IV SA/Po 458/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 458/16 w sprawie ze skargi R. P., M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie R. P. działając w imieniu własnym i M. P. wniósł skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. odrzucił skargę M. P.. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 4 kwietnia 2017r. sygn. akt II OZ 327/17, II OZ 328/17, II OZ 329/17, II OZ 330/17 oraz II OZ 330/17 oddalił zażalenia wniesione przez R. P. odpowiednio na: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2016r. wzywające R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. P. i M. P.; na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2016r. wzywające M. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. P. i M. P.; na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odrzuceniu sprzeciwu R. P. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2016r.; na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odrzuceniu skargi M. P., na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2016r. o odmowie wyłączenia referendarza sądowego D. M.. Postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę R. P.. Celem rozpoznania wszystkich złożonych przez skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 r. (doręczonym w dniu 30 listopada 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, obecnie j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 - dalej P.p.s.a.), wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczeń majątkowych pod rygorem rozpoznania wniosków w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, lecz wniósł na nie zażalenie. Pomimo orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiając żadnych dokumentów i informacji pozwalających na ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 458/16 umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sprzeciw na to postanowienie złożył R. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że w niniejszym postępowaniu R. P. już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy. W kwestii poprzedniego żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się co wykazano powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Pomimo tej treści orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił żadnych dokumentów i informacji pozwalających na ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej, którą miał obowiązek przedłożyć już w 2016 roku w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R. P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Sąd wskazuje, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 20 grudnia 2016 roku. Powyższe uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 249a P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a P.p.s.a. może znaleźć bowiem zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.