IV SA/Po 475/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi H.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz r.pr. I.M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę [...] ([...]) zł podwyższoną o kwotę [...] ([...]) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianą do tego rodzaju czynności – łącznie [...] ([...]) zł. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/B.Popowska KP Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., [...] Wójt Gminy C. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz art. 24 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm.) postanowił odmówić H.F. przyznania spłaty zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż po rozpatrzeniu sprawy i przeanalizowaniu obowiązujących przepisów ustalono, iż nie istnieją przesłanki do dokonania spłaty ww. zasiłku. Organ wskazał, iż w dniu [...] października 2005 r. Strona zwróciła się po raz pierwszy o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego i zgodnie z przepisami ustalono Jej prawo do ww. świadczeń od dnia [...] października 2005 r. Organ dodał, iż w swojej wcześniejszej dokumentacji nie posiada wniosków, w których Strona ubiegałaby się o ww. zasiłek. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) wniósł H.F. i podniósł, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o jej uchylenie w całości i ponowne rozstrzygnięcie lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu Odwołujący się podniósł, iż od wielu lat jest podopiecznym Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. (dalej jako: GOPS), w związku z czym organ ten dysponuje dokumentami dotyczącymi Jego sytuacji zdrowotnej, w tym orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 1992 r., w którym stwierdzono ociężałość umysłową i osobowość o cechach schizoidalnych. Odwołujący się wskazał, iż taki stan umysłu nie pozwalał mu na rozeznanie się co do przysługujących świadczeń i w konsekwencji o prawie do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego dowiedział się dopiero w 2005 r. W związku z powyższym, zdaniem H.F., powinien on otrzymać zasiłek pielęgnacyjny za okres, od kiedy organ otrzymał informację o jego stanie zdrowia. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., [...] zespół orzekający SKO utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, iż spornym w sprawie jest okres, od którego Odwołującemu się przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. SKO stwierdziło, iż problematyczną kwestię reguluje art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl powołanego przepisu, prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ II instancji wskazał, iż H.F. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w październiku 2005 r., skutkiem czego nabył prawo do zasiłku z początkiem tego miesiąca. W skardze kierowanej do Sądu, H.F., działający przez pełnomocnika Z.J. podniósł, iż w jego ocenie, przyznane mu świadczenie należy mu się od 1992 r., a nie korzystał z niego z uwagi na swoją niewiedzę i chorobę. Skarżący stwierdził, iż pracownicy GOPS winni poinformować Go o przysługujących mu prawach. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. W trakcie postępowania, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. ustanowiono dla Skarżącego radcę prawnego w ramach częściowego przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. radca prawny I.M. powtórzyła argumenty zawarte we wcześniejszych pismach Skarżącego i dodała, iż udzielanie osobom niepełnosprawnym i w podeszłym wieku pomocy materialnej, a także socjalnej o innym charakterze, należy do zadań własnych gminy, co wynika nie tylko z ustawy o pomocy społecznej, ale także z podstawowego aktu prawnego, jakim jest Konstytucja Rzeczpospolitej (art. 68 ust. 3). Pełnomocnik nadmienił także, iż z powyższych powodów Skarżący ma prawo czuć się pokrzywdzonym, ponieważ nie otrzymał we właściwym czasie przysługującego mu zasiłku pielęgnacyjnego na skutek mało efektywnej pomocy ze strony instytucji do tego powołanej, jaką są ośrodki pomocy społecznej. Pełnomocnik wskazał, iż w zakres tej pomocy wchodzi nie tylko pomoc materialna, ale także udzielanie wszelkiej informacji, które czynią życie osób niepełnosprawnych łatwiejszym. Pełnomocnik podkreśliła, iż odmowa przyznania Skarżącemu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, chociażby za krótki okres poprzedzający złożenie wniosku, słusznie obraża poczucie sprawiedliwości Skarżącego, aczkolwiek nie narusza przepisu art. 24 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Dodano, ww. przepis nie stanowi jednak nieprzekraczalnej bariery w zakresie przyznania przedmiotowego świadczenia, gdy uzasadnione to byłoby szczególnymi okolicznościami, jak w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego, organy obydwu instancji nie naruszyły nadto prawa procesowego. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie, zastosowane przez organy administracji przepisy są jasne i nie pozwalają na odmienną interpretację, niż ta, dokonana przez organy administracji obu instancji. Należy podkreślić, iż w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyraźnie określił warunki czasowe, jakie muszą być spełnione, aby przyznać świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Jak słusznie zauważyły organu obu instancji, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący złożył wniosek dopiero w październiku 2005 r. i dlatego też zgodnie z brzmieniem cytowanego powyżej przepisu, który wskazuje, iż "prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego", H.F. nie mógł dostać wypłaty świadczenia za wcześniejszy okres. Na marginesie należy wskazać, iż także art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje możliwości wypłaty żądanego świadczenia w spornym okresie, gdyż także ten przepis wskazuje na wypłatę świadczenia od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Przedstawione przez Skarżącego zarzuty są bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy wobec kategorycznego brzmienia przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, choć Sąd rozumie rozgoryczenie Skarżącego. Należy podkreślić, iż Sąd w żaden sposób nie neguje stanu zdrowia i stanu majątkowego Skarżącego, a chce tylko podkreślić, iż jasne i niewymagające interpretacji przepisy prawa nie pozwalają Sądowi podjąć innego rozstrzygnięcia w sprawie. Jeszcze raz należy podnieść, iż także organy administracji nie mogły postąpić w inny sposób, niż przyznać Skarżącemu świadczenie dopiero od dnia złożenia wniosku, czego konsekwencją musiała być decyzja odmawiającą H.F. wypłaty żądanego świadczenia za wcześniejszy okres. Taka sekwencja postępowania wynika bezpośrednio z jasnych i niewymagających interpretacji przepisów zawartych w ustawie oświadczeniach rodzinnych. Odnośnie pozostałych argumentów zawartych w pismach procesowych Skarżącego, nie były one i nie mogły być przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i jako takie nie zostały ocenianie przez Sąd, gdyż nie miały związku z przedmiotem niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji. Sąd o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzekł na art. 250 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska KP