IV SA/Po 483/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-04-15
Skład orzekający: D.Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dochody w wysokości 2.916 zł miesięcznie, oszczędności w wysokości 5.757 zł i 1.757 USD, a także dom o powierzchni 120 m², może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ani pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość bieżących dochodów, zgromadzone oszczędności oraz posiadany dom są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący M.B.S. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Po oddaleniu skargi przez WSA w Poznaniu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w celu złożenia skargi kasacyjnej. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych został rozpoznany odmownie. Sąd rozpoznał pozostałą część wniosku dotyczącą ustanowienia adwokata, analizując sytuację materialną wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia w sprawie ze skargi M.B.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata /-/D.Mataczyński JH
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 23 stycznia 2008r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę wniesioną przez M.B.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący celem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości 2.916 zł. Z dodatkowych informacji wynika również, iż wnioskodawca posiada dom o pow. 120 m2 , oraz oszczędności w kwocie 5.757 zł. i 1.757 $.
Powyższy wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych rozpoznany został odmownie postanowieniem z dnia 28 lutego 2008r. w uzasadnieniu którego odniesiono się co prawda do wniosku o przyznanie adwokata, jednak go nie rozpoznano merytorycznie. W związku z powyższym, mając na uwadze treść złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż do rozpoznania pozostał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, uwzględniając informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, iż M.B.S. nie może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów jak i nie może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość bieżących dochodów (2.916 zł.) przy uwzględnieniu zgromadzonych oszczędności wynoszących 5.757 zł. i 1.757 $ ( co przy przeliczeniu kursu wg. tabel kursów NBP nr 74/A/NBP/2008 z dnia 2008-04-15 daje kwotę 3.777,55 zł.), wystarcza na pokrycie zarówno kosztów sądowych (o czym orzeczono w postanowieniu z dnia 28 lutego 2008r.) jaki i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
JH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło