IV SA/Po 460/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-11-04
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz – Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zameldowania innej osoby w tym lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel lokalu nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zameldowania innej osoby, ponieważ zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu, a nie rozstrzyganiu uprawnień do lokalu. Interes prawny w takiej sprawie przysługuje wyłącznie osobie, której dotyczy zameldowanie. Właściciel może dochodzić swoich praw do lokalu na drodze cywilnej.Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na decyzję Wojewody W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. w przedmiocie zameldowania K. M. w lokalu należącym do A. P. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na brak zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Sąd odrzucił skargę z przyczyn procesowych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewodę W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] w przedmiocie zameldowania, postanawia odrzucić skargę /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. P. wskazując, iż narusza ona jego interes prawny poprzez:
- naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1, art. 10, art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.),
- naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej Kpa) poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego przyjęto, iż na zameldowanie na pobyt stały K. M. nie potrzebna jest zgoda osoby uprawnionej do dysponowania lokalem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie przed sądem administracyjnym może być uruchomione wyłącznie w wyniku skutecznego wniesienia odpowiedniego środka prawnego przez podmiot mający w sprawie interes prawny.
Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). O ile jednak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą więc może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Innymi słowy, osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zameldowanie K.M.na pobyt stały przy ul. P. [...] w G..
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż zameldowanie jest jedynie potwierdzeniem określonego faktu. Na wyłącznie ewidencyjny charakter obowiązku meldunkowego wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Ponadto w uzasadnieniu powyższego wyroku TK wyjaśnił, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu.
W ocenie składu orzekającego stroną postępowania o zameldowanie w rozumieniu art. 28 Kpa tj. podmiotem mającym w tej sprawie interes prawny, jest wyłącznie osoba, co do zameldowania której w danym lokalu toczy się postępowanie. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują np. prawa do lokalu, ze względu na brak interesu prawnego nie mogą być uznawane za strony postępowania o zameldowanie. Postępowanie w sprawie zameldowania jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych (osób trzecich), do których należy zaliczyć właściciela lokalu. Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji); ta jednak okoliczność nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela w sprawie o zameldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny. Zatem właściciel nieruchomości nie powinien być dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona (por. wyroki NSA z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 485/08, z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1802/07 oraz z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1680/07 oraz postanowienie z dna 28 października 2009 r., II OSK 1683/09 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W tym miejscu zwrócić należy, iż jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do zameldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu zamieszkania w danym lokalu. Natomiast żadnego znaczenia w sprawach meldunkowych nie ma postępowanie w sprawie eksmisji czy też brak zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niedopuszczalną odrzucił.
/-/E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski /-/P. Miładowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło