppsa nie zostało wydane, bowiem zaskarżone postanowienie nie należy do aktów podlegających wykonaniu. /-/E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski KP